دسموپرسین

دسموپرسین، معمولاً به شکل دسموپرسین استات، نسخهٔ مصنوعی هورمون ضدادراری طبیعی بدن و از گروه آنالوگ‌های وازوپرسین است. با فعال‌کردن گیرنده‌های وازوپرسین در بخش‌های جمع‌کنندهٔ کلیه، بازجذب آب را بیشتر و حجم ادرار را کمتر می‌کند. هدف اصلی اسپری بینی، جبران کمبود این هورمون در دیابت بی‌مزهٔ مرکزی و برخی وضعیت‌های موقت پس از آسیب یا جراحی هیپوفیز است. در دیابت بی‌مزهٔ کلیوی که کلیه به هورمون پاسخ نمی‌دهد، معمولاً اثر کافی ندارد؛ خطر اصلی آن تجمع آب و کاهش سدیم خون است.

این فرآورده فقط از راه بینی مصرف می‌شود و نباید بلعیده یا تزریق شود. پیش از مصرف، بینی را به‌آرامی تمیز کنید؛ پمپ را طبق بروشور همان برند برای نخستین استفاده یا پس از بی‌استفاده‌ماندن آماده کنید، بطری را عمودی نگه دارید و هر بار فقط مقدار تجویزشده را اسپری کنید. زمان‌بندی و تعداد دفعات باید دقیقاً طبق نسخه باشد؛ شکل‌های بینی، خوراکی و تزریقی از نظر قدرت قابل جایگزینی خودسرانه نیستند. از نوشیدن بیش از حد مایعات، به‌ویژه نوشیدن اجباری آب، پرهیز کنید؛ مقدار محدودیت مایعات باید بر اساس بیماری و حجم ادرار تعیین شود و در دیابت بی‌مزه نباید بدون برنامهٔ پزشک به‌طور شدید آب را محدود کرد. قطع یا تغییر ناگهانی در درمان دیابت بی‌مزه می‌تواند پرادراری و تشنگی را برگرداند. اگر بینی شدیداً گرفته، زخمی یا تازه جراحی شده است، برای جبران جذب نامطمئن اسپری اضافی نزنید و با پزشک تماس بگیرید.

برخی داروها اثر ضدادراری دسموپرسین را زیاد می‌کنند و خطر احتباس آب و افت سدیم را بالا می‌برند؛ از جمله بسیاری از داروهای ضدافسردگی، کاربامازپین و لاموتریژین، بعضی داروهای روان‌پزشکی، مسکن‌های مخدر، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک و داروهای کنترل مثانه مانند اکسی‌بوتینین. داروهای مُدر و برخی داروهای سرماخوردگی یا ضداحتقانِ تنگ‌کنندهٔ عروق می‌توانند خطر اختلال آب و نمک یا افزایش فشار خون را تغییر دهند؛ لیتیوم نیز ممکن است اثر ضدادراری را کم کند. تداخل مهم غذایی شناخته‌شده‌ای مطرح نیست، اما الکل با افزایش تشنگی و نوشیدن مایعات می‌تواند خطر افت سدیم را بیشتر کند. فهرست کامل داروها، داروهای بدون نسخه و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.