فلوتیکازون پروپیونات
فلوتیکازون پروپیونات یک کورتیکواستروئیدِ استنشاقی است که برای کاهشِ التهابِ راههای هواییِ ریه در آسم به کار میرود.
این اسپری بیشتر برای کنترل و پیشگیریِ درازمدتِ علائمِ آسم در بزرگسالان و کودکان تجویز میشود، نه برای رفعِ سریعِ حملهٔ ناگهانیِ تنگیِ نفس.
این استنشاقی «داروی کنترلکننده» است و باید هر روز و طبقِ نسخه مصرف شود، حتی در روزهایی که علامتی ندارید؛ برای تسکینِ فوریِ حمله مناسب نیست.
اگر علائمِ آسم بدتر شد، به اسپریِ نجاتبخش بیشتر از قبل نیاز پیدا کردید، یا گرفتگیِ صدا و سوزشِ گلو ادامهدار شد، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوتیکازون پروپیونات از خانوادهٔ کورتیکواستروئیدهای استنشاقی (Inhaled Corticosteroids) است؛ گروهی از داروهای ضدالتهاب که مستقیم روی ریه اثر میگذارند. این دارو با کاهشِ فعالیتِ سلولهای التهابی در دیوارهٔ راههای هوایی، تورم، ترشح و تحریکپذیریِ ریه را در آسم کم میکند. اثرِ آن تدریجی است، نه آنی، و برای پیشگیری و کنترلِ درازمدتِ آسم به کار میرود، نه برای بازکردنِ سریعِ راههای هوایی در لحظهٔ حمله. مصرفِ منظم و روزانهٔ آن، حتی در دورانی که علامتی وجود ندارد، شرطِ اصلیِ اثربخشیِ این دارو در کنترلِ آسم است.
موارد مصرف
- پیشگیری و کنترلِ درازمدتِ علائمِ آسم در بزرگسالان و کودکان
- کاهشِ التهابِ مزمنِ راههای هواییِ ریه در آسمِ مداوم
- کمکردنِ دفعات و شدتِ حملاتِ آسم با مصرفِ منظمِ روزانه
- کمک به کاهشِ نیاز به کورتیکواستروئیدهای خوراکی در برخی بیماران، طبقِ صلاحدیدِ پزشک
روش مصرف
این اسپری باید طبقِ برنامه و دفعاتی که پزشک در نسخه مشخص کرده، هر روز و بهطورِ منظم مصرف شود؛ حتی در روزهایی که هیچ علامتی ندارید، چون اثرِ آن پیشگیرانه و تدریجی است، نه فوری. پیش از هر استفاده، دستگاه را طبقِ آموزشِ داروساز آماده و تکان دهید و تکنیکِ استنشاقِ صحیح را رعایت کنید تا دارو درست به ریه برسد، نه به دهان و گلو. بلافاصله پس از هر بار استفاده، دهان را با آب بشویید و آن را بیرون بریزید (قورت ندهید) تا خطرِ برفکِ دهانی و گرفتگیِ صدا کم شود. مقدار، تعدادِ پاف در هر نوبت و مدتِ درمان را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید و بدونِ مشورت با او، مصرف را ناگهان قطع یا دوز را تغییر ندهید، چون این کار میتواند کنترلِ آسم را به هم بزند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل و پیشگیری طولانیمدت آسم مداوم
مصرف باید منظم و روزانه، حتی در نبود علائم، ادامه یابد و برای تسکین فوری حملهٔ حاد آسم مناسب نیست. پس از هر نوبت، دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید؛ کاهش کورتیکواستروئید خوراکی باید تدریجی و زیر نظر پزشک باشد.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به فلوتیکازون یا سایرِ اجزای این اسپری را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر سابقهٔ سل، عفونتِ فعالِ ریوی، یا هر عفونتِ قارچی، ویروسی یا باکتریاییِ درماننشده دارید، پیش از شروعِ دارو حتماً بگویید.
