بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · گوارش و سوخت‌وساز

سایمتیدین

Cimetidine
رده ATC A02BA01شکل‌ها قرص، تزریقی، شربتدوز 200 mg، 100 mg/1mL، 200 mg/5 mLبرند در ایران ۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

سایمتیدین دارویی از گروه مسدودکننده‌های گیرندهٔ H2 هیستامین است که با کاهش ترشح اسید معده عمل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمان زخم گوارشی، ریفلاکس معده به مری و ناراحتی‌های مرتبط با ترشح زیاد اسید معده استفاده می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو با داروهای زیادی تداخل دارد، بنابراین باید فهرست کامل داروهایتان را حتماً به پزشک و داروساز بگویید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر علائمی مانند زردی پوست، گیجی غیرمعمول یا نشانه‌های خونریزی گوارشی (مانند استفراغ خونی یا مدفوع سیاه) دیدید، بی‌درنگ با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Cimetidine
۰۲

معرفی دارو

سایمتیدین نخستین داروی گروه مسدودکننده‌های گیرندهٔ H2 هیستامین (H2 Receptor Blocker) است که سال‌هاست در درمان بیماری‌های مرتبط با اسید معده به کار می‌رود. این دارو با مسدود کردن گیرنده‌های هیستامین در سلول‌های ترشح‌کنندهٔ اسید در دیوارهٔ معده، میزان اسیدی را که معده تولید می‌کند کاهش می‌دهد. این کاهش اسید به بهبود زخم‌های گوارشی کمک می‌کند و علائمی مانند سوزش سر دل و ریفلاکس را تسکین می‌دهد. سایمتیدین به شکل قرص، شربت و فرم تزریقی، که معمولاً در بیمارستان استفاده می‌شود، در دسترس است. نکتهٔ مهم دربارهٔ این دارو نسبت به مشابه‌هایش این است که بر متابولیسم کبدی بسیاری از داروهای دیگر هم اثر می‌گذارد.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان زخم معده و زخم اثنی‌عشر (دوازدهه)
  • درمان بیماری ریفلاکس معده به مری و سوزش سر دل مرتبط با آن
  • کنترل سندرم زولینگر-الیسون (ترشح بیش‌ازحد اسید معده)
  • پیشگیری از زخم‌های استرسی در بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (فرم تزریقی)
  • کاهش خطر آسپیراسیون اسید معده پیش از بیهوشی عمومی در برخی اعمال جراحی
  • تسکین سوءهاضمهٔ مرتبط با ترشح زیاد اسید معده
۰۴

روش مصرف

سایمتیدین معمولاً به‌صورت خوراکی و گاهی همراه غذا و پیش از خواب مصرف می‌شود، اما زمان‌بندی دقیق و تعداد نوبت‌های مصرف را پزشک یا داروساز بر اساس علت تجویز مشخص می‌کند. فرم تزریقی این دارو تنها در محیط درمانی و توسط کادر پزشکی تجویز و تزریق می‌شود. برای بهترین نتیجه، دارو را در ساعت‌های ثابت هر روز مصرف کنید و حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، دورهٔ درمان را بدون نظر پزشک کوتاه یا قطع نکنید، چون ممکن است زخم هنوز کاملاً بهبود نیافته باشد یا ترشح اسید به‌طور موقت افزایش یابد. اگر از آنتی‌اسید هم استفاده می‌کنید، بهتر است طبق راهنمایی پزشک یا داروساز، فاصلهٔ زمانی مناسبی بین مصرف آن و سایمتیدین رعایت کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

زخم اثنی‌عشر (دوازدهه)

بزرگسالان۸۰۰ میلی‌گرم یک‌بار هنگام خواب، به مدت ۴ تا ۶ هفته؛ پس از بهبودی، دوز نگهدارندهٔ معمول ۴۰۰ میلی‌گرم هنگام خواب است.
کودکانکودکان بالای ۱ سال: ۲۰ تا ۴۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، در ۴ نوبت تقریباً هر ۶ ساعت.

