سولفاستامید سدیم ۲۰٪
سولفاستامید سدیم ۲۰٪ داروی ضدباکتریِ موضعی از گروهِ سولفونامیدهاست که بهصورت قطرهٔ چشمی برای مهارِ رشدِ باکتریهای مولدِ عفونت در سطحِ چشم به کار میرود.
بیشتر برای درمانِ التهابِ باکتریاییِ ملتحمه (کونژنکتیویت) و سایر عفونتهای سطحیِ چشم ناشی از باکتریهای حساس تجویز میشود.
اگر پیشتر به سولفونامیدها حساسیت داشتهاید یا رنگِ محلولِ داخلِ ظرف تیره/قهوهای شده، نباید از این قطره استفاده کنید.
اگر پس از چند روز مصرف بهبودی حس نکردید، درد یا قرمزیِ چشم بیشتر شد یا نشانههای حساسیت دیدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سولفاستامید سدیم ۲۰٪ داروی ضدباکتریِ موضعی از خانوادهٔ سولفونامیدهاست که بهصورت قطرهٔ چشمی عرضه میشود. این دارو با مهارِ رقابتیِ ساختِ اسید فولیک در باکتری از تکثیرِ آن جلوگیری میکند و در واقع بازدارندهٔ رشدِ باکتری است، نه کشندهٔ مستقیمِ آن. هدفِ اصلیِ آن کنترلِ عفونتهای سطحیِ چشم ناشی از باکتریهای حساس، بهویژه التهابِ باکتریاییِ ملتحمه، است. اثرگذاریِ آن به حساسبودنِ باکتریِ عامل عفونت به سولفونامیدها بستگی دارد و پزشک بر پایهٔ نوع و شدتِ عفونت آن را تجویز میکند.
موارد مصرف
- درمان التهاب باکتریاییِ ملتحمه (کونژنکتیویت باکتریایی)
- درمان سایر عفونتهای سطحیِ چشم ناشی از باکتریهای حساس به سولفونامید
- درمانِ کمکی در کنارِ درمانِ خوراکی برای تراخم، طبق تشخیص پزشک
- پیشگیری یا کنترلِ عفونتِ باکتریایی در برخی شرایطِ چشمی به تشخیص پزشک
روش مصرف
این قطره را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک و برچسبِ نسخه، در فاصلههای زمانیِ مشخص و برای مدتی که پزشک تعیین کرده مصرف کنید. پیش از چکاندنِ قطره دستها را بشویید و نوکِ ظرفِ دارو را به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری نزنید تا آلوده نشود. اگر از لنزِ تماسیِ نرم استفاده میکنید، معمولاً باید پیش از مصرف آن را دربیاورید و طبقِ توصیهٔ پزشک زمانِ مجاز برای بازگذاشتنِ لنز را رعایت کنید. حتی اگر علائم زودتر بهتر شد، دورهٔ درمان را بدونِ نظرِ پزشک قطع نکنید، چون ممکن است عفونت کامل ریشهکن نشده و بازگردد یا باکتری نسبت به دارو مقاوم شود. اگر پس از چند روز مصرف بهبودی حس نکردید، به پزشک اطلاع دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب باکتریایی ملتحمه (کونژنکتیویت باکتریایی)
فقط در عفونت باکتریایی ناشی از میکروب حساس مصرف شود؛ در صورت تشدید درد یا التهاب، افزایش ترشح یا بروز واکنش حساسیتی، مصرف قطع و به پزشک مراجعه شود.
سایر عفونتهای سطحی چشم ناشی از باکتریهای حساس به سولفونامید
اثر دارو به حساس بودن میکروب بستگی دارد؛ مصرف طولانی یا بیدلیل میتواند موجب عفونت ثانویه، ازجمله قارچی، شود.
