پگاینترفرون آلفا-۲ب
پگاینترفرون آلفا-۲ب نوعی طولانیاثر از اینترفرون آلفاست که پاسخهای ضدویروسی و تنظیم ایمنی بدن را تقویت میکند. این دارو در ردهٔ داروهای ضدسرطان و تنظیمکنندهٔ ایمنی قرار دارد.
کاربرد اصلی آن درمان هپاتیت سی مزمن در بیماران منتخب با بیماری کبدی جبرانشده است. بسته به برنامهٔ تخصصی، ممکن است همراه ریباویرین یا داروهای ضدویروس دیگر و در برخی کودکان یا افراد مبتلا به اچآیوی به کار رود.
این دارو میتواند افسردگی شدید، تغییر رفتار، افت سلولهای خونی، اختلال تیروئید، آسیب کبدی و مشکلات بینایی ایجاد کند؛ آزمایشهای دورهای ضروری است. فکر آسیب به خود یا دیگران، تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه یا کاهش ناگهانی دید نیازمند مراجعهٔ فوری است.
اگر بیماری روانی، خودایمنی، قلبی، کبدی یا کلیوی دارید، باردارید، قصد بارداری یا شیردهی دارید، یا ریباویرین و داروهای دیگر میگیرید، پیش از شروع اطلاع دهید. در تب پایدار، خونریزی، زردی، درد شدید شکم یا تغییر خلق و دید، سریع پیگیری کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پگاینترفرون آلفا-۲ب پروتئینی دارویی از خانوادهٔ اینترفرونها و گروه تنظیمکنندههای ایمنی است. تغییر ساختار آن باعث میشود مدت بیشتری در بدن بماند؛ دارو با فعالکردن پیامهای ضدویروسی و تنظیم پاسخ ایمنی، تکثیر ویروس هپاتیت سی را مهار میکند. فرآوردهٔ پگ اینترون با قدرت ۵۰ میکروگرم به شکل پودر لیوفیلیزه برای تهیهٔ محلول تزریقی عرضه میشود. هدف اصلی آن درمان هپاتیت سی مزمن در بیماران منتخب، معمولاً همراه داروهای ضدویروس دیگر، است.
موارد مصرف
- درمان هپاتیت سی مزمن در بزرگسالان منتخب با بیماری کبدی جبرانشده
- درمان ترکیبی هپاتیت سی مزمن همراه ریباویرین یا داروهای ضدویروس دیگر
- درمان برخی بیماران مبتلا به هپاتیت سی مزمن که به درمان قبلی پاسخ ندادهاند یا دچار عود شدهاند
- درمان برخی کودکان و نوجوانان مبتلا به هپاتیت سی مزمن، در رژیمهای تخصصی
- درمان برخی افراد مبتلا به عفونت همزمان هپاتیت سی و اچآیوی، با پایش نزدیک
روش مصرف
این فرآورده برای تزریق زیرجلدی است و پودر لیوفیلیزه باید با حلال مخصوص طبق آموزش آماده شود؛ آن را وریدی یا عضلانی تزریق نکنید و تا زمان آموزش کامل، خودتان تزریق انجام ندهید. روز و فاصلهٔ تزریق را مطابق نسخه رعایت کنید؛ مقدار دارو بر اساس وزن، وضعیت کبد و کلیه و داروهای همراه تعیین میشود و ممکن است تغییر کند. محلول آمادهشده باید شفاف و بیرنگ و بدون ذره باشد؛ ویال یکبارمصرف است و باقیماندهٔ آن نباید نگهداری یا دوباره استفاده شود. اگر نوبت فراموش شد، مقدار دوبرابر تزریق نکنید و برای زمان مناسب با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. آزمایشهای خون و بررسی کبد، تیروئید، قند، خلقوخو و در صورت نیاز چشم، بخش مهمی از پایش درمان است؛ درمان را خودسرانه قطع یا جابهجا نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اینترفرونها یا اجزای فرآورده حساسیت داشتهاید، هپاتیت خودایمنی یا بیماری خودایمنی فعال دارید، حتماً اطلاع دهید.
- بیماری کبدی پیشرفته یا ناجبرانشده، بیماری کلیه، عفونت فعال، هپاتیت بی یا اچآیوی را پیش از شروع مطرح کنید؛ ممکن است آزمایش و پایش بیشتری لازم باشد.
- سابقهٔ افسردگی، اختلال دوقطبی، روانپریشی، فکر خودکشی یا آسیب به دیگران و نیز سابقهٔ مصرف مواد اهمیت دارد.