دورهٔ درمان را حتی پس از برطرف شدن درد کامل کنید؛ مصرف هم‌زمان آنتی‌اسید می‌تواند جذب دارو را کاهش دهد.

زخم خوش‌خیم معده

بزرگسالان۸۰۰ میلی‌گرم یک‌بار هنگام خواب، معمولاً به مدت ۶ هفته و در صورت نیاز حداکثر تا ۸ هفته.
کودکانکودکان بالای ۱ سال: ۲۰ تا ۴۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، در ۴ نوبت تقریباً هر ۶ ساعت.

پاسخ علائم، بدخیمی معده را رد نمی‌کند؛ در صورت تداوم زخم، ارزیابی پزشکی و آندوسکوپی لازم است.

بیماری ریفلاکس معده به مری و سوزش سر دل مرتبط با آن

بزرگسالان۴۰۰ میلی‌گرم ۴ بار در روز، همراه وعده‌های غذایی و هنگام خواب، به مدت ۴ تا ۸ هفته؛ در التهاب فرسایشی مری، ۸۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت یا ۴۰۰ میلی‌گرم ۴ بار در روز تا ۱۲ هفته.
کودکانکودکان بالای ۱ سال: ۳۰ تا ۴۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، در ۴ نوبت؛ حداکثر ۸۰۰ میلی‌گرم در روز.

درمان طولانی‌تر از ۱۲ هفته نیازمند ارزیابی مجدد است؛ آنتی‌اسید در صورت نیاز با فاصله از سایمتیدین مصرف شود.

سندرم زولینگر–الیسون

بزرگسالان۳۰۰ میلی‌گرم ۴ بار در روز، همراه وعده‌های غذایی و هنگام خواب؛ در صورت نیاز، افزایش مقدار یا دفعات مصرف بر اساس پاسخ بالینی.

دوزهای بالاتر یا فواصل کوتاه‌تر فقط برای کنترل ترشح بیش‌ازحد اسید و با پایش تخصصی به‌کار می‌رود.

پیشگیری از خونریزی گوارشی ناشی از زخم استرسی در بیماران بستری در مراقبت‌های ویژه

بزرگسالانانفوزیون وریدی پیوستهٔ ۵۰ میلی‌گرم در ساعت، معادل ۱۲۰۰ میلی‌گرم در روز؛ معمولاً تا ۷ روز.

فقط در بیمارستان و با پایش مداوم انجام شود؛ در نارسایی کلیه، مقدار انفوزیون باید کاهش یابد.

کاهش خطر آسپیراسیون اسید معده پیش از بیهوشی عمومی

بزرگسالان۴۰۰ میلی‌گرم خوراکی، ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه پیش از القای بیهوشی؛ در صورت تداوم خطر، تکرار ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت، حداکثر تا ۲۴۰۰ میلی‌گرم در روز.

اقدامات استاندارد پیشگیری از آسپیراسیون همچنان ضروری است؛ تکرار دوز فقط توسط تیم بیهوشی انجام شود.

سوءهاضمهٔ مرتبط با ترشح زیاد اسید معده

بزرگسالانبرای درمان نسخه‌ای علائم پایدار، ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، معمولاً هنگام صبحانه و خواب. برای علائم گهگاهی، ۲۰۰ میلی‌گرم هنگام شروع علائم یا حداکثر ۳۰ دقیقه پیش از غذای محرک، حداکثر ۲ نوبت در روز و حداکثر ۱۴ روز.
کودکاناز ۱۲ سال به بالا: ۲۰۰ میلی‌گرم هنگام شروع علائم یا حداکثر ۳۰ دقیقه پیش از غذای محرک، حداکثر ۲ نوبت در روز و حداکثر ۱۴ روز.

تداوم یا عود مکرر علائم، به‌ویژه همراه کاهش وزن، استفراغ یا مشکل بلع، نیازمند بررسی علت زمینه‌ای است.

