تگافور/جیمراسیل/اوتراسیل
این داروی ترکیبی خوراکی از گروه ضدسرطانهای فلوروپیریمیدینی است. تگافور در بدن به فلوئورواوراسیل تبدیل میشود و جیمراسیل و اوتراسیل اثر و سمیت آن را تنظیم میکنند.
در بزرگسالان، بیشتر برای سرطان پیشرفتهٔ معده همراه با سیسپلاتین و برای سرطان متاستاتیک رودهٔ بزرگ و راستروده در شرایط مشخص به کار میرود. در سرطان روده ممکن است بهتنهایی یا همراه برخی داروهای ضدسرطان تجویز شود.
پیش از شروع درمان باید خطر کمبود آنزیم دیهیدروپیریمیدین دهیدروژناز و وضعیت کلیه و شمارش سلولهای خون بررسی شود. تب، خونریزی، اسهال شدید، استفراغ مکرر یا علائم حساسیت شدید نیازمند تماس فوری با تیم درمان یا مراجعه به اورژانس است.
اگر بیماری کلیه، دیالیز، کمبود سلولهای خون، سابقهٔ هپاتیت ب، مشکل چشمی، بارداری یا شیردهی دارید، پیش از شروع اطلاع دهید. همچنین در صورت مصرف داروهای ضدسرطان دیگر، وارفارین، فنیتوئین، آلوپورینول، داروی زونا یا هر مکملی، قبل از اولین کپسول فهرست آنها را ارائه کنید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
تگافور/جیمراسیل/اوتراسیل یک فرآوردهٔ ترکیبی خوراکی از گروه داروهای ضدسرطانِ فلوروپیریمیدینی است. در قدرت موجود، هر کپسول حاوی ۲۰ میلیگرم تگافور، ۵٫۸ میلیگرم جیمراسیل و ۱۵٫۸ میلیگرم اوتراسیل است. تگافور در بدن به فلوئورواوراسیل تبدیل میشود؛ جیمراسیل تجزیهٔ آن را کند میکند و اوتراسیل فعالشدن آن را در بافت روده کاهش میدهد. نتیجه، مهار ساخت مادهٔ ژنتیکی و رشد سلولهای سرطانی است و درمان باید زیر نظر متخصص سرطان و همراه با آزمایشهای دورهای انجام شود.
موارد مصرف
- سرطان پیشرفتهٔ معده، همراه با سیسپلاتین در بزرگسالان
- سرطان متاستاتیک رودهٔ بزرگ و راستروده، هنگامی که بهعلت عوارض پوستی دستوپا یا عوارض قلبی امکان ادامهٔ فلوئوروپیریمیدین قبلی وجود ندارد
- درمان بهتنهاییِ سرطان متاستاتیک رودهٔ بزرگ و راستروده در شرایط مشخص
- درمان سرطان متاستاتیک رودهٔ بزرگ و راستروده همراه با اگزالیپلاتین یا ایرینوتکان، با یا بدون بواسیزوماب
روش مصرف
کپسول را طبق تقویم درمانیِ نسخه و با آب کافی، دستکم یک ساعت پیش از غذا یا یک ساعت پس از غذا، کامل ببلعید. زمان مصرف، روزهای درمان و روزهای استراحت را دقیقاً رعایت کنید و مقدار یا تعداد کپسول را بر اساس عوارض، وزن، قد، عملکرد کلیه و آزمایشها خودسرانه تغییر ندهید. اگر نوبتی فراموش شد یا پس از مصرف استفراغ کردید، آن نوبت را تکرار یا دو برابر نکنید و برای ادامهٔ برنامه با تیم درمان سرطان هماهنگ شوید؛ درمان را نیز بدون دستور قطع یا جابهجا نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به تگافور، جیمراسیل، اوتراسیل یا اجزای کپسول حساسیت دارید، یا در گذشته به داروهای فلوئوروپیریمیدینی واکنش شدید و غیرمنتظره داشتهاید، پیش از شروع اعلام کنید.
- دربارهٔ آزمایش کمبود آنزیم دیهیدروپیریمیدین دهیدروژناز سؤال کنید؛ کمبود کامل این آنزیم با خطر مسمومیت شدید همراه است و کمبود نسبی ممکن است به مقدار تجویزی کمتر و پایش نزدیکتر نیاز داشته باشد. سابقهٔ خانوادگی آن را نیز بگویید.
- بیماری کلیه، کاهش عملکرد کلیه، دیالیز، کمآبی، اسهال یا استفراغ، بیماریهای گوارشی، بیماری کبدی یا هپاتیت ب فعلی یا قبلی را گزارش کنید. در بیماران وابسته به دیالیز مصرف این فرآورده ممنوع است و سالمندان معمولاً به پایش دقیقتر کلیه و سلولهای خون نیاز دارند.
- اگر شمارش گلبولهای سفید، قرمز یا پلاکت شما پایین است، عفونت، تب، خونریزی، زخم دهان یا ضعف شدید دارید، پیش از شروع اطلاع دهید.
- خشکی چشم، اشکریزش، بیماری قرنیه یا تاری دید را مطرح کنید؛ این دارو برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال توصیه نمیشود.
