بودزوناید
بودزوناید یک کورتیکواستروئید استنشاقی است که التهاب و حساسیت راههای هوایی را کاهش میدهد. این دارو برای کنترل طولانیمدت آسم است و تنگی نفس ناگهانی را فوراً برطرف نمیکند.
بیشتر برای درمان نگهدارندهٔ آسم، پیشگیری از خسخس و سرفه و کاهش تشدید بیماری استفاده میشود. اثر آن با مصرف منظم ایجاد میشود، نه با مصرف گهگاهی هنگام حمله.
پس از هر نوبت دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید تا احتمال برفک دهان و گرفتگی صدا کمتر شود. برای حملهٔ ناگهانی باید از داروی تسکیندهندهٔ سریعِ تجویزشده استفاده کنید.
اگر با مصرف منظم علائم کنترل نشد، تنگی نفس بدتر شد یا نیازتان به داروی تسکیندهندهٔ سریع بیشتر از معمول شد، پیگیری پزشکی لازم است. سابقهٔ عفونت تنفسی، بیماری کبدی، پوکی استخوان، بیماری چشمی یا مصرف کورتون خوراکی را پیش از شروع مطرح کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بودزوناید یک داروی ضدالتهاب از گروه کورتیکواستروئیدهای استنشاقی است. با کاهش التهاب و واکنشپذیری راههای هوایی، به کنترل علائم آسم و پیشگیری از تشدید آن کمک میکند. پودر دُزسنج ۴۰۰ میکروگرمی برای درمان نگهدارنده است و اثر کامل آن فوری نیست. برای رفع حملهٔ ناگهانی تنگی نفس، داروی تسکیندهندهٔ سریعِ تجویزشده لازم است.
موارد مصرف
- درمان نگهدارندهٔ آسم
- پیشگیری از خسخس، سرفه و تنگی نفس ناشی از التهاب راههای هوایی
- کاهش احتمال تشدید آسم و نیاز به درمانهای نجاتبخش در بیماران منتخب
روش مصرف
مقدار و تعداد دفعات مصرف را دقیقاً طبق نسخه و بروشور همان وسیلهٔ استنشاقی انجام دهید و دارو را منظم، در زمانهای مشخص مصرف کنید؛ مصرف این فرآورده به وعدهٔ غذا وابسته نیست. دستگاه را طبق دستور آماده کنید، داخل آن بازدم نکنید و از دهانهٔ آن دم عمیق و نسبتاً سریع بکشید؛ چون روش دستگاهها متفاوت است، نحوهٔ استفاده را از داروساز بخواهید بررسی کند. پس از مصرف دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید. در صورت فراموشی یک نوبت، طبق بروشور عمل کنید و برای جبران مقدار اضافی مصرف نکنید. مقدار یا دفعات مصرف را خودسرانه تغییر ندهید و درمان را، بهویژه در صورت مصرف همزمان کورتون خوراکی، بدون برنامهٔ پزشک قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آسم پایدار؛ درمان نگهدارنده و پیشگیری از خسخس، سرفه، تنگینفس و تشدید آسم
برای تسکین فوری حملهٔ آسم نیست و باید منظم مصرف شود؛ پس از هر نوبت، دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به بودزوناید یا هرکدام از مواد تشکیلدهندهٔ همان فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- سابقهٔ سل، برفک دهان یا گلو، عفونت قارچی یا عفونت درماننشدهٔ تنفسی را مطرح کنید.
- بیماری کبدی، پوکی استخوان، آبسیاه، آبمروارید یا دیابت را به پزشک بگویید. در کودکان و نوجوانان، رشد در مصرف طولانیمدت ممکن است به پایش دورهای نیاز داشته باشد.
- اگر اخیراً کورتون خوراکی یا تزریقی را طولانیمدت مصرف کردهاید، یا در پیش دارید، این موضوع و هر جراحی پیشرو را اعلام کنید.
- فهرست همهٔ داروها، بهویژه سایر کورتونها و داروهای ضدقارچ، ضدویروس یا آنتیبیوتیکهای خاص را در اختیار پزشک و داروساز بگذارید.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع یا تغییر درمان اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- گرفتگی یا خشونت صدا
- سوزش، خشکی یا تحریک گلو
- سرفه پس از استنشاق
- برفک دهان یا گلو
- سردرد
- تنگی نفس یا خسخس بلافاصله پس از استنشاق یا بدترشدن آن؛ مصرف همان فرآورده را متوقف کنید، از داروی تسکیندهندهٔ تجویزشده طبق برنامه استفاده کنید و اگر شدید است یا برطرف نمیشود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لبها، زبان یا صورت، کهیر، دشواری تنفس یا احساس بستهشدن گلو؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب پایدار، لرز، سرفهٔ جدید یا بدترشونده، خلط غیرمعمول یا تنگی نفس همراه تب؛ برای بررسی سریع با پزشک تماس بگیرید.
- تاری دید، درد چشم یا دیدن هالهٔ نور؛ در اولین فرصت معاینهٔ پزشکی انجام دهید.
- ضعف شدید، تهوع یا استفراغ، سرگیجه یا غش، بهویژه پس از کاهش یا قطع کورتون خوراکی؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داروهای ضدقارچ مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، برخی داروهای ضدویروس و بعضی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین میتوانند تجزیهٔ بودزوناید را کند کرده و عوارض کورتونی را بیشتر کنند. مصرف همزمان سایر کورتونهای استنشاقی، خوراکی، تزریقی یا پوستی نیز باید اعلام شود. برای شکل استنشاقی، غذا تداخل مهمی ندارد و الکل تداخل مستقیم شناختهشدهای ندارد؛ بااینحال، فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع یا تغییر درمان اطلاع دهید. بودزوناید استنشاقی در صورت نیاز بالینی از گزینههای شناختهشده برای کنترل آسم در بارداری است و قطع خودسرانهٔ درمان کنترلکننده میتواند خطرناک باشد. مقدار کمی از دارو وارد شیر میشود و معمولاً انتظار نمیرود در دوزهای استنشاقی معمول برای شیرخوار مشکلی ایجاد کند، اما تصمیم نهایی با پزشک است.
نگهداری
دستگاه را در دمای اتاق، محیط خشک و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید و شرایط درجشده روی جعبهٔ همان فرآورده را در اولویت قرار دهید. دستگاه پودر استنشاقی را با آب نشویید، پس از مصرف درپوش آن را ببندید و تاریخ انقضا و شمارندهٔ دُز، در صورت وجود، بررسی کنید. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پودر دُزسنج | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا بودزوناید برای حملهٔ ناگهانی آسم مناسب است؟
۰۲بودزوناید چه زمانی اثر میکند؟
۰۳چرا بعد از مصرف بودزوناید باید دهانم را بشویم؟
۰۴اگر حالم بهتر شد، میتوانم بودزوناید را قطع کنم؟
۰۵اگر یک نوبت بودزوناید را فراموش کردم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه R03BA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.