بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ضدسرطان و ایمنی

تیوگوانین

Thioguanine
رده ATC L01BB03شکل قرصدوز 40 mgبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

تیوگوانین یک داروی ضدسرطان از گروه ضد‌متابولیت‌های پورینی است. با مختل‌کردن ساخت مادهٔ ژنتیکی، تکثیر سلول‌های لوسمی را مهار می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر در طرح‌های درمانی لوسمی‌های حاد، به‌ویژه لوسمی میلوئیدی حاد و گاهی لوسمی لنفوبلاستیک حاد، برای ایجاد یا تثبیت بهبود به کار می‌رود. معمولاً همراه داروهای دیگر و در دوره‌های مشخص مصرف می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین خطر آن سرکوب شدید مغز استخوان و آسیب کبدی است؛ در نتیجه ممکن است عفونت، خونریزی یا زردی ایجاد شود. آزمایش‌های منظم خون و کبد و توجه فوری به علائم هشدار ضروری است.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورت تب، گلودرد، خونریزی یا کبودی غیرعادی، زردی، ادرار تیره، درد شدید شکم، کاهش ادرار یا استفراغ مکرر، پیگیری فوری لازم است. بارداری، قصد بارداری، شیردهی، عفونت یا نیاز به واکسن را پیش از درمان اطلاع دهید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Thioguanine
۰۲

معرفی دارو

تیوگوانین یک داروی ضدسرطان از خانوادهٔ ضد‌متابولیت‌های پورینی است. پس از فعال‌شدن در سلول، مسیر ساخت و استفاده از مواد لازم برای تکثیر مادهٔ ژنتیکی را مختل می‌کند و به سلول‌های سریع‌تقسیم‌شوندهٔ لوسمی آسیب می‌زند. این دارو معمولاً بخشی از طرح درمانی ترکیبی برای لوسمی‌های حاد است، نه دارویی برای مصرف خودسرانه یا درمان همهٔ سرطان‌ها. استفادهٔ پیوسته و طولانی‌مدتِ نگهدارنده معمولاً توصیه نمی‌شود، زیرا خطر آسیب جدی کبدی را بالا می‌برد.

۰۳

موارد مصرف

  • القای بهبود در لوسمی میلوئیدی حاد
  • تحکیم بهبود در لوسمی میلوئیدی حاد
  • در برخی طرح‌های درمانی لوسمی لنفوبلاستیک حاد
۰۴

روش مصرف

این قرص فقط در طرح درمانی متخصص خون و سرطان و با زمان‌بندی دقیقِ همان طرح مصرف می‌شود؛ مقدار و مدت درمان به نوع لوسمی و داروهای همراه بستگی دارد و ممکن است دوره‌ای باشد. قرص را با آب ببلعید و زمان مصرف را هر روز ثابت نگه دارید؛ چون غذا می‌تواند جذب را کاهش دهد، آن را طبق دستور فرآورده و معمولاً جدا از غذا مصرف کنید. قرص را خرد نکنید یا پودر آن را تنفس نکنید؛ اگر شکستن قرص لازم شد، شیوهٔ ایمن را از داروساز بپرسید. در صورت فراموشی نوبت یا استفراغ پس از مصرف، نوبت بعدی را دوبرابر نکنید و از تیم درمان دستور بگیرید. خودسرانه درمان را قطع، جابه‌جا یا طولانی نکنید؛ اثر سرکوب مغز استخوان ممکن است با تأخیر ظاهر شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

