بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · اسکلتی‑عضلانی

تیزانیدین

Tizanidine
رده ATC M03BX02شکل قرصدوز 4 mgبرند در ایران ۱۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تیزانیدین دارویی شل‌کنندهٔ عضلانی با اثر مرکزی (بر سیستم عصبی) است که تنش عضلانی ناشی از اسپاستیسیتی را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کنترل اسپاسم و سفتی عضلانی ناشی از مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس) یا آسیب نخاعی تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو می‌تواند خواب‌آلودگی و افت فشار خون ایجاد کند و ترکیب آن با برخی داروها (مانند فلووکسامین یا سیپروفلوکساسین) خطرناک است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر زردی پوست یا چشم، خستگی شدید، افت فشار خون یا توهم رخ داد، یا قصد قطع ناگهانی دارو پس از مصرف طولانی دارید، حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Tizanidine
۰۲

معرفی دارو

تیزانیدین یک شل‌کنندهٔ عضلانی با اثر مرکزی از دستهٔ آگونیست‌های گیرندهٔ آلفا-۲ آدرنرژیک (Alpha-2 Adrenergic Agonist) است و از نظر ساختار و مکانیسم، شباهت زیادی به کلونیدین دارد. این دارو با اثر بر گیرنده‌های آلفا-۲ در نخاع، آزادسازی برخی ناقل‌های عصبی محرک را کاهش می‌دهد و رفلکس‌های بیش‌فعال عضلانی را مهار می‌کند. نتیجهٔ این اثر، کاهش اسپاسم و سفتی عضلانی (اسپاستیسیتی) است، بدون آنکه قدرت عضلانی به‌طور چشمگیر کم شود. هدف اصلی درمان با تیزانیدین، کاهش ناراحتی و بهبود توان حرکتی فرد در فعالیت‌های روزمره است.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهش اسپاسم و سفتی عضلانی ناشی از مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس)
  • کاهش اسپاستیسیتی عضلانی به‌دنبال آسیب نخاعی
  • کاهش اسپاستیسیتی ناشی از برخی آسیب‌های مغزی-نخاعی، به تشخیص پزشک
  • بهبود دامنهٔ حرکتی و کاهش ناراحتی ناشی از سفتی مزمن عضلانی
۰۴

روش مصرف

تیزانیدین را دقیقاً طبق نسخهٔ پزشک و در ساعت‌های مشخص‌شده مصرف کنید؛ قرص را می‌توان با غذا یا بدون غذا خورد، اما بهتر است هر بار به همان شکل ثابت مصرف شود تا اثر دارو یکنواخت بماند. قرص را با یک لیوان آب کامل ببلعید، مگر پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد. اگر برای مدتی طولانی این دارو را مصرف کرده‌اید، هرگز آن را ناگهان قطع نکنید، زیرا قطع ناگهانی می‌تواند سبب بازگشت شدید سفتی عضلانی، افزایش فشار خون یا تپش قلب شود؛ هرگونه تغییر یا کاهش دوز باید تدریجی و تنها زیر نظر پزشک انجام شود. اگر نوبتی از مصرف را فراموش کردید یا دربارهٔ نحوهٔ دقیق مصرف مطمئن نیستید، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

اسپاسم و سفتی عضلانی ناشی از مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس)

بزرگسالانشروع معمول با ۲ میلی‌گرم خوراکی هر ۸ ساعت؛ سپس افزایش تدریجی ۲ تا ۴ میلی‌گرم در هر نوبت با فاصلهٔ ۱ تا ۴ روز، تا رسیدن به پاسخ مناسب. دوز مؤثر معمول ۱۲ تا ۲۴ میلی‌گرم در شبانه‌روز در ۳ تا ۴ نوبت است.

به‌دلیل کوتاه‌بودن اثر، زمان مصرف می‌تواند با فعالیت‌هایی که کاهش اسپاسم در آن‌ها مهم است هماهنگ شود؛ خواب‌آلودگی و افت فشار خون ممکن است رخ دهد.

اسپاستیسیتی عضلانی به‌دنبال آسیب نخاعی

بزرگسالانشروع معمول با ۲ میلی‌گرم خوراکی هر ۸ ساعت؛ سپس افزایش تدریجی ۲ تا ۴ میلی‌گرم در هر نوبت با فاصلهٔ ۱ تا ۴ روز، تا رسیدن به پاسخ مناسب. دوز مؤثر معمول ۱۲ تا ۲۴ میلی‌گرم در شبانه‌روز در ۳ تا ۴ نوبت است.