تنظیم دوز: در نارسایی شدید کلیه، دوز باید کاهش یابد و فاصلهٔ نوبت‌ها افزایش پیدا کند؛ در نارسایی هم‌زمان کبدی ممکن است کاهش بیشتری لازم باشد. در سالمندان، به‌ویژه همراه اختلال کلیه یا کبد، خطر گیجی بیشتر است و تنظیم دوز باید با احتیاط انجام شود. مجموع دوز معمولاً نباید از ۲۴۰۰ میلی‌گرم در روز بیشتر شود و به‌دلیل تداخل‌های دارویی متعدد، فهرست داروهای هم‌زمان باید بررسی شود؛ دوز دقیق را پزشک بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به سایمتیدین یا سایر داروهای هم‌ردهٔ آن، مانند رانیتیدین یا فاموتیدین
  • بیماری کلیوی یا کبدی، چون ممکن است نیاز به تنظیم مقدار مصرف باشد
  • هرگونه سابقهٔ اختلال ایمنی بدن یا بیماری‌های خونی
  • مصرف داروهایی مانند وارفارین، فنی‌توئین، تئوفیلین، برخی آرام‌بخش‌ها یا داروهای قلبی، به‌دلیل احتمال تداخل
  • بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
  • علائم هشداردهنده مانند کاهش وزن بی‌دلیل یا وجود خون در استفراغ یا مدفوع، که باید پیش از شروع دارو بررسی شود
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سردرد
  • سرگیجه
  • اسهال یا یبوست
  • خستگی و خواب‌آلودگی خفیف
  • خشکی دهان
  • درد خفیف عضلانی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت، لب‌ها یا زبان، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • گیجی، سردرگمی ذهنی یا بی‌قراری غیرمعمول، به‌ویژه در سالمندان؛ در این حالت با پزشک تماس بگیرید.
  • بزرگ‌شدن یا حساسیت غیرعادی بافت پستان در مردان؛ معمولاً پس از قطع دارو با نظر پزشک برطرف می‌شود، اما باید حتماً به پزشک اطلاع داده شود.
  • زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره یا خستگی شدید که ممکن است نشانهٔ درگیری کبد باشد؛ در این حالت باید سریع به پزشک مراجعه کرد.
  • ضربان قلب نامنظم یا آهسته، به‌ویژه هنگام مصرف فرم تزریقی؛ این حالت نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
  • کبودی یا خونریزی غیرعادی، یا تب همراه با علائم عفونت؛ این‌ها باید سریع به پزشک اطلاع داده شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

سایمتیدین برخلاف برخی داروهای هم‌ردهٔ خود، بر آنزیم‌های کبدی مسئول متابولیسم بسیاری از داروهای دیگر اثر می‌گذارد و می‌تواند غلظت خونی آن‌ها را بالا ببرد؛ ازجمله وارفارین (با افزایش خطر خونریزی)، فنی‌توئین، تئوفیلین، برخی بنزودیازپین‌ها، لیدوکائین و پروپرانولول. مصرف هم‌زمان با آنتی‌اسیدها ممکن است جذب خود سایمتیدین را کم کند، و اثر برخی داروهای ضدقارچی که برای جذب به اسید معده نیاز دارند نیز ممکن است کاهش یابد. الکل هم ممکن است در کنار این دارو اثر متفاوتی روی بدن بگذارد، پس بهتر است مصرف آن را با پزشک در میان بگذارید. به همین دلیل، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهی‌ای را که مصرف می‌کنید، حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دادهٔ محدودی دربارهٔ مصرف سایمتیدین در بارداری انسان در دسترس است و مطالعات حیوانی نشانی از خطر جدی نشان نداده‌اند، بااین‌حال این دارو باید در دوران بارداری تنها در صورت ضرورت و با تجویز پزشک مصرف شود. سایمتیدین به میزان قابل‌توجهی وارد شیر مادر می‌شود، بنابراین در دوران شیردهی حتماً با پزشک مشورت کنید؛ ممکن است پزشک گزینهٔ دیگری از همین گروه دارویی را مناسب‌تر بداند.