پیش از مصرف بدانید

  • اگر به تیوگوانین یا مواد تشکیل‌دهندهٔ قرص حساسیت داشته‌اید، یا در گذشته به تیوگوانین یا مرکاپتوپورین پاسخ درمانی نداشته‌اید، اطلاع دهید؛ میان این دو دارو مقاومت متقاطع شایع است.
  • سابقهٔ بیماری کبدی، زردی، بیماری کلیه، سنگ کلیه، اسیداوریک بالا، بزرگی طحال یا آسیب کبدی در شیمی‌درمانی را بگویید.
  • اگر قبلاً با داروهای این خانواده افت شدید گلبول‌های خون داشته‌اید یا آزمایش ژنتیکی یا آنزیمی نشان داده بدن‌تان این داروها را آهسته‌تر تجزیه می‌کند، پزشک باید بداند؛ در این حالت حساسیت به سمیت بیشتر است.
  • فهرست کامل داروهای نسخه‌ای، بدون نسخه، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی، به‌ویژه سایر داروهای شیمی‌درمانی، داروهای سرکوب‌کنندهٔ مغز استخوان و داروهای اثرگذار بر کبد را ارائه کنید.
  • وجود تب، عفونت، خونریزی، شمارش پایین سلول‌های خون، یا برنامهٔ پرتودرمانی و واکسیناسیون را پیش از شروع یا هر دورهٔ درمان مطرح کنید.
  • بارداری، احتمال یا قصد بارداری، شیردهی، و نیز کودک بودن یا سالمندی را اطلاع دهید؛ در بیماری کبد یا کلیه ممکن است به پایش نزدیک‌تر و تنظیم طرح درمان نیاز باشد.
۰۶

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع
  • استفراغ
  • کاهش اشتها
  • التهاب یا زخم دهان
  • ناراحتی گوارشی یا دل‌درد خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تب، لرز، گلودرد، سرفه یا زخم‌های عفونی دهان: می‌تواند نشانهٔ افت شدید گلبول سفید باشد؛ همان روز با تیم درمان تماس بگیرید و در بدحالی فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • خونریزی غیرعادی، کبودی بی‌دلیل، لکه‌های پوستی، خون در ادرار یا مدفوع، ضعف و رنگ‌پریدگی شدید: احتمال افت پلاکت یا کم‌خونی وجود دارد؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است و در خونریزی شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • زردی چشم یا پوست، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد یا حساسیت قسمت بالای شکم، افزایش سریع وزن، ورم شکم یا پاها: نشانهٔ آسیب جدی کبدی است؛ مصرف بعدی را متوقف کنید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
  • درد شدید یا مداوم شکم، نفخ شدید، استفراغ مکرر یا خون در مدفوع: احتمال آسیب شدید روده وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • کاهش واضح ادرار یا درد پهلو، به‌ویژه همراه تهوع و بی‌حالی شدید: می‌تواند با افزایش اسیداوریک و آسیب کلیه همراه باشد؛ فوراً با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم صورت، لب یا زبان، تنگی نفس یا کهیر گسترده: نشانهٔ واکنش حساسیتی شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۷

تداخل‌های دارویی

تیوگوانین همراه سایر داروهای شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا داروهای سرکوب‌کنندهٔ مغز استخوان می‌تواند افت گلبول‌های خون، عفونت و خونریزی را بیشتر کند؛ داروهای آسیب‌رسان به کبد نیز خطر سمیت کبدی را بالا می‌برند. مزالازین، سولفاسالازین و اولسالازین ممکن است با مهار مسیر تجزیهٔ تیوپورین، سرکوب مغز استخوان را تشدید کنند. واکسن‌های زنده در زمان ضعف ایمنی می‌توانند خطر عفونت داشته باشند. آلوپورینول با تیوگوانین مانند مرکاپتوپورین و آزاتیوپرین رفتار نمی‌کند و معمولاً به‌تنهایی باعث کاهش خودکار مقدار تیوگوانین نمی‌شود، اما مصرف همزمان باید در طرح درمان ثبت و پایش شود. غذا می‌تواند جذب دارو را کاهش دهد و الکل فشار بیشتری بر کبد وارد کند؛ در طول درمان از الکل پرهیز کنید. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۸

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

تیوگوانین می‌تواند به جنین آسیب برساند و تا حد امکان در بارداری، به‌ویژه ماه‌های نخست، استفاده نمی‌شود؛ اگر باردارید، احتمال بارداری می‌دهید یا قصد بارداری دارید، پیش از شروع یا ادامهٔ درمان اطلاع دهید. در طول درمان باید از بارداری پیشگیری شود و دربارهٔ برنامهٔ بارداری و حفظ باروری با متخصص صحبت شود. اطلاعات دربارهٔ ورود دارو به شیر مادر کافی نیست و به‌دلیل ماهیت ضدسرطانی آن، شیردهی هنگام درمان معمولاً توصیه نمی‌شود.

