کلوتریمازول/بتامتازون
این دارو ترکیبی از یک ضدقارچ ایمیدازولی (کلوتریمازول) و یک کورتیکواستروئید موضعی نسبتاً قوی (بتامتازون) است که بهصورت کرم یا لوسیون روی پوست استفاده میشود.
بیشتر برای درمان عفونتهای قارچی پوست مانند قارچ کشاله ران، قارچ بدن و قارچ پا که با التهاب و خارش قابلتوجه همراهاند، تجویز میشود.
چون این دارو حاوی کورتیکواستروئید است، نباید بیش از مدتی که پزشک تعیین کرده یا روی نواحی حساس پوست بدون نظر پزشک استفاده شود، زیرا خطر نازکشدن پوست را افزایش میدهد.
اگر پس از چند روز بهبودی دیده نشد، پوست تحریک یا زخمی شد یا نشانههای آلرژی مانند تورم و خارش شدید ظاهر شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
کلوتریمازول/بتامتازون یک فرآوردهٔ ترکیبی موضعی است که دو داروی متفاوت را در یک فرمولاسیون گرد هم میآورد: کلوتریمازول، ضدقارچی از خانوادهٔ ایمیدازولها (Imidazole) که با آسیبرساندن به غشای سلولی قارچ از رشد آن جلوگیری میکند، و بتامتازون، کورتیکواستروئیدی موضعی که التهاب، قرمزی و خارش همراه با عفونت را کاهش میدهد. این ترکیب معمولاً برای عفونتهای قارچی پوستی که با التهاب قابلتوجه همراهاند به کار میرود، نه برای هر عفونت قارچی سادهٔ بدون التهاب. هدف اصلی، ازبینبردن قارچ و در همان حال کاهش سریعتر ناراحتی پوستی است. به دلیل وجود جزء کورتیکواستروئیدی، مصرف این دارو باید محدود به مدت و ناحیهای باشد که پزشک مشخص میکند.
موارد مصرف
- قارچ کشاله ران (Tinea Cruris) همراه با التهاب و خارش
- قارچ بدن (Tinea Corporis) همراه با التهاب
- قارچ پا (Tinea Pedis) در مواردی که التهاب قابلتوجهی وجود دارد
- برخی عفونتهای قارچی سطحی پوست که پزشک این ترکیب را برایشان مناسب تشخیص میدهد
روش مصرف
این کرم یا لوسیون را دقیقاً طبق دستور پزشک و فقط روی ناحیهٔ آسیبدیدهٔ پوست، بهصورت لایهای نازک، بمالید و بهآرامی وارد پوست کنید؛ پیش و پس از هر بار استفاده دستهایتان را بشویید، مگر اینکه دستها خود ناحیهٔ درمان باشند. از پانسمان بسته یا پوشاندن محکم ناحیه خودداری کنید مگر پزشک صراحتاً چنین دستوری داده باشد، زیرا این کار جذب دارو از پوست را بیشتر میکند. این دارو را فقط برای مدتی که پزشک مشخص کرده استفاده کنید و حتی اگر پوست زودتر بهتر به نظر رسید، بدون مشورت با پزشک درمان را طولانیتر نکنید، چون مصرف طولانیمدت خطر نازکشدن پوست را بالا میبرد؛ اگر پس از چند روز بهبودی مشهودی نبود نیز به پزشک اطلاع دهید تا تشخیص و درمان بازبینی شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به کلوتریمازول، بتامتازون یا سایر کورتیکواستروئیدها و ضدقارچهای ایمیدازولی را به پزشک بگویید.
- اگر ناحیهٔ موردنظر زخم باز، عفونت ویروسی (مانند تبخال یا آبلهمرغان) یا عفونت باکتریایی دارد، پیش از استفاده با پزشک مشورت کنید.
- بارداری، برنامهریزی برای بارداری یا شیردهی را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
- اگر دارو برای کودک در نظر گرفته شده، بهویژه برای ناحیهٔ پوشک، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید، زیرا پوست کودکان حساستر و جذب دارو در آن بیشتر است.
- هر داروی موضعی دیگر، از جمله سایر کرمهای کورتیکواستروئیدی، که همزمان استفاده میکنید را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر پوست ناحیهٔ موردنظر نازک است (مانند صورت، کشاله ران یا زیر بغل) یا سابقهٔ نازکی پوست دارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارش خفیف در محل مصرف
- قرمزی یا تحریک پوست
- خشکی پوست در ناحیهٔ درمان
- احساس گزگز یا سوزش گذرا بلافاصله پس از استعمال
- نازکشدن پوست، ترکهای پوستی یا رگههای قرمز/بنفش، بهویژه با مصرف طولانیمدت یا در چینهای پوستی — در صورت مشاهده به پزشک اطلاع دهید تا مصرف بازبینی شود.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدن محل عفونت بهجای بهبود، یا ظاهرشدن عفونت جدید در همان ناحیه — به پزشک اطلاع دهید تا درمان بازبینی شود.
- نشانههای احتمالی جذب سیستمیک کورتیکواستروئید در مصرف طولانی یا گسترده، مانند خستگی شدید یا تغییرات هورمونی غیرمعمول، بهویژه در کودکان — در صورت مشاهده به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که این دارو موضعی است، تداخل آن با داروهای خوراکی معمولاً محدود است، اما استفادهٔ همزمان با سایر فرآوردههای کورتیکواستروئیدی موضعی یا سیستمیک، یا پوشاندن ناحیه با پانسمان بسته، میتواند جذب پوستی بتامتازون و در نتیجه اثر آن بر کل بدن را افزایش دهد. فهرست کامل داروها، کرمها و مکملهایی که مصرف میکنید، از جمله داروهای بدون نسخه، را به پزشک و داروساز خود بگویید تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ محدودی دربارهٔ مصرف این ترکیب در بارداری و شیردهی در دسترس است و مصرف کورتیکواستروئیدهای موضعی، بهخصوص روی سطح وسیع یا برای مدت طولانی، معمولاً با احتیاط بیشتری در نظر گرفته میشود. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنید تا بر اساس شرایط شما تصمیمگیری شود.
نگهداری
این دارو را دور از دسترس کودکان و در دمای اتاق، بهدور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت (مثلاً نه در حمام) نگهداری کنید. در تیوپ یا ظرف را پس از هر بار استفاده محکم ببندید و پیش از مصرف تاریخ انقضا را بررسی کنید و از داروی تاریخگذشته یا تغییررنگداده استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 1 % / 0.05 % |
| لوسیون | 1 % / 0.05 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۴ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این کرم برای هر نوع قارچ پوستی مناسب است؟
۰۲چرا نباید مدت مصرف را خودم طولانیتر کنم؟
۰۳آیا میتوان این کرم را روی صورت یا ناحیهٔ پوشک نوزاد استفاده کرد؟
۰۴اگر بعد از چند روز بهبودی حس نکردم چه باید بکنم؟
۰۵آیا استفاده از پانسمان یا باند روی محل مصرف اشکالی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۴ برند از ۱۰ سازنده، در گروه D07CC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.