اینترفرون آلفا-۲بی
اینترفرون آلفا-۲بی یک پروتئین دارویی از گروه داروهای ضدسرطان و تعدیلکنندهٔ ایمنی است. با تقویت پاسخهای دفاعی بدن، مهار تکثیر برخی ویروسها و اثر بر سلولهای غیرطبیعی به درمان کمک میکند.
برای برخی بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن ب یا ث، زگیل تناسلی و اطراف مقعد، و شماری از سرطانها تجویز میشود.
تب، لرز، سردرد و خستگی شایعاند؛ اما افسردگی شدید یا افکار آسیب به خود، تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، کاهش دید، خونریزی غیرعادی یا زردی را جدی بگیرید. در این موارد فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
اگر بیماری خودایمنی، کبدی، قلبی، روانپزشکی، تیروئید، کلیوی یا اختلال شمارش سلولهای خونی دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. بارداری، قصد بارداری، شیردهی و همهٔ داروها و مکملهای مصرفی نیز باید مطرح شوند.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اینترفرون آلفا-۲بی یک پروتئین دارویی ساختهشده با روش زیستفناوری از خانوادهٔ اینترفرونها و داروهای تعدیلکنندهٔ ایمنی است که بهصورت تزریقی عرضه میشود. این دارو با فعالکردن برخی پاسخهای ضدویروسی و ایمنی و مهار رشد بعضی سلولهای غیرطبیعی اثر میکند. بسته به بیماری، برای کنترل عفونتهای مزمن، درمان برخی سرطانها یا درمان ضایعات ویروسی بهکار میرود. قدرت این فرآورده ۵ میلیون واحد بینالمللی است و مقدار، فاصلهٔ تزریق و مسیر مصرف آن برای هر بیمار جداگانه تعیین میشود.
موارد مصرف
روش مصرف
این دارو تزریقی است و مقدار، فاصلهٔ بین تزریقها، مدت درمان و مسیر تزریق، مانند زیرجلدی، عضلانی و در موارد خاص وریدی یا داخل ضایعه، براساس بیماری و نسخه تعیین میشود؛ مسیر تزریق را خودسرانه تغییر ندهید. نخستین تزریق و آموزش آمادهسازی یا تزریق باید توسط فرد درمانگر انجام شود. اگر برای تزریق در منزل آموزش دیدهاید، محلهای تزریق را جابهجا کنید و از سوزن و سرنگ دوباره استفاده نکنید؛ ویال تکدوز را نیز دوباره بهکار نبرید و ویال چنددوز را فقط طبق دستور همان فرآورده مصرف کنید. اگر فرآورده پودری است، آن را فقط با حلال اختصاصی و طبق راهنمای داخل جعبه آماده کنید و محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات را تزریق نکنید. این دارو وابستگی مشخصی به وعدهٔ غذا ندارد؛ در صورت نداشتن محدودیت مایعات، نوشیدن مایعات کافی و استراحت میتواند تحمل علائم شبهآنفلوانزا را بهتر کند. نوبتها را منظم ادامه دهید، در صورت فراموشی دو نوبت را با هم تزریق نکنید و برای جبران با تیم درمان تماس بگیرید. دوره را خودسرانه قطع نکنید و قرارهای آزمایشگاهی را جدی بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اینترفرونها یا هر جزء ویال حساسیت داشتهاید، از جمله مواد نگهدارنده یا آلبومین در صورت وجود، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماری خودایمنی، هپاتیت خودایمنی، پسوریازیس، سارکوئیدوز، پیوند عضو یا مصرف داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی را مطرح کنید.
- هر نوع بیماری کبدی، بهویژه سیروز یا نارسایی پیشرفته، و نیز بیماری کلیوی، قلبی، اختلال ریتم، بیماری ریوی، دیابت، بیماری تیروئید یا سابقهٔ تشنج باید به پزشک گفته شود.
- اگر سابقهٔ افسردگی شدید، اختلال دوقطبی یا روانپریشی، افکار خودکشی، رفتار تهاجمی یا مصرف مشکلساز مواد و الکل دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
- کمخونی، کاهش گلبول سفید یا پلاکت، اختلال خونریزی یا لخته، و بیماریهای چشمی اهمیت دارد. معمولاً پیش از درمان و در طول آن، شمارش سلولهای خون، عملکرد کبد و تیروئید و در صورت نیاز قند، چربی خون و معاینهٔ چشم بررسی میشود.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، داروهای ضدسرطان و ضدویروس، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه کنید و بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- تب، لرز، سردرد، درد عضله یا مفصل و خستگی؛ این علائم شبهآنفلوانزا معمولاً پس از تزریق دیده میشوند.