تراخم، بهعنوان درمان کمکی همراه با درمان سیستمیک
این قطره باید همراه درمان سیستمیک سولفونامیدی مصرف شود و بهتنهایی کافی نیست؛ مدت درمان را پزشک تعیین میکند.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به سولفونامیدها یا هر یک از اجزای این قطره حساسیت داشتهاید، پزشک را در جریان بگذارید
- هر بیماریِ زمینهایِ چشمی یا سابقهٔ واکنشِ پوستیِ شدید به داروها را با پزشک در میان بگذارید
- فهرستِ همهٔ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز بگویید
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، این موضوع را پیش از مصرف با پزشک در میان بگذارید
- اگر رنگِ محلولِ داخلِ ظرف تیره یا قهوهای شده یا محلول کدر به نظر میرسد، از مصرفِ آن خودداری کنید
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگزِ خفیف بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- خارش یا تحریکِ موضعیِ چشم
- تاریِ گذرا و کوتاهمدتِ دید بلافاصله پس از مصرف
- احساسِ وجودِ جسمِ خارجی یا سنگینی در چشم
- قرمزی، دردِ شدید یا تورمِ فزایندهٔ چشم و پلک؛ اگر بدتر شد یا برطرف نشد به پزشک مراجعه کنید
- نشانههای واکنشِ آلرژیک مانند تورمِ صورت یا لب، خارشِ شدید یا مشکل در تنفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- بثوراتِ پوستیِ گسترده، تاول یا پوستهپوستهشدنِ پوست بهعنوانِ نشانهٔ نادر اما جدیِ حساسیت؛ مصرف را قطع کنید و فوراً با پزشک تماس بگیرید
- کاهشِ ناگهانیِ دید یا دردِ شدیدِ چشم؛ با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داروهای بیحسکنندهٔ موضعیِ چشمی که حاویِ مشتقاتِ پارا-آمینوبنزوئیکاسید هستند (مانند پروکائین یا تتراکائین) میتوانند اثرِ ضدباکتریِ سولفاستامید را کم کنند، بنابراین معمولاً همزمان تجویز نمیشوند. ترکیباتِ حاویِ نقره نیز با این دارو ناسازگارند و نباید همزمان در چشم استفاده شوند. اگر از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، دربارهٔ فاصلهٔ زمانیِ مناسب بین دو دارو از پزشک یا داروساز بپرسید و فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را همیشه به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذبِ سیستمیکِ این قطرهٔ چشمی از طریقِ چشم معمولاً بسیار کم است، اما اطلاعاتِ کامل دربارهٔ اثرِ آن در بارداری و شیردهی محدود است. مصرفِ آن در دورانِ بارداری یا شیردهی باید تنها با صلاحدید و زیرِنظرِ پزشک انجام شود، بهویژه در ماههای پایانیِ بارداری و برای نوزادان، که پزشک برای داروهای این خانواده ملاحظاتِ ویژهای در نظر میگیرد.
نگهداری
این قطره را دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و در دمایی که روی بستهٔ دارو ذکر شده (معمولاً دمای اتاق) نگهداری کنید و از یخزدگی محافظت کنید. ظرفِ دارو را همیشه بسته و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. اگر رنگِ محلول تیره یا قهوهای شد یا محلول کدر یا رسوبدار به نظر رسید، دیگر از آن استفاده نکنید. به تاریخِ انقضا و مدتِ مجازِ مصرف پس از بازکردنِ ظرف، که معمولاً روی برچسب یا در راهنماییِ داروساز آمده، توجه کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 20 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ این قطره همراه با لنزِ تماسی مشکلی دارد؟
۰۲اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کردم چه کار کنم؟
۰۳چرا نباید از قطرهای که رنگش تغییر کرده استفاده کنم؟
۰۴آیا این قطره برای عفونتِ ویروسی یا قارچیِ چشم هم مؤثر است؟
۰۵تا چه زمانی باید از این قطره استفاده کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۵ سازنده، در گروه S01AB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.