افزایش دوز باید آهسته انجام شود تا ضعف عضلانی، خواب‌آلودگی و افت فشار خون کمتر شود.

اسپاستیسیتی ناشی از آسیب‌های مغزی ـ نخاعی

بزرگسالانشروع معمول با ۲ میلی‌گرم خوراکی هر ۸ ساعت؛ سپس افزایش تدریجی ۲ تا ۴ میلی‌گرم در هر نوبت با فاصلهٔ ۱ تا ۴ روز، تا رسیدن به پاسخ مناسب. دوز مؤثر معمول ۱۲ تا ۲۴ میلی‌گرم در شبانه‌روز در ۳ تا ۴ نوبت است.

کاهش بیش‌ازحد تون عضلانی می‌تواند عملکرد حرکتی را مختل کند؛ پاسخ درمانی و تحمل دارو باید پایش شود.

سفتی مزمن و اسپاسم دردناک عضلانی برای بهبود دامنهٔ حرکتی

بزرگسالان۲ تا ۴ میلی‌گرم خوراکی، سه بار در روز؛ در موارد شدید، یک نوبت اضافی ۲ تا ۴ میلی‌گرمی، ترجیحاً شب، ممکن است تجویز شود. مدت درمان ثابت نیست و بر اساس پاسخ و عوارض تعیین می‌شود.

نوبت اضافی شبانه می‌تواند خواب‌آلودگی را افزایش دهد؛ از مصرف خودسرانهٔ طولانی‌مدت پرهیز شود.

تنظیم دوز: در نارسایی کلیه، به‌ویژه با کلیرانس کراتینین کمتر از ۲۵ میلی‌لیتر در دقیقه، نارسایی کبدی و سالمندان، درمان باید با دوز کمتر و افزایش آهسته و با پایش فشار خون و عملکرد کبد انجام شود. قرص را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد، اما روش مصرف نسبت به غذا باید ثابت بماند. حداکثر مقدار کل روزانه ۳۶ میلی‌گرم است؛ دوز دقیق بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد فقط توسط پزشک تعیین می‌شود و قطع درمان طولانی‌مدت یا دوزهای بالا باید تدریجی باشد.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیت شناخته‌شده به تیزانیدین یا سایر اجزای دارو را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
  • اگر بیماری کبدی دارید یا سابقهٔ اختلال در آزمایش‌های کبدی دارید، حتماً بگویید.
  • اگر بیماری کلیوی دارید، به پزشک بگویید تا در صورت نیاز، تنظیم دوز انجام شود.
  • فهرست کامل داروها و مکمل‌ها، به‌ویژه داروهای کاهندهٔ فشار خون یا آرام‌بخش‌ها، را به پزشک نشان دهید.
  • اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خواب‌آلودگی و احساس خستگی
  • خشکی دهان
  • سرگیجه
  • ضعف عمومی یا سستی
  • افت خفیف فشار خون هنگام ایستادن (احساس سبکی سر)
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره یا خستگی غیرمعمول — این‌ها می‌توانند نشانهٔ آسیب کبدی باشند؛ در این صورت به پزشک اطلاع دهید تا آزمایش کبد انجام شود.
  • سرگیجهٔ شدید، افت محسوس فشار خون یا احساس غش — در این حالت بنشینید یا دراز بکشید و با پزشک تماس بگیرید.
  • توهم یا تغییر ناگهانی وضعیت ذهنی — در این صورت فوراً به پزشک اطلاع دهید.
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا زبان و دشواری در تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • ضربان آهسته یا نامنظم قلب — در صورت بروز، به پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

