تولواپتان

تولواپتان (Tolvaptan) دارویی از گروه آنتاگونیست‌های گیرنده وازوپرسین (Vasopressin Receptor Antagonist) است؛ گروهی که گاهی «آب‌دفع‌کننده» نامیده می‌شوند، چون برخلاف دیورتیک‌های معمول، عمدتاً آب را از بدن دفع می‌کنند نه نمک را. هورمون وازوپرسین (هورمون ضدادراری) به‌طور طبیعی به کلیه فرمان بازجذب آب می‌دهد؛ تولواپتان با مسدود کردن گیرنده اختصاصی این هورمون در کلیه، دفع آب آزاد را افزایش می‌دهد و در نتیجه غلظت سدیم خون بالا می‌رود. همچنین در بیماری کلیه پلی‌کیستیک، با همین مکانیسم به کند شدن روند افت عملکرد کلیه کمک می‌کند. این دارو باید طبق تجویز و زیر نظر مستقیم پزشک مصرف شود، چون نیازمند آزمایش دقیق و مکرر سدیم خون و عملکرد کبد است.

تولواپتان معمولاً به‌صورت قرص خوراکی و یک بار در روز، صبح‌ها، با یا بدون غذا مصرف می‌شود. بهتر است هر روز در ساعتی مشخص خورده شود تا نظم مصرف حفظ گردد، و از مصرف آن نزدیک زمان خواب خودداری شود تا تکرر ادرار خواب شبانه را مختل نکند، مگر با نظر پزشک. در روزهای نخست درمان، معمولاً لازم است به میزان کافی آب نوشید تا از کم‌آبی بدن جلوگیری شود، مگر آنکه پزشک به دلیل بیماری زمینه‌ای محدودیت مایعات را توصیه کرده باشد. مقدار دقیق مصرف و مدت درمان را فقط پزشک بر اساس نتیجه آزمایش‌های سدیم خون تعیین و در صورت نیاز تنظیم می‌کند؛ این دارو را هرگز خودسرانه قطع، شروع یا تغییر مقدار ندهید.

تولواپتان در کبد از مسیر آنزیمی خاصی متابولیزه می‌شود که با تعداد زیادی از داروهای دیگر مشترک است؛ به همین دلیل مصرف هم‌زمان با برخی داروهای ضدقارچ (مانند کتوکونازول و ایتراکونازول)، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها (مانند کلاریترومایسین) و برخی داروهای ضد اچ‌آی‌وی می‌تواند غلظت خونی تولواپتان را به‌شدت بالا ببرد و معمولاً توصیه نمی‌شود. در مقابل، داروهایی مانند ریفامپین ممکن است اثر آن را کاهش دهند. مصرف هم‌زمان با دیورتیک‌ها (قرص‌های ادرارآور) یا سایر داروهای مؤثر بر سدیم خون نیز نیازمند پایش دقیق‌تر است، و آب‌گریپ‌فروت هم می‌تواند بر جذب یا متابولیسم دارو اثر بگذارد. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت، از جمله داروهای بدون‌نسخه و گیاهی، را حتماً به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های خطرناک بررسی شود.