پگاینترفرون آلفا-۲آ
پگاینترفرون آلفا-۲آ نوعی اینترفرون طولانیاثر و تنظیمکنندهٔ پاسخ ایمنی با اثر ضدویروسی است. این داروی تزریقی معمولاً زیر پوست تزریق میشود.
بیشتر برای برخی بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن ب یا سی با بیماری کبدی جبرانشده استفاده میشود؛ در هپاتیت سی معمولاً همراه داروهای ضدویروس دیگر است. در برخی بزرگسالان مبتلا به پلیسیتمی ورا یا ترومبوسیتمی اساسی نیز با نظر متخصص خون به کار میرود.
این دارو میتواند افسردگی شدید، افکار خودکشی، افت سلولهای خونی، تشدید بیماری کبدی یا خودایمنی، اختلال تیروئید و قند خون و مشکلات چشم ایجاد کند. تب مداوم، خونریزی غیرعادی، زردی، تنگی نفس، تغییر شدید خلق یا کاهش دید نیازمند رسیدگی سریع است.
اگر سابقهٔ افسردگی یا بیماری خودایمنی، سیروز یا بیماری قلبی، کلیوی، تیروئید، قند خون یا چشم دارید، پیش از شروع اطلاع دهید. بارداری، قصد بارداری، شیردهی، کودکی یا سالمندی و مصرف داروهای متعدد نیز باید پیش از تصمیمگیری بررسی شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگاینترفرون آلفا-۲آ یک اینترفرون نوترکیبِ پگیله در گروه داروهای ضدویروس و تعدیلکنندهٔ ایمنی است؛ با نامهای تجاری پگاسیس و پگافرون نیز عرضه میشود. اتصال به پلیاتیلنگلیکول ماندگاری اینترفرون را بیشتر میکند و باعث طولانیاثرشدن دارو میشود. دارو با فعالکردن بخشی از پاسخ ایمنی ذاتی و کمک به مهار تکثیر ویروس، در برخی موارد هپاتیت مزمن ب و سی به کار میرود و در بعضی بیماریهای خونی نیز کاربرد تخصصی دارد. پیش از درمان و در طول آن، آزمایش خون و بررسی عملکرد کبد و گاهی تیروئید، قند خون و چشم لازم است.
موارد مصرف
- هپاتیت مزمن ب در بیماران منتخب با تکثیر ویروس، التهاب کبد و عملکرد جبرانشدهٔ کبد
- هپاتیت مزمن سی در بیماران منتخب، معمولاً همراه داروهای ضدویروس دیگر
- پلیسیتمی ورا در برخی بزرگسالان، با تشخیص و پایش متخصص خون
- ترومبوسیتمی اساسی در برخی بزرگسالان، برای کنترل افزایش پلاکتها و علائم بیماری
روش مصرف
طبق نسخه، دارو به صورت تزریق زیرجلدی، معمولاً در روز ثابتی از هفته و در شکم یا ران، مصرف میشود؛ خودتزریقی فقط پس از آموزش کامل انجام شود و محل تزریق هر بار تغییر کند. غذا بر جذب این داروی تزریقی اثر مهمی ندارد. ویال یا سرنگ یکبارمصرف را دوباره استفاده نکنید و محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات را تزریق نکنید. نوبت فراموششده را با دو برابرکردن مقدار جبران نکنید و برای برنامهٔ بعدی از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید. دورهٔ درمان را خودسرانه قطع نکنید؛ در هپاتیت ب، قطع یا پایان درمان میتواند با شعلهورشدن التهاب کبد همراه شود. نوشیدن مایعات کافی، اگر پزشک محدودیت مایعات نداده باشد، به تحمل علائم کمک میکند.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت قبلی به اینترفرونها، پلیاتیلنگلیکول یا هر جزء فرآورده، بهویژه اگر با کهیر، تورم یا تنگی نفس همراه بوده است.
- سابقهٔ افسردگی، اختلال دوقطبی، روانپریشی، افکار خودکشی، تشنج یا مصرف مشکلساز مواد؛ تغییرات خلقی در طول درمان باید جدی گرفته شود.
- بیماریهای خودایمنی، هپاتیت خودایمنی، اختلال تیروئید، دیابت یا نوسان قند خون.
- سیروز یا هر نشانهٔ نارسایی کبد مانند زردی، ورم شکم، خوابآلودگی یا گیجی و خونریزی گوارشی؛ بیماری کبدی جبراننشده ممکن است مانع مصرف باشد.