- درد، قرمزی، تورم یا خارش محل تزریق
- کاهش اشتها، تهوع، استفراغ، درد شکم یا اسهال
- سرگیجه، اختلال خواب، تعریق یا تغییر مزه
- تورم لب، زبان یا صورت، کهیر گسترده، خسخس یا دشواری تنفس میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- افسردگی شدید، تغییر غیرعادی رفتار، توهم، گیجی شدید، پرخاشگری یا فکر آسیب به خود یا دیگران نیازمند اقدام فوری است؛ فرد را تنها نگذارید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تب مداوم یا شدید، لرز، گلودرد، سرفهٔ خلطدار، زخم دهان، سوزش ادرار یا ضعف شدید میتواند نشانهٔ عفونت یا افت سلولهای خون باشد؛ همان روز برای ارزیابی فوری مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، مدفوع سیاه یا خونی، رنگپریدگی شدید یا تنگی نفس ممکن است ناشی از اختلال خونی باشد؛ فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، تپش یا ضربان نامنظم، غش، تنگی نفس ناگهانی، ضعف یکطرفه، اختلال گفتار یا کاهش ناگهانی دید نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، کاهش واضح ادرار، درد شدید شکم یا اسهال خونی را جدی بگیرید؛ تا ارزیابی پزشکی، تزریق بعدی را خودسرانه انجام ندهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
همراهی با داروهای شیمیدرمانی یا دیگر داروهای سرکوبکنندهٔ مغز استخوان، بهویژه زیدوودین، میتواند خطر کمخونی، عفونت و خونریزی را بیشتر کند. این دارو ممکن است سطح تئوفیلین را بالا ببرد و ترکیب آن با تلبیوودین خطر گزگز، بیحسی یا آسیب عصبی محیطی را افزایش میدهد؛ این ترکیب معمولاً باید پرهیز شود. همراهی با ریباویرین میتواند کمخونی همولیتیک ایجاد کند و محدودیتهای جدی مربوط به بارداری دارد. داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی پس از پیوند و برخی داروهای ضدسرطان یا ضدویروس نیز ممکن است به پایش ویژه نیاز داشته باشند. تداخل غذایی مشخصی برای خود دارو شناخته نشده است؛ بااینحال الکل میتواند خستگی و سرگیجه را بدتر کند و در بیماریهای کبدی آسیب بیشتری ایجاد کند. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو و بدون هماهنگی چیزی را شروع یا قطع نکن.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ بیخطری اینترفرون آلفا-۲بی در بارداری وجود ندارد و در مطالعات حیوانی احتمال سقط دیده شده است؛ بنابراین در بارداری فقط در صورت ضرورت و با تصمیم متخصص استفاده میشود. اگر همراه ریباویرین تجویز شود، درمان در بارداری ممنوع است و زن و شریک جنسی مرد باید الزامات دقیق پیشگیری از بارداری را رعایت کنند. ورود دارو به شیر انسان مشخص نیست و بهدلیل احتمال عارضه برای نوزاد، دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا درمان باید پیش از شروع تصمیمگیری شود. در صورت باردارشدن حین درمان، بلافاصله پزشک را مطلع کنید.
نگهداری
فرآورده را معمولاً در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، نگه دارید؛ آن را منجمد نکنید، در معرض گرما یا نور مستقیم قرار ندهید و تکان شدید ندهید. اگر فرآورده پودری است، محلول آمادهشده را فقط در مدت درجشده روی بسته مصرف کنید و باقیماندهٔ ویال تکدوز را دور بیندازید. ویال دارای نشتی، تاریخگذشته، یخزده یا محلول کدر و ذرهدار را استفاده نکنید و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱اینترفرون آلفا-۲بی با نوع پگیله چه تفاوتی دارد؟
۰۲آیا میتوانم این دارو را در خانه تزریق کنم؟
۰۳تب و بدندرد بعد از تزریق طبیعی است؟
۰۴اگر یک نوبت تزریق را فراموش کنم، چه کار کنم؟
۰۵آیا این دارو هپاتیت ب یا ث را کاملاً درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AB05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.