کلرفنیرامین/دکسترومتورفان/فنیلافرین
این شربت ترکیبی، یک آنتیهیستامین، ضدسرفه و ضداحتقان بینی است. علائم سرماخوردگی و حساسیت را کاهش میدهد، اما علت بیماری را درمان نمیکند.
بیشتر برای کاهش موقت سرفه، آبریزش و عطسهٔ بینی و گرفتگی بینی در سرماخوردگی یا حساسیت استفاده میشود.
ممکن است خوابآلودگی، گیجی، خشکی دهان و افزایش فشارخون ایجاد کند. همزمانی آن با الکل، داروهای خوابآور، بعضی داروهای ضدافسردگی یا فرآوردههای مشابه سرماخوردگی میتواند خطرناک باشد.
اگر فشارخون بالا، بیماری قلبی، پرکاری تیروئید، آبسیاه چشم، بزرگی پروستات، بیماری کبدی یا تنفسی دارید، پیش از مصرف سؤال کنید. تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، تپش شدید قلب یا واکنش حساسیتی به بررسی فوری نیاز دارد.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
کلرفنیرامین/دکسترومتورفان/فنیلافرین شربتی سهجزئی برای تسکین موقت علائم تنفسی است. کلرفنیرامین با کاهش اثر هیستامین، آبریزش و عطسه را کم میکند؛ دکسترومتورفان سرفه را مهار میکند؛ و فنیلافرین با تنگکردن رگهای مخاط بینی، گرفتگی را کاهش میدهد. این ترکیب دورهٔ سرماخوردگی یا علت عفونت را درمان نمیکند و فقط علائم را کنترل میکند.
موارد مصرف
- کاهش موقت سرفهٔ خشک و تحریکی
- کاهش آبریزش و عطسهٔ بینی در سرماخوردگی یا حساسیت
- کاهش گرفتگی بینی و احتقان مجاری تنفسی فوقانی
- تسکین همزمان چند علامت سرماخوردگی، در صورت تجویز یا تأیید داروساز
روش مصرف
مقدار، فاصله و مدت مصرف را دقیقاً طبق نسخه، برچسب فرآورده و نظر پزشک یا داروساز رعایت کنید و برای اندازهگیری شربت از پیمانهٔ مدرج استفاده کنید، نه قاشق معمولی. این شربت معمولاً با یا بدون غذا قابل مصرف است؛ اگر معده را ناراحت میکند، مصرف همراه غذا میتواند بهتر تحمل شود. بطری را پیش از مصرف بهآرامی تکان دهید. بهدلیل احتمال خوابآلودگی، تا زمانی که اثر دارو را نمیدانید رانندگی و کارهای نیازمند هوشیاری انجام ندهید و الکل ننوشید. همزمان از فرآوردههای دیگر سرماخوردگی یا ضدسرفه که ممکن است همین مواد را داشته باشند استفاده نکنید. در صورت فراموشی یک نوبت، مقدار نوبت بعدی را دو برابر نکنید و مصرف را بیش از مدت توصیهشده ادامه ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاهش موقت سرفهٔ خشک و تحریکی
برای سرفهٔ خشک و تحریک ناشی از سرماخوردگی یا تحریک خفیف راههای هوایی است؛ در سرفهٔ خلطدار، سرفهٔ مزمن، خسخس یا تنگی نفس، خودسرانه مصرف نشود و ارزیابی پزشکی لازم است. در صورت تداوم یا عود سرفه، یا همراهی با تب، بثورات پوستی یا سردرد مداوم، مراجعهٔ پزشکی لازم است.
کاهش آبریزش و عطسهٔ بینی در سرماخوردگی یا حساسیت
ممکن است خوابآلودگی، گیجی و کاهش تمرکز ایجاد کند؛ از مصرف الکل و رانندگی یا کار با ماشینآلات پرهیز شود.
کاهش گرفتگی بینی و احتقان مجاری تنفسی فوقانی
در فشارخون بالا، بیماری قلبی، پرکاری تیروئید یا گلوکوم زاویهٔ بسته، فقط با نظر پزشک مصرف شود؛ در اختلال دفع ادرار یا بزرگی پروستات نیز احتیاط لازم است.
تسکین همزمان چند علامت سرماخوردگی
با فرآوردههای دیگر حاوی ضدسرفه، آنتیهیستامین یا ضداحتقان بهطور همزمان مصرف نشود. مصرف همزمان با مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز و تا ۱۴ روز پس از قطع آنها ممنوع است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به کلرفنیرامین، دکسترومتورفان، فنیلافرین یا هر جزء دیگر فرآورده را بگویید.