- بیماری قلبی یا اختلال ریتم قلب، بیماری کلیه یا دیالیز، کمخونی یا پایین بودن گلبولهای سفید و پلاکت؛ این موارد ممکن است به پایش نزدیکتر یا تغییر درمان نیاز داشته باشند.
- مشکلات بینایی، دیابت یا فشار خون، بارداری، قصد بارداری، شیردهی، کودک یا سالمند بودن و همهٔ داروها و مکملهای مصرفی را پیش از شروع اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- خستگی و ضعف، تب، لرز، سردرد و احساس شبیه سرماخوردگی یا آنفلوانزا، بهویژه پس از تزریق و در هفتههای آغازین
- درد عضلانی، مفصلی یا کمردرد
- تهوع، بیاشتهایی، اسهال یا درد شکم
- درد، قرمزی، خارش یا تورم در محل تزریق
- اختلال خواب، تحریکپذیری، اضطراب یا کاهش تمرکز
- خارش، خشکی یا جوش پوستی و ریزش مو
- افسردگی جدید یا رو به تشدید، ناامیدی، پرخاشگری شدید، توهم، گیجی یا فکر آسیب به خود یا دیگران: فوراً با پزشک تماس بگیرید؛ اگر خطر فوری وجود دارد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لب، زبان یا صورت، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس و افت هوشیاری: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب بالا یا مداوم، گلودرد شدید، زخم دهان، عفونتهای مکرر، رنگپریدگی، ضعف شدید، کبودی یا خونریزی غیرعادی: همان روز برای بررسی عفونت یا افت سلولهای خونی اقدام کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، ورم شکم، گیجی، درد شدید قسمت بالای شکم یا بدترشدن ناگهانی حال عمومی: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- تاری دید یا کاهش ناگهانی دید، درد قفسهٔ سینه، تپش شدید، تنگی نفس، سردرد ناگهانی، ضعف یکطرفه یا اختلال گفتار: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید شکم همراه با اسهال خونی یا تب، یا تاول، کندهشدن پوست و زخم مخاط: فوراً مراجعه کنید و از ادامهٔ خودسرانهٔ درمان تا ارزیابی پزشکی خودداری کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها، مکملها و مواد مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید. ریباویرین و دیگر داروهای ضدویروس هپاتیت سی باید فقط در رژیم مشخص تجویز شوند و ریباویرین در بارداری خطر جدی برای جنین دارد. آزاتیوپرین، بهخصوص همراه درمان ضدویروس هپاتیت سی، میتواند افت شدید سلولهای خونی ایجاد کند؛ داروهای درمان اچآیوی، بهویژه زیدوودین، ممکن است کمخونی و کاهش گلبول سفید را بیشتر کنند. تلبیوودین با اینترفرون خطر آسیب عصبی دارد؛ سطح تئوفیلین و متادون نیز ممکن است افزایش یابد و نیاز به پایش داشته باشد. تداخل غذایی مهمی شناخته نشده است، اما الکل میتواند آسیب کبدی را تشدید کند و در بیماریهای کبدی بهتر است مصرف نشود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، مصرف پگاینترفرون آلفا-۲آ معمولاً توصیه نمیشود؛ دادهٔ انسانی کافی نیست و احتمال آسیب جنین یا سقط مطرح است. اگر همراه ریباویرین باشد، برای زنان باردار و مردانی که همسر باردار دارند ممنوع است؛ در این حالت پیشگیری مؤثر از بارداری در طول درمان و تا دستکم ۶ ماه پس از پایان ریباویرین لازم است. دربارهٔ شیردهی، ورود دارو به شیر و اثر آن بر نوزاد روشن نیست؛ تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی یا درمان باید با پزشک گرفته شود.
نگهداری
در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، در جعبهٔ اصلی و دور از نور نگهداری شود؛ از یخزدگی و تکاندادن شدید جلوگیری کنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید، تاریخ انقضا و شفافبودن محلول را بررسی کنید و فرآوردهٔ یکبارمصرف یا باقیمانده را دوباره استفاده نکنید. اگر دارو مدتی بیرون از یخچال مانده یا یخ زده است، پیش از مصرف از داروساز دربارهٔ قابلاستفاده بودن آن بپرسید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پگاینترفرون آلفا-۲آ همان اینترفرون معمولی است؟
۰۲آیا تب و بدندرد بعد از تزریق طبیعی است؟
۰۳چرا در طول درمان آزمایش خون و کبد لازم است؟
۰۴اگر یک نوبت تزریق را فراموش کنم چه کنم؟
۰۵آیا این دارو هپاتیت را برای همیشه درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه L03AB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.