زفیرلوکاست
زفیرلوکاست دارویی از گروهِ آنتاگونیستهای گیرندهٔ لکوترین (Leukotriene Receptor Antagonist) است که با مسدودکردنِ موادِ التهابیِ دخیل در آسم، به بازماندنِ راههای هوایی کمک میکند.
این دارو عمدتاً برای پیشگیری و کنترلِ درازمدتِ آسم در بزرگسالان و کودکان تجویز میشود و نقشی در درمانِ حملهٔ حادِ تنگینفس ندارد.
زفیرلوکاست باید با معدهٔ خالی مصرف شود و میتواند با داروهایی مانندِ وارفارین تداخلِ مهم داشته باشد؛ هرگونه زردیِ پوست یا خستگیِ شدید و غیرعادی را جدی بگیرید.
اگر علائمِ آسم با وجودِ مصرفِ منظمِ دارو بهبود نیافت، یا نشانههایی مانندِ زردی، تیرگیِ ادرار یا خستگیِ غیرعادی دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
زفیرلوکاست دارویی از خانوادهٔ آنتاگونیستهای گیرندهٔ لکوترین است و در گروهِ داروهای دستگاهِ تنفس قرار میگیرد. لکوترینها موادی هستند که بدن در واکنشهای التهابیِ آسم تولید میکند و باعثِ تنگشدنِ راههای هوایی، افزایشِ ترشحِ مخاط و التهاب میشوند. زفیرلوکاست با مسدودکردنِ گیرندهٔ این مواد، از بروزِ این واکنشها پیشگیری میکند و به کنترلِ درازمدتِ آسم کمک میکند. این دارو به شکلِ قرصِ خوراکی مصرف میشود و اثرش تدریجی است؛ به همین دلیل جایگزینِ داروهای سریعاثرِ رفعِ حملهٔ آسم نیست.
موارد مصرف
- پیشگیری از بروزِ علائمِ آسم در بزرگسالان و کودکان
- کنترل و درمانِ درازمدتِ آسمِ مزمن (نه حملهٔ حاد)
- کاهشِ دفعات و شدتِ علائمِ آسم مانندِ تنگینفس و خسخسِ سینه
- کاهشِ نیاز به داروهای گشادکنندهٔ سریعاثرِ برونش، در کنارِ برنامهٔ درمانیِ کلی
روش مصرف
زفیرلوکاست باید با معدهٔ خالی و دور از وعدههای غذایی مصرف شود؛ زیرا غذا میزانِ جذبِ آن در بدن را بهطورِ محسوسی کاهش میدهد. این دارو برای پیشگیریِ درازمدتِ آسم است، نه رفعِ سریعِ تنگینفس؛ بنابراین حتی در دورههایی که علائمی ندارید، طبقِ برنامهای که پزشک تعیین کرده مصرف را ادامه دهید و بدونِ هماهنگی با او آن را ناگهان قطع نکنید. زمانبندیِ دقیقِ مصرف نسبت به غذا و مدتِ کلیِ درمان را پزشک یا داروساز، بر اساسِ نسخه، برای شما مشخص میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری و کنترل درازمدت آسم مزمن (نه درمان حملهٔ حاد)
حداقل ۱ ساعت پیش از غذا یا ۲ ساعت پس از غذا مصرف شود؛ برای رفع تنگینفس ناگهانی مناسب نیست. حداکثر معمول روزانه در بزرگسالان ۴۰ میلیگرم و در کودکان ۵ تا ۱۱ سال ۲۰ میلیگرم است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به زفیرلوکاست یا هر یک از اجزای دارو را به پزشک بگویید
- اگر بیماریِ کبدی دارید یا سابقهٔ اختلال در عملکردِ کبد دارید، حتماً پزشک را مطلع کنید
- فهرستِ کاملِ داروها و مکملها، بهویژه هرگونه رقیقکنندهٔ خون مانندِ وارفارین، را با پزشک در میان بگذارید
- در صورتِ بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- بدانید که این دارو جایگزینِ اسپریِ سریعاثرِ آسم نیست و اسپریِ اورژانسیتان را همیشه همراه داشته باشید
عوارض احتمالی
- سردرد
- حالتِ تهوع
- اسهال یا ناراحتیِ معده
- سرگیجه
- دردِ عضلانی یا کمردرد
- زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، تیرگیِ ادرار یا خستگیِ شدید و غیرعادی که میتواند نشانهٔ آسیبِ کبدی باشد — در این صورت فوراً به پزشک مراجعه کنید
- کبودی یا خونریزیِ غیرعادی، بهویژه در کسانی که وارفارین یا سایرِ رقیقکنندههای خون مصرف میکنند — به پزشک اطلاع دهید
- راشِ گستردهٔ پوستی، ورمِ صورت و لبها یا مشکل در تنفس که نشانهٔ واکنشِ آلرژیک شدید است — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بیحسی یا ضعفِ غیرعادی در دست و پا همراه با بدترشدنِ ناگهانیِ علائمِ تنفسی، تب یا مشکلاتِ سینوسی، بهویژه در صورتِ کاهشِ اخیرِ داروهای کورتیکواستروئیدی — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشک است
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
زفیرلوکاست میتواند اثرِ رقیقکنندگیِ وارفارین را افزایش دهد و خطرِ خونریزی را بالا ببرد؛ در صورتِ مصرفِ همزمان، پزشک معمولاً پایشِ دقیقتری روی انعقادِ خون انجام میدهد. آسپرین ممکن است غلظتِ زفیرلوکاست را در خون بالا ببرد، و داروهایی مانندِ اریترومایسین یا تئوفیلین نیز میتوانند با اثرِ آن تداخل داشته باشند. مصرفِ همزمان با غذا نیز جذبِ این دارو را کاهش میدهد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ کافی از مطالعاتِ انسانی دربارهٔ مصرفِ زفیرلوکاست در بارداری در دست نیست، هرچند مطالعاتِ حیوانی نشانی از خطرِ قطعی نشان ندادهاند. با این حال، تصمیم دربارهٔ مصرفِ این دارو در دورانِ بارداری باید تنها با نظرِ پزشک و بر اساسِ سنجشِ فایده و خطر گرفته شود. زفیرلوکاست به مقدارِ کمی وارد شیرِ مادر میشود؛ بنابراین مادرانِ شیرده پیش از مصرف حتماً باید با پزشک مشورت کنند.
نگهداری
قرصِ زفیرلوکاست را در دمای اتاق، دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگه دارید. دارو را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضای رویِ بستهٔ آن را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا زفیرلوکاست برای رفعِ سریعِ حملهٔ آسم استفاده میشود؟
۰۲چرا باید زفیرلوکاست را با معدهٔ خالی مصرف کرد؟
۰۳اگر یک نوبتِ مصرفِ دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۴آیا مصرفِ همزمانِ زفیرلوکاست و وارفارین خطرناک است؟
۰۵آیا باید زفیرلوکاست را حتی وقتی علائمِ آسم ندارم مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۷ سازنده، در گروه R03DC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.