۱۰

نگهداری

سایمتیدین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگه دارید، مگر آنکه راهنمای بستهٔ دارو دستور دیگری داده باشد. آن را در ظرف اصلی خود و دور از دسترس کودکان نگهداری کنید و پیش از مصرف همیشه تاریخ انقضا را بررسی کنید. فرم تزریقی این دارو معمولاً در محیط درمانی و توسط کادر درمان نگهداری و آماده می‌شود.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص200 mg
تزریقی100 mg / 1mL
تزریقی200 mg
شربت200 mg / 5 mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۷ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
سایمتیدین CIMETIDINE
10 AMPULE in 1 BOX
البرز دارو
تزریقی
سایمتیدین CIMETIDINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران دارو
قرص
سایمتدین 200 م گ قرص CIMETIDINE 200MG (IRANDARU)TAB
ایران دارو
قرص
سایمتیدین-اکسیر CIMETIDINE-EXIR
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 10 AMPULE in 1 BOX
داروسازی اکسیر
قرصتزریقی
سایمتیدین CIMETIDINE
10 AMPULE in 1 BOX
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
سایمتیدین CIMETIDINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 10 AMPULE in 1 BOX
صنعتی کیمیدارو
قرصتزریقی
سایمتدین 200 م گ قرص CIMETIDINE 200MG TAB
صنعتی کیمیدارو
قرص
سایمتدین 200م گ آمپول CIMETIDINE 200MG/2ML AMP
صنعتی کیمیدارو
شربت
سایمتیدین CIMETIDINIE (CHIMIDAROU) 200MG/2ML AMP
صنعتی کیمیدارو
شربت
سایمتیدین CIMETIDINE (DAROUPAKHSH) 200MG/2ML AMP
کارخانجات دارو پخش
شربت
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱سایمتیدین چه تفاوتی با داروهای هم‌ردهٔ خود مانند فاموتیدین یا رانیتیدین دارد؟
هر سه دارو مسدودکنندهٔ گیرندهٔ H2 هستند و با کاهش اسید معده عمل می‌کنند، اما سایمتیدین برخلاف آن‌ها بر متابولیسم کبدی بسیاری از داروهای دیگر هم اثر می‌گذارد. به همین دلیل، تداخل‌های دارویی سایمتیدین بیشتر است و پزشک باید فهرست کامل داروهای شما را دقیق بررسی کند.
۰۲چرا مصرف سایمتیدین گاهی باعث بزرگ‌شدن بافت پستان در مردان می‌شود؟
این عارضه که «ژنیکوماستی» نام دارد، بیشتر در مصرف طولانی‌مدت یا با مقدارهای بالاتر گزارش شده و معمولاً پس از قطع دارو با نظر پزشک برطرف می‌شود. این علامت نگران‌کننده به‌نظر می‌رسد، اما در بیشتر موارد جدی نیست؛ بااین‌حال باید حتماً به پزشک اطلاع داده شود.
۰۳آیا مصرف هم‌زمان آنتی‌اسید با سایمتیدین اشکالی دارد؟
آنتی‌اسیدها می‌توانند جذب سایمتیدین را کم کنند، پس بهتر است بین مصرف این دو فاصلهٔ زمانی رعایت شود. پزشک یا داروساز شما می‌تواند فاصلهٔ مناسب را بر اساس نوع آنتی‌اسید مشخص کند.
۰۴اگر علائمم زودتر از موعد بهتر شد، می‌توانم مصرف سایمتیدین را قطع کنم؟
بهتر است بدون نظر پزشک دورهٔ درمان را قطع نکنید، چون ممکن است زخم گوارشی هنوز کاملاً بهبود نیافته باشد. قطع ناگهانی همچنین در برخی افراد می‌تواند با افزایش موقت اسید معده همراه باشد.
۰۵آیا سایمتیدین با داروهایی مانند وارفارین یا داروهای ضدتشنج تداخل دارد؟
بله؛ سایمتیدین می‌تواند غلظت خونی وارفارین، برخی داروهای ضدتشنج مانند فنی‌توئین و چند داروی دیگر را افزایش دهد. اگر از این داروها استفاده می‌کنید، حتماً پیش از شروع سایمتیدین پزشک را مطلع کنید تا در صورت نیاز، مقدار داروهای دیگرتان تنظیم شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۶ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۷ برند از ۶ سازنده، در گروه A02BA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.