وین‌بلاستین سولفات

وین‌بلاستین سولفات (Vinblastine Sulfate) یکی از داروهای قدیمی و شناخته‌شدهٔ شیمی‌درمانی است که در ردهٔ وین‌کاآلکالوئیدها (Vinca Alkaloids) قرار می‌گیرد و از گیاهِ پروانش گرفته شده است. این دارو به ساختارِ درونیِ سلول به نامِ میکروتوبول متصل می‌شود و از تشکیلِ درستِ آن جلوگیری می‌کند؛ درنتیجه سلول‌هایی که به‌سرعت تقسیم می‌شوند — از جمله سلول‌های سرطانی — نمی‌توانند تقسیمِ خود را کامل کنند و از بین می‌روند. چون این مکانیسم روی هر سلولِ درحالِ تقسیمِ سریع اثر می‌گذارد، برخی سلول‌های سالم مانندِ سلول‌های مغزِ استخوان هم تا حدی تحتِ تأثیر قرار می‌گیرند؛ همین موضوع پایهٔ برخی از عوارضِ شناخته‌شدهٔ این دارو مانندِ افتِ گلبول‌های سفید است. این دارو معمولاً بخشی از یک رژیمِ شیمی‌درمانیِ ترکیبی است، نه دارویی تک‌مصرف، و دوز و برنامهٔ تزریقِ آن کاملاً به‌صورتِ فردی توسطِ متخصصِ خون و آنکولوژی تعیین می‌شود.

وین‌بلاستین سولفات را خودِ بیمار مصرف نمی‌کند؛ این دارو فقط به‌صورتِ تزریقِ وریدی و توسطِ پرستار یا پزشکِ آموزش‌دیده، معمولاً در بخشِ آنکولوژی یا کلینیکِ شیمی‌درمانی، تزریق می‌شود. فاصلهٔ بینِ نوبت‌های تزریق و تعدادِ کلِ دوره‌های درمان را تیمِ آنکولوژی بر اساسِ نوعِ سرطان، پاسخِ بدن و نتیجهٔ آزمایش‌های خون در هر نوبت تعیین و تنظیم می‌کند. پیش از هر نوبت معمولاً آزمایشِ شمارشِ کاملِ خون گرفته می‌شود تا مطمئن شوند بدن آمادگیِ دریافتِ تزریقِ بعدی را دارد؛ گاهی بنا به نتیجهٔ آزمایش، نوبت به‌تعویق می‌افتد یا برنامهٔ درمان تغییر می‌کند. اگر نوبتی به هر دلیل لغو یا عقب افتاد، خودسرانه اقدام نکنید و برایِ زمان‌بندیِ جدید با کلینیک هماهنگ کنید.

وین‌بلاستین سولفات می‌تواند با برخی داروهای ضدقارچِ آزولی (مانندِ ایتراکونازول و کتوکونازول) و سایر داروهایی که از همان مسیرِ آنزیمیِ کبدی پاک‌سازی می‌شوند، تداخل داشته باشد و سمّیتِ آن را افزایش دهد. مصرفِ هم‌زمان با فنی‌توئین ممکن است سطحِ خونیِ این داروی ضدتشنج را کاهش دهد. هم‌زمانی با سایر داروهای شیمی‌درمانی یا داروهایی که مغزِ استخوان را سرکوب می‌کنند، خطرِ افتِ شدیدِ گلبول‌های سفید را بیشتر می‌کند و در برخی رژیم‌های ترکیبی، مانندِ هم‌راهی با میتومایسین، احتمالِ مشکلاتِ تنفسی نیز گزارش شده است. تزریقِ واکسن‌های زنده هم در دورانِ درمان معمولاً توصیه نمی‌شود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و واکسن‌هایتان را به پزشک و داروسازِ تیمِ درمان بگویید.