۰۹

نگهداری

قرص را در بستهٔ اصلی، در دمای اتاق و جای خشک و خنک و دور از نور و گرمای زیاد نگه دارید؛ از یخ‌زدگی و دسترسی کودکان محافظت کنید و شرایط درج‌شده روی بسته را در اولویت قرار دهید. تاریخ انقضا را پیش از مصرف بررسی کنید و قرص‌های باقی‌مانده یا تاریخ‌گذشته را برای دفع ایمن به داروساز بسپارید، زیرا تیوگوانین داروی ضدسرطان است.

۱۰

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص40 mg
۱۱

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
لنویس 40 میلی گرم LANVIS 40MG
25 TABLET in 1 BOTTLE in 1 PACKAGE
ASPEN PHARMA
قرص
لانویس LANVIS
25 TABLET in 1 BOTTLE in 1 CARTON · 25 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Excella Gmbh
قرص
تیوگوانین اسپن THIOGUANIN-ASPEN
25 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Excella Gmbh
قرص
تیوگوانینا TIOGUANINA
25 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Excella Gmbh
قرص
۱۲

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا تیوگوانین را می‌توان به‌تنهایی برای درمان لوسمی مصرف کرد؟
در بسیاری از طرح‌ها، تیوگوانین همراه داروهای شیمی‌درمانی دیگر استفاده می‌شود و انتخاب ترکیب به نوع لوسمی و مرحلهٔ درمان بستگی دارد. خودسرانه آن را با داروی دیگری جایگزین یا به‌تنهایی ادامه ندهید.
۰۲چرا آزمایش خون و کبد در طول درمان تیوگوانین تکرار می‌شود؟
تیوگوانین می‌تواند مغز استخوان را سرکوب کند و باعث کاهش گلبول سفید، پلاکت یا گلبول قرمز شود و همچنین به کبد آسیب بزند. آزمایش‌های منظم برای شناسایی زودهنگام این عوارض انجام می‌شوند؛ افت سلول‌های خون حتی ممکن است مدتی پس از قطع دارو ادامه پیدا کند.
۰۳اگر بعد از مصرف تیوگوانین استفراغ کردم یا یک نوبت را فراموش کردم، چه کنم؟
نوبت را خودسرانه تکرار یا دوبرابر نکنید. زمان مصرف و استفراغ را یادداشت کنید و برای تصمیم دربارهٔ نوبت بعدی با مرکز درمانی تماس بگیرید، چون برنامه‌های شیمی‌درمانی متفاوت‌اند.
۰۴آیا در دورهٔ تیوگوانین می‌توانم واکسن بزنم؟
بدون هماهنگی تیم درمان واکسن نزنید، به‌ویژه واکسن‌های زنده؛ در زمان ضعف ایمنی ممکن است عفونت ایجاد کنند. زمان‌بندی واکسن‌های غیرزنده نیز باید با توجه به شمارش خون و برنامهٔ شیمی‌درمانی تعیین شود.
۰۵آیا در زمان مصرف تیوگوانین می‌توانم باردار شوم یا به نوزاد شیر بدهم؟
این دارو می‌تواند به جنین آسیب برساند، بنابراین در طول درمان باید از بارداری پیشگیری شود و بارداری ناخواسته فوراً اطلاع داده شود. شیردهی هنگام درمان معمولاً توصیه نمی‌شود و تصمیم دربارهٔ ادامهٔ دارو یا شیردهی باید با متخصص گرفته شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۲ سازنده، در گروه L01BB03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.