بودزوناید
بودزوناید یک داروی کورتونیِ ضدالتهاب برای مصرف داخل بینی است. با کمکردن التهاب و تورم مخاط بینی، علائم حساسیت را کاهش میدهد.
بیشتر برای درمان و پیشگیری از حساسیت بینی فصلی یا دائمی، مانند گرفتگی، آبریزش، عطسه و خارش بینی، استفاده میشود. در بزرگسالان برای کاهش علائم پولیپ بینی نیز ممکن است تجویز شود.
این اسپری فقط داخل بینی مصرف میشود و اثر کامل آن معمولاً پس از چند روز تا حدود یک یا دو هفته ظاهر میشود؛ مصرف منظم اهمیت دارد. خوندماغ مکرر، زخم یا جراحی اخیر بینی و مصرف همزمان کورتونهای دیگر را جدی بگیرید.
اگر خوندماغ شدید یا مکرر، زخم و درد مداوم بینی، تاری دید یا کندشدن رشد کودک رخ داد، پیگیری پزشکی لازم است. تورم صورت یا زبان، تنگی نفس یا مشکل بلع پس از مصرف، نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بودزوناید ۶۴ میکروگرم در هر دوز، یک داروی کورتونیِ ضدالتهاب موضعی برای مخاط بینی و از گروه داروهای دستگاه تنفس است. این دارو با کاهش فعالیت سلولها و مواد شیمیاییِ دخیل در التهاب و حساسیت، گرفتگی، آبریزش، عطسه و خارش بینی را کم میکند. اثر آن عمدتاً در مخاط بینی است و جذب عمومی در مقدارهای معمول کم است، اما مصرف طولانی، مقدارهای بالا یا همراهی با کورتونهای دیگر میتواند عوارض کورتونی ایجاد کند. این فرآورده برای مصرف داخل بینی ساخته شده و نباید خودسرانه جایگزین شکلهای دیگر بودزوناید شود.
موارد مصرف
- درمان حساسیت بینی فصلی
- پیشگیری و درمان حساسیت بینی دائمی
- کاهش گرفتگی بینی ناشی از حساسیت
- کاهش آبریزش، عطسه و خارش بینی ناشی از حساسیت
- درمان علامتی پولیپ بینی در بزرگسالان
روش مصرف
اسپری را فقط داخل بینی و دقیقاً طبق نسخه، مقدار تجویزشده و بروشور همان برند مصرف کنید؛ برای اثر بهتر، مصرف منظم لازم است و کاهش سریع علائم نباید باعث قطع خودسرانه شود. پیش از مصرف، بینی را بهآرامی تمیز کنید، بطری را تکان دهید و در نخستین استفاده یا پس از فاصله طولانی، پمپ را طبق بروشور آماده کنید. نازل را به سمت دیواره بیرونی بینی، دور از تیغه وسط، بگیرید؛ پس از مصرف نازل را پاک و درپوش را بگذارید و برای بازکردن گرفتگی آن از سوزن استفاده نکنید. اگر یک نوبت فراموش شد، مقدار اضافی برای جبران نزنید و برنامه معمول را ادامه دهید؛ قطع یا کمکردن کورتون خوراکی، تزریقی یا استنشاقیِ همزمان باید فقط با برنامه پزشک انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
حساسیت بینی فصلی؛ درمان و پیشگیری از گرفتگی، آبریزش، عطسه و خارش بینی
مصرف منظم لازم است و اثر کامل معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته ظاهر میشود. در صورت امکان، درمان پیش از شروع فصل آلرژی آغاز شود.
حساسیت بینی دائمی؛ درمان و پیشگیری از گرفتگی، آبریزش، عطسه و خارش بینی
برای کنترل پایدار، مصرف منظم ضروری است؛ پس از کنترل علائم، دوز را به کمترین مقدار مؤثر کاهش دهید.
پولیپ بینی؛ درمان علامتی در بزرگسالان
فقط برای مصرف داخل بینی است. در درمان طولانیمدت، معاینه دورهای مخاط بینی انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به بودزوناید یا هر یک از مواد تشکیلدهنده حساسیت دارید، یا قبلاً با این اسپری دچار بثورات، خارش یا تورم شدهاید.
- اگر خوندماغ مکرر، اختلال خونریزی، زخم بینی، جراحی یا آسیب اخیر بینی دارید؛ ممکن است نیاز به تعویق یا بررسی پزشک باشد.