- مصرفِ فعلی یا اخیرِ قرصهای کورتیکواستروئیدی (مانندِ پردنیزولون) را به پزشک بگویید، چون تغییرِ نحوهٔ مصرفِ آنها نیاز به نظارتِ پزشک دارد.
- اگر سابقهٔ پوکیِ استخوان، بیماریِ کبدی یا مشکلاتِ چشمی مانندِ آبمروارید و گلوکوم دارید، به پزشک اطلاع دهید.
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری را با پزشک در میان بگذارید.
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و اسپریهای استنشاقیِ دیگرتان را به پزشک و داروساز نشان دهید.
عوارض احتمالی
- برفکِ دهانی و گلو (عفونتِ قارچیِ دهان)
- گرفتگی یا خشونتِ صدا
- سوزش یا تحریکِ گلو
- سردرد
- احتقان یا تحریکِ بینی
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لبها یا گلو، کهیرِ گسترده یا دشواریِ شدید در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خسخسِ سینه یا تنگیِ نفسی که بلافاصله پس از استفاده از اسپری ناگهان بدتر شود؛ در این حالت استفاده را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- نشانههای عفونت مانندِ تبِ مداوم، لرز یا سرفهٔ بدتر، بهویژه در کسانی که سابقهٔ سل دارند؛ در این موارد به پزشک مراجعه کنید.
- خستگیِ شدید، ضعف یا سرگیجهٔ غیرمعمول که میتواند نشانهٔ تأثیر بر عملکردِ غدهٔ فوقِ کلیه باشد، بهویژه در مصرفِ درازمدت یا هنگامِ قطعِ داروهای کورتیکواستروئیدیِ خوراکی؛ به پزشک اطلاع دهید.
- تاریِ دید یا کاهشِ بینایی در مصرفِ درازمدت؛ برای بررسیِ احتمالِ آبمروارید یا گلوکوم به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ فلوتیکازون با برخی داروهای ضدقارچ (مانندِ کتوکونازول و ایتراکونازول) یا برخی داروهای خاصِ ضدِ ویروسِ اچآیوی (مانندِ ریتوناویر) میتواند غلظتِ فلوتیکازون را در بدن بالا ببرد و خطرِ عوارضِ کورتیکواستروئیدی، از جمله تأثیر بر عملکردِ غدهٔ فوقِ کلیه، را بیشتر کند. مصرفِ همزمان با سایرِ کورتیکواستروئیدهای استنشاقی، خوراکی یا موضعی نیز باید تحتِ نظرِ پزشک باشد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، آسمِ کنترلنشده معمولاً برای مادر و جنین خطرناکتر از ادامهٔ مصرفِ منظمِ کورتیکواستروئیدِ استنشاقی است، به همین دلیل پزشکان اغلب ادامهٔ همین درمان را در دورانِ بارداری توصیه میکنند؛ بااینحال تصمیمِ نهایی باید با پزشک باشد. دربارهٔ شیردهی نیز اطلاعاتِ موجود نسبتاً اطمینانبخش است، اما مصرف در این دوران هم باید با اطلاع و صلاحدیدِ پزشک انجام شود.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، حرارتِ مستقیم و نورِ آفتاب نگهداری کنید و از دسترسِ کودکان دور نگه دارید. اگر دستگاهِ شما بهصورتِ قوطیِ تحتِ فشار است، از سوراخکردن یا نزدیککردنِ آن به آتش خودداری کنید. پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر شمارشگرِ دوز به صفر رسید یا تاریخِ دارو گذشت، آن را دور بریزید و نسخهٔ جدید تهیه کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| استنشاقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۳ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم از این اسپری برای رفعِ فوریِ حملهٔ آسم استفاده کنم؟
۰۲چرا باید بعد از هر بار استفاده دهانم را با آب بشویم؟
۰۳اگر حالم خوب شد، میتوانم مصرفِ این اسپری را قطع کنم؟
۰۴چه مدت طول میکشد تا اثرِ این دارو را ببینم؟
۰۵آیا مصرفِ درازمدتِ این اسپری برای کودکان بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۳ برند از ۸ سازنده، در گروه R03BA05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.