- اگر فشارخون بالا، بیماری قلبی، تپش قلب، پرکاری تیروئید، دیابت یا بیماری عروق دارید، اطلاع دهید؛ فنیلافرین میتواند فشارخون و ضربان قلب را افزایش دهد.
- در صورت آبسیاه، بهویژه نوع زاویهبسته، بزرگی پروستات یا مشکل ادرار، زخم معده، حملهٔ آسم، بیماری مزمن تنفسی یا اختلال کبد و کلیه، پیش از مصرف ارزیابی لازم است.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه کنید؛ بهویژه داروهای ضدافسردگی، آرامبخش، خوابآور، مسکنهای مخدر و داروهای محرک.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به کودک شیر میدهید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- در کودکان خردسال و سالمندان احتیاط بیشتری لازم است؛ در سالمندان احتمال خوابآلودگی، گیجی، افتادن و احتباس ادرار بیشتر است. سرفهٔ طولانی، خلط فراوان، خسخس، تب یا تنگی نفس نیز نیازمند بررسی علت است.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی، گیجی یا کاهش تمرکز
- خشکی دهان، بینی یا گلو
- تاری دید خفیف یا یبوست
- تهوع، استفراغ یا ناراحتی معده
- سردرد، بیقراری یا اختلال خواب
- تپش قلب خفیف یا افزایش فشارخون
- تنگی نفس، تورم لبها یا زبان، کهیر گسترده، خسخس یا احساس بستهشدن گلو؛ مصرف را متوقف کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- تپش قلب شدید یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه، غش یا افزایش شدید فشارخون؛ فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- تب، تعریق، بیقراری شدید، لرزش، سفتی عضلات، گیجی یا اسهال، بهویژه پس از مصرف همراه داروهای ضدافسردگی؛ فوراً مراقبت پزشکی بگیرید.
- توهم، خوابآلودگی شدید، تشنج، مشکل تنفسی یا کاهش سطح هوشیاری، بهخصوص پس از مصرف بیش از مقدار تجویزشده؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- مشکل واضح در ادرار، درد چشم یا دیدن هالههای رنگی اطراف نور؛ مصرف را متوقف و سریع ارزیابی پزشکی دریافت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای این ترکیب معمولاً محدودیت غذایی ویژهای مطرح نیست، اما الکل و داروهای خوابآور یا آرامبخش میتوانند خوابآلودگی و اختلال هوشیاری را بیشتر کنند. دکسترومتورفان نباید همراه داروهای مهارکنندهٔ مونوآمیناکسیداز یا تا ۱۴ روز پس از قطع آنها مصرف شود؛ همراه برخی داروهای ضدافسردگیِ افزایشدهندهٔ سروتونین نیز خطر بیقراری، تعریق، لرزش، تب و تغییر ضربان قلب بیشتر میشود. فنیلافرین ممکن است با برخی داروهای فشارخون، قلبی، محرک، مسدودکنندهٔ بتا و داروهای ضدافسردگی باعث افزایش فشارخون یا تپش قلب شود. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را به پزشک و داروساز بگویید و از مصرف همزمان فرآوردههای چندعلامتی سرماخوردگی بدون بررسی ترکیبات خودداری کنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ ایمنی خودِ این ترکیب در بارداری وجود ندارد و فنیلافرین ممکن است برای برخی زنان باردار، بهویژه افراد مبتلا به فشارخون، مناسب نباشد؛ مصرف را فقط با نظر پزشک انجام دهید. در شیردهی، اجزای دارو ممکن است بر شیرخوار اثر بگذارند یا مقدار شیر را کاهش دهند؛ در صورت مصرف، خوابآلودگی یا تحریکپذیری شیرخوار را زیر نظر داشته باشید و موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
نگهداری
شربت را در دمای اتاق، دور از گرمای زیاد، نور مستقیم و رطوبت و دور از دسترس کودکان نگه دارید و درِ بطری را محکم ببندید. آن را منجمد نکنید و پس از پایان تاریخ انقضا یا تغییر رنگ، بو یا ظاهر، مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شربت | 2 mg / 15 mg / 5 mg / 5mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این شربت برای سرفهٔ خلطدار مناسب است؟
۰۲آیا بعد از مصرف این شربت میتوانم رانندگی کنم؟
۰۳آیا میتوانم این شربت را همراه قرص یا شربت دیگری برای سرماخوردگی مصرف کنم؟
۰۴اگر فشارخون بالا داشته باشم، مصرف این دارو اشکال دارد؟
۰۵اگر مقدار بیشتری از شربت مصرف شد، چه کار کنیم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه R05DA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.