کلوتریمازول
کلوتریمازول دارویی ضدقارچ موضعی از دسته مشتقات ایمیدازولی و از رده داروهای پوستی است که با آسیبرساندن به دیواره سلولی قارچ، از رشد آن جلوگیری میکند.
این دارو بیشتر برای درمان عفونتهای قارچی پوست مانند کچلی بدن، کچلی کشالهران، پای ورزشکار و کاندیدیازیس پوستی به کار میرود.
این دارو فقط برای مصرف روی پوست است، باید دور از چشم و غشاهای مخاطی نگه داشته شود و حتی پس از بهبود ظاهری علائم، تا پایان دورهای که پزشک تعیین میکند ادامه یابد.
اگر پس از دوره معمول درمان بهبودی دیده نشود، پوست تحریک یا ملتهب شود، یا نشانههای حساسیت ظاهر شود، باید با پزشک یا داروساز مشورت کرد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کلوتریمازول یک داروی ضدقارچ موضعی از دسته مشتقات ایمیدازولی است که در رده داروهای پوستی دستهبندی میشود. این دارو با مهار ساخت ارگوسترول، جزء اصلی دیواره سلولی قارچها، از رشد و تکثیر آنها جلوگیری میکند و بسته به غلظت، اثر بازدارنده یا کشنده بر قارچ دارد. کلوتریمازول علیه طیف گستردهای از قارچها و مخمرها، از جمله درماتوفیتها و گونههای کاندیدا، اثر دارد. این دارو بهصورت کرم و محلول برای مصرف موضعی روی پوست عرضه میشود و هدف اصلیاش، پاکسازی عفونت قارچی پوست و کاهش خارش، قرمزی و ناراحتی ناشی از آن است.
موارد مصرف
- کچلی بدن
- کچلی کشالهران (عرقسوز قارچی)
- پای ورزشکار (کچلی پا)
- کاندیدیازیس پوستی در چینهای پوست
- کچلی رنگی (پیتیریازیس ورسیکالر)
روش مصرف
پیش از استفاده، ناحیه موردنظر را با آب و صابون ملایم بشویید و کاملاً خشک کنید، سپس لایه نازکی از کرم یا محلول را روی پوست آلوده و کمی از حاشیه سالم اطراف آن بمالید و بهآرامی ماساژ دهید تا جذب شود. تعداد دفعات و مدت دقیق مصرف را پزشک یا داروساز بر اساس نوع عفونت تعیین میکند و باید دقیقاً همان را رعایت کرد. حتی اگر خارش و قرمزی زودتر برطرف شود، درمان را زودتر از موعد تعیینشده قطع نکنید، چون قارچ ممکن است هنوز بهطور کامل از بین نرفته باشد و عفونت دوباره برگردد. پس از هر بار استفاده دستها را بشویید، مگر آنکه خود دست محل درمان باشد، و از تماس دارو با چشم، دهان و غشاهای مخاطی خودداری کنید. پوشاندن محل درمان با پانسمان بسته یا چسب ضدآب را بدون نظر پزشک انجام ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کچلی بدن
پوست پیش از مصرف شسته و کاملاً خشک شود و درمان زودتر از پایان دوره قطع نشود.
کچلی کشالهران (عرقسوز قارچی)
ناحیه را خشک نگه دارید؛ در صورت باقیماندن علائم پس از ۲ هفته، تشخیص و درمان باید بازبینی شود.
پای ورزشکار (کچلی پا)
بین انگشتان پا را پس از شستوشو کاملاً خشک کنید و جوراب را هر روز تعویض کنید.
کاندیدیازیس پوستی در چینهای پوست
چینهای پوست را تمیز و خشک نگه دارید و از پانسمان بسته روی ناحیه خودداری کنید.
کچلی رنگی (پیتیریازیس ورسیکالر)
تغییر رنگ پوست ممکن است مدتی پس از ریشهکنشدن عفونت باقی بماند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به کلوتریمازول یا دیگر داروهای ضدقارچی ایمیدازولی حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر ناحیه موردنظر زخم باز، بریدگی یا التهاب شدید دارد، پیش از مصرف حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر همزمان از داروی دیگری روی همان ناحیه از پوست، مانند کرم کورتیکواستروئیدی یا سایر داروهای موضعی، استفاده میکنید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- در کودکان، بیماران دیابتی یا افرادی که سیستم ایمنی ضعیفشده دارند، مصرف باید حتماً زیر نظر پزشک باشد.
- اگر پس از دوره معمول درمان بهبودی حاصل نشد یا علائم بدتر شد، پیش از ادامه مصرف با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارش خفیف در محل استعمال
- قرمزی پوست
- احساس سوزنسوزنشدن یا تحریک مختصر پوست
- خشکی یا پوستهپوستهشدن پوست
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لبها یا گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشدید چشمگیر قرمزی، سوزش، تاول یا تورم در محل مصرف؛ در این صورت مصرف را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید.
- نبود هیچ بهبودی پس از دوره معمول درمان یا بدترشدن علائم؛ به پزشک اطلاع دهید تا تشخیص و درمان بازبینی شود.
- بروز درد، ترشح یا نشانههای عفونت باکتریایی ثانویه در محل درمان؛ به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کلوتریمازول موضعی جذب بسیار کمی به گردش خون دارد، به همین دلیل تداخل دارویی جدی سیستمیک برای آن گزارش نشده یا بسیار نادر است. با این حال، مصرف همزمان آن با دیگر داروهای موضعی روی همان ناحیه از پوست، بهویژه کرمهای کورتیکواستروئیدی یا سایر ضدقارچها، میتواند بر جذب یا اثر هر دو دارو تأثیر بگذارد؛ بهتر است بدون هماهنگی با پزشک یا داروساز چند داروی موضعی را روی یک ناحیه ترکیب نکنید. همیشه فهرست کامل داروها، مکملها و محصولات پوستی مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذب سیستمیک کلوتریمازول موضعی از پوست بسیار اندک است و مطالعات موجود خطر قابلتوجهی برای بارداری گزارش نکردهاند؛ با این حال، مصرف در دوران بارداری، بهویژه در ماههای نخست، باید تنها با نظر پزشک باشد. در دوران شیردهی نیز داده نگرانکنندهای ثبت نشده است، اما اگر محل درمان نزدیک ناحیه سینه باشد، بهتر است پیش از شیردهی، پوست شسته و خشک شود. در هر صورت، پیش از مصرف در این دوران با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
کرم و محلول کلوتریمازول را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب، رطوبت و گرمای زیاد نگه دارید و همیشه در ظرف را محکم ببندید. دارو را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید؛ اگر رنگ، بو یا بافت دارو تغییر غیرعادی کرد، از مصرف آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کرم | 1 % |
| محلول | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۸ برند از ۲۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کرم کلوتریمازول برای کچلی بدن و کشالهران مؤثر است؟
۰۲اگر خارش و قرمزی زود برطرف شد، میتوانم مصرف را قطع کنم؟
۰۳آیا کرم کلوتریمازول را میتوان روی صورت یا نواحی حساس پوست استفاده کرد؟
۰۴آیا استفاده همزمان کرم کورتیکواستروئیدی با کلوتریمازول اشکالی دارد؟
۰۵چه زمانی باید مصرف کرم کلوتریمازول را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۸ برند از ۲۱ سازنده، در گروه D01AC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.