تیزانیدین با داروهایی که بازدارندهٔ آنزیم کبدی مسئول متابولیسم آن (CYP1A2) هستند، مانند فلووکسامین و سیپروفلوکساسین، تداخل مهم و پرخطر دارد؛ این ترکیب می‌تواند غلظت خونی تیزانیدین را به‌شدت بالا ببرد و خطر افت فشار خون و خواب‌آلودگی شدید را زیاد کند، به همین دلیل مصرف هم‌زمان آن‌ها معمولاً توصیه نمی‌شود. مصرف هم‌زمان با الکل، آرام‌بخش‌ها، خواب‌آورها یا مسکن‌های اپیوییدی نیز می‌تواند خواب‌آلودگی و کاهش هوشیاری را تشدید کند. ترکیب با داروهای کاهندهٔ فشار خون یا سایر آگونیست‌های آلفا-۲ (مانند کلونیدین) هم می‌تواند افت فشار خون را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های احتمالی پیش از مصرف بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات انسانی دربارهٔ مصرف تیزانیدین در دوران بارداری محدود است؛ به همین دلیل این دارو باید در بارداری تنها در صورتی مصرف شود که پزشک آن را واقعاً ضروری بداند. دربارهٔ ترشح تیزانیدین در شیر مادر نیز اطلاعات کافی در دست نیست، بنابراین در دوران شیردهی باید دربارهٔ توازن فایده و خطر با پزشک مشورت کرد. تصمیم نهایی دربارهٔ مصرف در این دو دوره را فقط پزشک معالج باید بگیرد.

۱۰

نگهداری

قرص‌های تیزانیدین را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید. ظرف دارو را همیشه دور از دید کودکان قرار دهید. پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص4 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۳ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
سیردالود SIRDALUD
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Novartis
قرص
سیردالود® 4م گ قرص SIRDALUD® 4MG TAB
Novartis
قرص
تیزانوور TIZANOVER
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
اکتوورکو
قرص
تیزاتد TIZATED
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی تهران دارو
قرص
تیزاکیم TIZAKIM
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی حکیم
قرص
تیزانیدین-حکیم TIZANIDINE-HAKIM
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی حکیم
قرص
تیزانیدین-سها TIZANIDINE SOHA
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی سها
قرص
اسپالکس SPALEX
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
قرص
تیزانیدین TIZANIDINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی امین
قرص
تیزانیدین-جالینوس TIZANIDINE-JALINOUS
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی جالینوس
قرص
تیزانیدین TIZANIDINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی رها اصفهان
قرص
سیردالود 4 میلی گرم SIRDALUD 4MG
شفا یاب گستر
قرص
تیزانیدین-شفا 4 م گ قرص TIZANIDINE-SHAFA® 4MG TAB
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
قرص
تیزانیدین-مهردارو 4 م گ قرص TIZANIDINE (MD) 4MG TAB
مهردارو
قرص
تیزانیدین TIZANIDINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا مصرف تیزانیدین باعث خواب‌آلودگی می‌شود؟
بله، خواب‌آلودگی یکی از عوارض شایع تیزانیدین است، به‌ویژه در روزهای اول مصرف. تا زمان اطمینان از واکنش بدن به دارو، از رانندگی یا کار با ابزارهای خطرناک خودداری کنید.
۰۲آیا می‌توان مصرف تیزانیدین را ناگهان قطع کرد؟
خیر، به‌ویژه پس از مصرف طولانی‌مدت، قطع ناگهانی می‌تواند سبب بازگشت شدید سفتی عضلانی، افزایش فشار خون و تپش قلب شود. کاهش دوز باید تدریجی و زیر نظر پزشک باشد.
۰۳آیا تیزانیدین با داروهای دیگر تداخل دارد؟
بله، برخی داروها مانند فلووکسامین و سیپروفلوکساسین می‌توانند غلظت تیزانیدین را در خون به‌شدت بالا ببرند و خطر عوارض را زیاد کنند. پیش از مصرف هم‌زمان با هر داروی دیگری، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
۰۴آیا تیزانیدین برای درد کمر هم تجویز می‌شود؟
کاربرد اصلی و تثبیت‌شدهٔ تیزانیدین، کاهش اسپاستیسیتی عضلانی در بیماری‌هایی مانند ام‌اس یا آسیب نخاعی است. تصمیم دربارهٔ استفاده از آن برای موارد دیگر تنها با نظر پزشک گرفته می‌شود.
۰۵آیا لازم است هنگام مصرف تیزانیدین آزمایش خون بدهم؟
پزشک ممکن است به‌ویژه در ماه‌های اول درمان، آزمایش عملکرد کبد را درخواست کند تا از سلامت کبد مطمئن شود. اگر نشانه‌هایی مانند زردی یا خستگی غیرمعمول دیدید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۳ برند از ۱۳ سازنده، در گروه M03BX02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.