تنوفوویر آلافنامید
تنوفوویر آلافنامید یک داروی ضدویروسی از گروه مهارکنندههای نوکلئوتیدی ترانسکریپتاز معکوس است که فعالیت ویروس هپاتیت بی را در کبد متوقف میکند.
این دارو عمدتاً برای کنترل و درمان طولانیمدت عفونت مزمن هپاتیت بی در بزرگسالان و برخی نوجوانان واجد شرایط به کار میرود.
قطع ناگهانی این دارو بدون نظر پزشک میتواند باعث بازفعالشدن شدید ویروس هپاتیت بی و آسیب جدی به کبد شود.
اگر زردی پوست یا چشم، درد شدید شکم، خستگی غیرعادی یا هر نشانه نگرانکنندهای دیدید، بدون تأخیر با پزشک خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
تنوفوویر آلافنامید یک داروی ضدویروسی خوراکی و پیشداروی تنوفوویر است که پس از جذب، بهویژه در سلولهای کبدی، به شکل فعال خود تبدیل میشود. این دارو در گروه مهارکنندههای نوکلئوتیدی آنزیم ترانسکریپتاز معکوس قرار میگیرد و با مسدودکردن آنزیمی که ویروس هپاتیت بی برای ساختن ماده ژنتیکی خود به آن نیاز دارد، از تکثیر ویروس جلوگیری میکند. هدف اصلی مصرف آن، کاهش بار ویروسی هپاتیت بی در خون، کنترل التهاب کبد و پیشگیری از پیشرفت بیماری به آسیبهای جدیتر کبدی در طولانیمدت است. این فرم دارویی نسبت به نسلهای پیشین تنوفوویر، با دوز کمتر و غلظت پلاسمایی پایینتر، هدفمندتر بر بافت کبد اثر میگذارد و فشار کمتری بر کلیه و استخوان وارد میکند.
موارد مصرف
- کنترل و درمان طولانیمدت عفونت مزمن ویروس هپاتیت بی در بزرگسالان
- درمان هپاتیت بی مزمن در نوجوانان واجد شرایط سنی و وزنی لازم، زیر نظر متخصص
- کاهش بار ویروسی هپاتیت بی و کمک به بازگشت آنزیمهای کبدی به محدوده نزدیک به طبیعی
- کاهش التهاب کبد و کند کردن روند آسیب بافتی ناشی از عفونت مزمن
- کاهش خطر پیشرفت بیماری به سمت سیروز یا سایر عوارض جدی کبدی در طولانیمدت
روش مصرف
این دارو معمولاً بهصورت یک قرص روزانه مصرف میشود و در بسیاری موارد بهتر است همراه غذا خورده شود تا جذب آن بهبود یابد؛ اما هرگونه تغییر در این الگو باید با نظر پزشک باشد. قرص را کامل و با آب میل کنید و بدون دستور پزشک یا داروساز آن را خرد یا له نکنید. پایبندی منظم و بیوقفه به زمان مصرف روزانه اهمیت زیادی دارد، چون فراموشکردن نوبتها میتواند به کاهش اثر دارو و مقاومت ویروسی بینجامد. نکته مهم درباره همین دارو این است که هرگز بدون مشورت پزشک، مصرف را قطع نکنید، حتی اگر احساس بهبودی کردید، زیرا قطع ناگهانی میتواند خطرناک باشد. مقدار دقیق، طول دوره درمان و هرگونه تغییر، تنها بر اساس نسخه و نظر پزشک معالج تعیین میشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت مزمن ویروس هپاتیت بی همراه با بیماری کبدی جبرانشده
قرص را کامل ببلعید و درمان را خودسرانه قطع نکنید؛ قطع دارو میتواند موجب تشدید شدید هپاتیت شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به تنوفوویر، تنوفوویر آلافنامید یا هر یک از اجزای این قرص حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- هرگونه بیماری کلیوی یا سابقه کاهش عملکرد کلیه را پیش از شروع دارو با پزشک در میان بگذارید.
- اگر به ویروس نقص ایمنی انسانی مبتلا هستید یا وضعیت آن نامشخص است، پزشک باید پیش از شروع دارو آزمایشهای لازم را انجام دهد.
- فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفی خود، بهویژه داروهای مؤثر بر کلیه یا کبد، را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع یا ادامه دارو حتماً با پزشک مشورت کنید.
- هرگونه بیماری کبدی، بهویژه اختلال شدید در عملکرد کبد، را پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- احساس خستگی یا کوفتگی
- حالت تهوع
- نفخ یا ناراحتی خفیف شکمی
- سرگیجه خفیف
- نشانههای بازفعالشدن ناگهانی هپاتیت پس از قطع دارو مانند زردی پوست یا چشم، درد شکم و تیرهشدن ادرار؛ در صورت بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- علائم نادر اما جدی مانند ضعف شدید و غیرعادی، تنگی نفس یا تنفس سریع، و تهوع مکرر که میتواند نشانه یک عارضه متابولیک جدی باشد؛ در صورت مشاهده، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش محسوس حجم ادرار یا تورم غیرعادی دستها و پاها که میتواند نشانه آسیب کلیوی باشد؛ در این حالت با پزشک خود تماس بگیرید.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تنوفوویر آلافنامید میتواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد. داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین، فنیتوئین و فنوباربیتال، آنتیبیوتیک ریفامپین و همچنین گیاه دارویی معروف به سنت جان میتوانند جذب و اثر این دارو را بهشدت کاهش دهند و بهتر است همزمان با آن مصرف نشوند. مصرف همزمان با برخی داروهای دیگر ضدویروسی یا داروهایی که بر عملکرد کلیه اثر میگذارند نیز ممکن است نیازمند بررسی و احتیاط ویژه از سوی پزشک باشد. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی پیش از شروع درمان بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود درباره مصرف تنوفوویر آلافنامید در بارداری نسبتاً محدود اما تا حدی اطمینانبخش است؛ با این حال، تصمیم برای مصرف در دوران بارداری، بهویژه در زنان مبتلا به هپاتیت بی، باید تنها با نظر پزشک متخصص و با سنجش دقیق سود در برابر خطر گرفته شود. درباره شیردهی نیز پیش از هر تصمیمی حتماً با پزشک مشورت کنید، زیرا امکان انتقال مقدار اندکی از دارو از طریق شیر مادر کاملاً کنار گذاشته نشده است.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگه دارید و بسته آن را کاملاً بسته نگه دارید. قرصها را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و هرگز داروی تاریخگذشته یا اضافی را بدون مشورت با داروساز مصرف یا دور نریزید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای دارو را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 25 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۰ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرف تنوفوویر آلافنامید هپاتیت بی را کاملاً درمان میکند؟
۰۲اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کنم، چه باید بکنم؟
۰۳چرا نباید مصرف این دارو را خودسرانه قطع کنم؟
۰۴آیا این دارو برای کلیهها مشکل ایجاد میکند؟
۰۵آیا مصرف الکل در طول درمان مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۰ برند از ۱۳ سازنده، در گروه J05AF. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.