بودزوناید
بودزوناید یک داروی ضدالتهاب کورتونیِ استنشاقی است که التهاب و تورم راههای هوایی را کاهش میدهد و برای کنترل آسم بهکار میرود.
کاربرد اصلی آن پیشگیری از خسخس، تنگی نفس و سرفه در آسم است. این دارو برای رفع فوری حملهٔ ناگهانی آسم ساخته نشده است.
بودزوناید را منظم و طبق نسخه مصرف کنید؛ اثر کامل آن فوری نیست. پس از هر نوبت، دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید تا احتمال برفک دهان و گرفتگی صدا کمتر شود.
اگر با وجود مصرف منظم، علائم آسم بیشتر شد، شبها بیدارتان کرد یا به داروی تسکیندهنده بیشتر از معمول نیاز پیدا کردید، با پزشک تماس بگیرید. در تنگی نفس شدید یا بدترشونده، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بودزوناید از داروهای ضدالتهاب کورتونی دستگاه تنفس است. این دارو با کاهش فعالیت سلولها و مواد التهابزا، تورم و حساسیت راههای هوایی را کم میکند. هدف آن کنترل و پیشگیری از علائم آسم است، نه درمان فوری حملهٔ آسم. شکلهای آئروسل دُزسنج و پودر دُزسنجِ آن باید با روش درستِ همان وسیله استفاده شوند.
موارد مصرف
- کنترل و پیشگیری از علائم آسم
- درمان نگهدارندهٔ آسم پایدار و کاهش التهاب راههای هوایی
- کمک به کاهش تشدیدهای آسم در برنامهٔ درمانیِ کنترلکننده
روش مصرف
بودزوناید را هر روز و در زمانهای تعیینشده طبق نسخه، حتی هنگام بیعلامتی، مصرف کنید؛ اثر آن تدریجی است و جای داروی تسکیندهندهٔ حملهٔ ناگهانی را نمیگیرد. در آئروسل دُزسنج، دم آرام و عمیق را با آزادکردن دارو هماهنگ کنید؛ در پودر دُزسنج، معمولاً دم سریع و عمیق لازم است، اما روش دقیق به وسیله بستگی دارد. پس از هر نوبت دهان را آبکشی و آب را بیرون بریزید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، طبق برنامه ادامه دهید و برای جبران، دو نوبت را با هم مصرف نکنید. تغییر یا قطع ناگهانی درمان بدون هماهنگی میتواند کنترل آسم را بههم بزند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آسم؛ کنترل علائم، درمان نگهدارنده و پیشگیری از تشدید
مصرف باید منظم باشد و برای رفع سریع حملهٔ حاد آسم کاربرد ندارد. پس از هر نوبت، دهان را با آب بشویید و آب را بیرون بریزید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به بودزوناید، سایر داروهای کورتونی یا اجزای فرآورده را اطلاع دهید؛ در حساسیت شدید به پروتئین شیر، ترکیبات فرآوردهٔ پودری را بررسی کنید، زیرا بعضی پودرها لاکتوز دارند.
- اگر عفونت فعال، سل، ضعف سیستم ایمنی یا تماس اخیر با آبلهمرغان و سرخک داشتهاید، پیش از مصرف بگویید.
- بیماری کبدی، پوکی استخوان، آبسیاه یا آبمروارید و دیابت را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، پیش از شروع یا تغییر درمان اطلاع دهید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان، بهویژه کورتونهای دیگر و داروهای ضدقارچ یا ضدویروس، باید بررسی شود.
- اگر کودک یا نوجوان قرار است دارو را مصرف کند، یا تازه از کورتون خوراکی یا تزریقی به نوع استنشاقی منتقل شدهاید، دربارهٔ رشد و نیاز به پیگیری پزشکی سؤال کنید.
عوارض احتمالی
- برفک دهان یا گلو، بهصورت لکههای سفید، سوزش یا درد
- گرفتگی یا تغییر صدا
- خشکی، سوزش یا تحریک گلو
- سرفه پس از استنشاق
- سردرد
- اگر بلافاصله پس از استنشاق، خسخس، تنگی نفس یا فشار قفسهٔ سینه شدیدتر شد، از داروی تسکیندهنده طبق برنامه استفاده کنید و فوراً ارزیابی پزشکی شوید.
- تورم لبها، زبان، صورت یا گلو، کهیر، دشواری تنفس یا سرگیجهٔ شدید میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس شدید، ناتوانی در صحبتکردن، کبودی لبها یا اثرنکردن داروی تسکیندهنده نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
- تاری دید مداوم، درد چشم یا دیدن هالهٔ نور را همان روز پیگیری کنید.
- ضعف شدید، استفراغ مداوم، سرگیجه، افت فشار یا غش، بهویژه پس از کاهش کورتون قبلی، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
- تب مداوم، لرز، افزایش سرفه یا تغییر خلط میتواند نشانهٔ عفونت باشد؛ بهخصوص در مصرف طولانی یا مقدارهای بالاتر، سریع پیگیری کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داروهایی که تجزیهٔ بودزوناید را در بدن کند میکنند میتوانند عوارض کورتونی را افزایش دهند؛ از نمونههای مهم میتوان به کتوکونازول، ایتراکونازول، کلاریترومایسین، ریتوناویر و کوبیسیستات اشاره کرد. مصرف همزمان کورتونهای دیگر، از جمله نوع خوراکی یا اسپری بینی، نیز باید به پزشک گفته شود. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو و پیش از شروع داروی جدید، تداخل آن را بررسی کن.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، خودسرانه بودزوناید را قطع نکنید؛ کنترلنشدن آسم نیز میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد و فرم استنشاقی در صورت نیاز بالینی در بارداری استفاده میشود. مقدار کمی از بودزوناید وارد شیر میشود و مصرف استنشاقی معمولاً با شیردهی سازگار دانسته میشود، اما تصمیم نهایی باید بر اساس وضعیت مادر و فرآوردهٔ مصرفی گرفته شود.
نگهداری
فرآورده را طبق دستور روی جعبه و بروشور همان محصول، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و یخزدگی نگه دارید. پودر دُزسنج باید از رطوبت دور بماند و قوطی آئروسل نباید سوراخ یا در معرض شعله و گرمای زیاد قرار گیرد. وسیله را درپوشدار و دور از دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضا و سالمبودن آن را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| افشانه (آئروسل) دُزسنج | — |
| پودر دُزسنج | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا بودزوناید برای حملهٔ ناگهانی آسم اثر میکند؟
۰۲چرا با وجود نداشتن علائم باید بودزوناید را ادامه بدهم؟
۰۳بعد از مصرف بودزوناید چرا باید دهانم را بشویم؟
۰۴آئروسل و پودر بودزوناید را میتوانم به یک روش مصرف کنم؟
۰۵اگر بعد از مصرف بودزوناید خسخس من بیشتر شد چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۶ سازنده، در گروه R03BA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.