- بیماری قلبی، ضربان نامنظم، فشار خون، دیابت، اختلال تیروئید یا بیماری چشمی را به پزشک بگویید.
- کاهش سلولهای خونی، اختلال خونریزی، تشنج، بیماری ریه، التهاب پانکراس یا کولیت نیازمند ارزیابی دقیق پیش از درمان است.
- بارداری، احتمال یا برنامهٔ بارداری و شیردهی را اعلام کنید و فهرست همهٔ داروها، مکملها و گیاهان دارویی، بهویژه ریباویرین، داروهای اچآیوی، داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی و متادون را ارائه دهید.
عوارض احتمالی
- تب، لرز و علائم شبیه آنفلوانزا، بهویژه پس از تزریق
- خستگی، ضعف، سردرد و سرگیجه
- درد عضله، مفصل یا استخوان
- تهوع، بیاشتهایی، کاهش وزن، درد شکم یا اسهال
- قرمزی، درد یا التهاب محل تزریق
- بیخوابی، تحریکپذیری، نوسان خلق، خشکی پوست، خارش یا ریزش مو
- افسردگی شدید، فکر خودکشی یا آسیب به دیگران، توهم یا تغییر رفتار شدید: فوراً به اورژانس مراجعه کنید و موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
- تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، غش، تپش نامنظم قلب، ضعف ناگهانی یکطرفه یا اختلال گفتار: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، کهیر گسترده، تاول یا پوستهریزی پوست و زخم مخاط: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب پایدار یا عفونت، کبودی و خونریزی غیرعادی، رنگپریدگی یا ضعف شدید: سریع با پزشک تماس بگیرید؛ ممکن است نشانهٔ کاهش سلولهای خونی باشد.
- تاری دید، لکههای جدید، درد چشم یا کاهش دید: همان روز برای ارزیابی فوری چشم اقدام کنید.
- درد شدید شکم، اسهال خونی، زردی، ادرار تیره، کاهش ادرار یا تنگی نفس جدید: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل غذایی مشخصی برای این داروی تزریقی شناخته نشده است. ریباویرین در ترکیب با آن خطر کمخونی و محدودیتهای مهم بارداری دارد؛ در افراد مبتلا به اچآیوی، همراهی با زیدوودین یا برخی درمانهای ضدویروس میتواند افت سلولهای خونی، بالا رفتن اسید لاکتیک خون یا بدتر شدن عملکرد کبد را بیشتر کند. داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی، متادون، تئوفیلین و بعضی داروهای روانپزشکی نیز ممکن است به پایش یا تنظیم درمان نیاز داشته باشند. الکل برای کبد درگیر با هپاتیت سی مناسب نیست و بهتر است مصرف نشود. فهرست کامل داروها، ویتامینها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری مصرف این دارو باید فقط با تصمیم متخصص باشد؛ شواهد انسانی محدود است و مطالعات حیوانی احتمال آسیب جنین و سقط را مطرح کردهاند. اگر دارو همراه ریباویرین باشد، مصرف در بارداری ممنوع است و برای مردی که شریک جنسیاش باردار است نیز احتیاطهای جدی لازم است. دربارهٔ ورود دارو به شیر و ایمنی آن برای نوزاد اطلاعات کافی وجود ندارد؛ در ترکیب با ریباویرین معمولاً شیردهی توصیه نمیشود. بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع درمان اعلام کنید.
نگهداری
شرایط نگهداری درجشده روی جعبهٔ همان فرآورده را رعایت کنید؛ پودر پگاینترفرون معمولاً در یخچال ۲ تا ۸ درجه نگهداری میشود و نباید یخ بزند یا در معرض گرما قرار گیرد. محلول آمادهشده باید شفاف و بیرنگ باشد و معمولاً بلافاصله، یا در صورت نگهداری صحیح در یخچال حداکثر طی ۲۴ ساعت، مصرف شود؛ محلول کدر، تغییررنگداده یا ذرهدار و باقیماندهٔ ویال یکبارمصرف را دور بیندازید. دارو را در بستهٔ اصلی، دور از دسترس کودکان و پس از تاریخ انقضا نگهداری نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پگاینترفرون آلفا-۲ب همان اینترفرون آلفای معمولی است؟
۰۲آیا پگاینترفرون آلفا-۲ب هپاتیت سی را کاملاً درمان میکند؟
۰۳آیا میتوانم پگ اینترون را در خانه تزریق کنم؟
۰۴چرا هنگام مصرف این دارو آزمایش خون و تیروئید لازم است؟
۰۵آیا در بارداری یا شیردهی میتوان از این دارو استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AB10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.