- اگر عفونت قارچی یا باکتریایی درماننشده در بینی، تبخال بینی، دهان یا چشم، سل یا عفونت مهم راههای هوایی دارید.
- اگر گلوکوم، آبمروارید، فشار بالای چشم یا سابقه خانوادگی گلوکوم دارید؛ مصرف طولانی میتواند فشار چشم را بالا ببرد.
- اگر دیابت، بیماری شدید کبدی، پوکی استخوان یا مصرف همزمان و طولانی هر نوع کورتون دارید؛ مجموع تماس کورتونی باید بررسی شود.
- سن کودک، بهویژه زیر ۶ سال، بارداری یا شیردهی، و همه داروها، اسپریها، داروهای گیاهی و مکملهایتان را اعلام کنید؛ رشد کودکان در مصرف طولانی باید پیگیری شود.
عوارض احتمالی
- تحریک، سوزش یا خشکی بینی
- عطسه یا احساس ناراحتی در بینی
- خوندماغ خفیف یا رگههای خون در ترشحات بینی
- خشکی یا درد گلو
- سردرد
- واکنش حساسیتی شدید مانند تورم لبها، صورت یا زبان، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خوندماغ شدید یا تکرارشونده، خونریزی بندنیامدنی، زخم یا درد مداوم بینی یا احتمال سوراخشدن تیغه بینی؛ مصرف را خودسرانه ادامه ندهید و سریع برای معاینه اقدام کنید. اگر خونریزی شدید است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاری دید، درد چشم، دیدن هاله اطراف چراغها یا کاهش دید؛ همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید و کاهش ناگهانی دید را اورژانسی تلقی کنید.
- لکههای سفید، درد یا سوزش مداوم در بینی، دهان یا گلو یا گرفتگی جدید صدا؛ ممکن است نشانه عفونت قارچی باشد و به بررسی پزشک نیاز دارد.
- ضعف شدید، سرگیجه، غش، تهوع یا استفراغ مکرر، بهویژه پس از مصرف طولانی یا همزمانی با کورتونهای دیگر؛ سریع با پزشک تماس بگیرید. کندشدن رشد کودک، کبودی آسان یا تغییرات واضح خلقوخو و خواب نیز باید بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که این فرآورده داخل بینی مصرف میشود، تداخل مهمی با غذا شناخته نشده است و تداخل مستقیم مهمی با الکل گزارش نشده است. برخی داروهای ضدقارچ مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، بعضی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین و برخی داروهای ضدویروس مانند ریتوناویر یا کوبیسیستات میتوانند سطح بودزوناید و عوارض کورتونی آن را افزایش دهند؛ مصرف همزمان چند فرآورده کورتونی نیز همین نگرانی را بیشتر میکند. فهرست کامل داروها، اسپریها، داروهای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود درباره مصرف داخلبینی بودزوناید افزایش کلی ناهنجاریهای مادرزادی را نشان ندادهاند، اما در بارداری باید با کمترین مقدار مؤثر و کوتاهترین مدت و پس از هماهنگی پزشک مصرف شود. مقدار منتقلشده به شیر معمولاً بسیار کم است و در مقدارهای درمانی انتظار آسیب به نوزاد نمیرود؛ درمان طولانی یا مقدارهای بالاتر نیازمند بررسی پزشک و توجه به وضعیت نوزاد است.
نگهداری
بطری را در دمای اتاق و طبق بروشور همان برند، معمولاً زیر ۳۰ درجه، دور از گرمای مستقیم و یخزدگی نگه دارید؛ بطری را عمودی، درپوشدار و دور از دسترس کودکان بگذارید. مدت مجاز مصرف پس از بازشدن بین فرآوردهها متفاوت است و باید از بروشور همان محصول پیروی شود. تاریخ انقضا و سلامت پمپ را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته را دور بیندازید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| اسپری | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱اثر اسپری بودزوناید چه زمانی شروع میشود؟
۰۲چطور از خوندماغ هنگام استفاده جلوگیری کنم؟
۰۳آیا بودزوناید برای پولیپ بینی هم کاربرد دارد؟
۰۴آیا میتوانم همزمان از اسپری یا قرص کورتونی دیگری استفاده کنم؟
۰۵بودزوناید بینی برای کودکان مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۸ سازنده، در گروه R01AD05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.