- اگر باردارید، احتمال بارداری میدهید، قصد بارداری دارید یا شیرده هستید، پیش از مصرف اطلاع دهید. همهٔ داروهای نسخهای، بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی را نیز اعلام کنید؛ در صورت عدم تحمل ارثی گالاکتوز یا سوءجذب گلوکز–گالاکتوز، این موضوع را بگویید.
عوارض احتمالی
- تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست
- بیاشتهایی، احساس پری یا ناراحتی شکم
- خستگی، ضعف، سردرد یا سرگیجه
- زخم یا التهاب دهان، خشکی دهان و تغییر مزه
- خشکی پوست، خارش، بثورات، تیرگی پوست یا ریزش مو
- کاهش گلبولهای قرمز، سفید یا پلاکت در آزمایشهای دورهای؛ شدت آن بسته به درمان و وضعیت فرد متفاوت است
- تب ۳۸٫۵ درجه یا بیشتر، لرز، گلودرد، سرفه یا بیحالی شدید میتواند نشانهٔ عفونت باشد؛ فوراً با تیم درمان تماس بگیرید و در صورت بدحالی به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهال شدید یا مکرر، استفراغ تکراری، زخم دهان همراه اسهال، تشنگی شدید، ادرار کم یا سرگیجه میتواند نشانهٔ کمآبی باشد؛ مصرف بعدی را بدون دستور انجام ندهید و فوراً با پزشک تماس بگیرید.
- خونریزی غیرعادی، کبودی گسترده، مدفوع سیاه یا خون در ادرار را فوری گزارش کنید؛ خونریزی شدید نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده یا سختی در تنفس نشانهٔ حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا فشار قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، ضربان نامنظم، یا درد و تورم یکطرفهٔ ساق میتواند نشانهٔ مشکل قلبی یا لخته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاول یا پوستهریزی پوست، زخم دردناک دهان یا چشم، کاهش دید، زردی پوست و چشم، گیجی، خوابآلودگی شدید، اختلال تعادل، تشنج یا کاهش هوشیاری را جدی بگیرید؛ مصرف بعدی را خودسرانه ادامه ندهید و برای علائم شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل بسیار مهم با بریوودین، داروی درمان زونا یا آبلهمرغان، وجود دارد؛ این دو را همزمان مصرف نکنید و اگر بریوودین در ۴ هفتهٔ اخیر مصرف شده است، شروع این درمان باید تا تصمیم متخصص به تعویق بیفتد. مصرف همزمان با کاپسیتابین، فلوئورواوراسیل، فرآوردههای دیگر تگافور یا فلوسیتوزین ممنوع است. وارفارین و ضدانعقادهای مشابه میتوانند خطر خونریزی را بالا ببرند؛ فنیتوئین ممکن است مسمومیت بیشتری ایجاد کند؛ آلوپورینول ممکن است اثر ضدسرطانی را کم کند؛ و اسید فولینیک، متوترکسات، مترونیدازول، کلوزاپین، سایمتیدین و بعضی مهارکنندههای فعالشدن تگافور ممکن است سمیت یا اثر دارو را تغییر دهند. غذا جذب جیمراسیل و اوتراسیل را تغییر میدهد، بنابراین فاصلهٔ گفتهشده از غذا رعایت شود. دربارهٔ الکل تداخل مستقیم قطعی بهخوبی مشخص نیست، اما میتواند تهوع، سرگیجه، کمآبی و فشار بر کبد را بدتر کند و بهتر است در طول درمان مصرف نشود. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این فرآورده در بارداری ممنوع است و میتواند به جنین آسیب بزند؛ اگر احتمال بارداری وجود دارد یا بارداری در طول درمان رخ داد، فوراً متخصص سرطان را در جریان بگذارید. زنان باید در طول درمان و تا ۶ ماه پس از پایان آن، و مردان در طول درمان و تا ۳ ماه پس از پایان آن، از روش مطمئن پیشگیری استفاده کنند. شیردهی در زمان مصرف ممنوع است، چون ورود دارو یا فرآوردههای حاصل از آن به شیر و خطر برای نوزاد مشخص نیست.
نگهداری
کپسولها را در بستهبندی اصلی، طبق دمای درجشده روی بسته و معمولاً در دمای اتاق، دور از گرما، رطوبت، نور مستقیم و یخزدگی نگهداری کنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید، پس از تاریخ انقضا مصرف نکنید و برای دورریختن داروی باقیمانده از داروساز راهنمایی بگیرید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 20 mg / 5.8 mg / 15.8 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم این دارو را با کاپسیتابین یا فلوئورواوراسیل جایگزین یا همزمان مصرف کنم؟
۰۲اگر بعد از خوردن کپسول استفراغ کردم، کپسول دیگری بخورم؟
۰۳چرا باید کپسول را با فاصله از غذا بخورم؟
۰۴آزمایش کمبود آنزیم دیهیدروپیریمیدین دهیدروژناز برای این دارو لازم است؟
۰۵اگر برای زونا دارو گرفتم، چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۴ سازنده، در گروه L01BC53. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.