سولفاستامید سدیم
سولفاستامید سدیم آنتیبیوتیکِ موضعیِ خانوادهٔ سولفونامیدهاست که بهشکلِ قطرهٔ چشمی از رشدِ باکتریهای حساس در سطحِ چشم جلوگیری میکند.
بیشتر برای درمانِ عفونتهای باکتریاییِ سطحیِ چشم مانندِ التهابِ ملتحمه (چشمِ صورتی) و برخی التهاباتِ باکتریاییِ پلک بهکار میرود.
افرادی که پیشتر به داروهای سولفونامیدی حساسیت داشتهاند نباید این قطره را مصرف کنند و اگر رنگِ محلول به قهوهای یا تیره تغییر کرد، دیگر نباید از آن استفاده شود.
اگر پس از چند روز مصرف، قرمزی، دردِ چشم یا ترشح بهبود نیافت، یا نشانههایی مانندِ تورمِ شدید، جوشِ پوستی یا خارشِ گسترده ظاهر شد، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
سولفاستامید سدیم دارویی از گروهِ سولفونامیدهاست که بهصورتِ قطرهٔ چشمیِ ۱۰٪ عرضه میشود و در ردهٔ داروهای چشم و گوش قرار میگیرد. این دارو با مسدودکردنِ مسیرِ ساختِ اسیدِ فولیک در باکتریها، از رشد و تکثیرِ آنها جلوگیری میکند و به این ترتیب به کنترلِ عفونت کمک میکند. هدفِ اصلیِ آن درمانِ عفونتهای باکتریاییِ سطحیِ چشم و بهبودِ علائمی مانندِ قرمزی، ترشح و تحریکِ چشم است. این قطره فقط روی عفونتهای باکتریایی اثر دارد و برای عفونتهای ویروسی یا قارچیِ چشم مناسب نیست.
موارد مصرف
- درمانِ التهابِ باکتریاییِ ملتحمه (چشمِ صورتی)
- درمانِ عفونتهای سطحیِ چشم ناشی از باکتریهای حساس به این دارو
- کمک به درمانِ التهابِ لبهٔ پلک (بلفاریت) با منشأِ باکتریایی
- درمانِ کمکی همراه با سولفونامیدهای خوراکی برای تراخم، به تشخیصِ پزشک
روش مصرف
این قطرهٔ چشمی را فقط طبقِ دستورِ دقیقِ پزشک مصرف کنید. پیش از هر بار استفاده دستهایتان را بشویید و مراقب باشید سرِ قطرهچکان به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری برخورد نکند تا محلول آلوده نشود؛ پس از چکاندنِ قطره، چند لحظه چشم را ببندید. اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، بینِ آنها فاصلهٔ زمانیِ مناسب بگذارید و ترتیبِ مصرف را از داروساز بپرسید. در طولِ درمان بهتر است از لنزِ تماسی، بهخصوص لنزهای نرم، استفاده نکنید مگر پزشک اجازه دهد. حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، بدونِ نظرِ پزشک دورهٔ درمان را قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب باکتریایی ملتحمه (چشم صورتی)
فقط برای مصرف چشمی است؛ نوک قطرهچکان با چشم، پلک یا سطح دیگری تماس پیدا نکند.
عفونتهای سطحی باکتریایی چشم ناشی از میکروبهای حساس
مصرف طولانیتر از دورهٔ توصیهشده میتواند باعث رشد میکروبهای غیرحساس یا قارچها شود.
التهاب باکتریایی لبهٔ پلک (بلفاریت)
در صورت افزایش درد، التهاب یا ترشح چرکی، مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کنید.
تراخم، بهعنوان درمان کمکی همراه با سولفونامید خوراکی
این درمان موضعی باید حتماً همراه سولفونامید خوراکی باشد؛ طول دوره را پزشک تعیین میکند.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به سولفونامیدها یا هر یک از اجزای این قطره را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر از قطره یا پمادِ چشمیِ حاویِ نمکِ نقره استفاده میکنید، حتماً به پزشک اطلاع دهید، چون این دو با هم ناسازگارند.
- هر بیماریِ زمینهایِ چشمی یا خشکیِ شدیدِ چشم را با پزشک در میان بگذارید.
- در صورتِ بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، پیش از شروعِ درمان دربارهٔ زمانِ مناسبِ بازگشت به لنز با داروساز صحبت کنید.
- برای مصرف در نوزادان و کودکانِ خردسال، حتماً با پزشکِ کودک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارشِ خفیف و گذرا بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- تاریِ موقتِ دید، درست بعد از مصرف
- قرمزی یا تحریکِ خفیفِ چشم
- آبریزشِ چشم
- احساسِ وجودِ جسمِ خارجی یا سنگینی در چشم
- تورمِ شدیدِ پلک یا اطرافِ چشم همراه با کهیر یا خارشِ گسترده؛ نشانهٔ واکنشِ آلرژیک است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بروزِ جوش، تاول یا پوستهپوستهشدنِ پوست همراه با تب؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید، چون میتواند نشانهٔ یک واکنشِ پوستیِ نادر و جدی باشد.
- دردِ شدیدِ چشم، کاهشِ ناگهانیِ دید یا حساسیتِ شدید به نور که برطرف نمیشود؛ در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید.
- تشدیدِ قرمزی، ترشحِ چرکی یا نبودِ بهبود پس از چند روز مصرف؛ با پزشک مشورت کنید تا احتمالِ عفونتِ مقاوم یا قارچی بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
سولفاستامید سدیم با فرآوردههای چشمیِ حاویِ نمکِ نقره (مانندِ نیتراتِ نقره) ناسازگاریِ شیمیایی دارد و نباید همزمان با آنها مصرف شود. برخی بیحسکنندههای موضعیِ چشمی که از مشتقاتِ پارا-آمینوبنزوئیکاسید ساخته شدهاند نیز میتوانند اثرِ ضدباکتریاییِ این قطره را کاهش دهند. جذبِ سیستمیکِ این دارو از چشم معمولاً کم است، اما برای اطمینانِ کامل، فهرستِ همهٔ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی را که مصرف میکنید، به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذبِ سیستمیکِ سولفاستامیدِ چشمی از طریقِ چشم معمولاً بسیار کم است و به همین دلیل نسبت به سولفونامیدهای خوراکی محتاطتر و کمخطرتر در نظر گرفته میشود؛ بااینحال، مصرف در دورانِ بارداری و شیردهی باید تنها با نظرِ پزشک باشد. در ماههای پایانیِ بارداری و در شیردهیِ نوزادانِ نارس یا مبتلا به زردی، پزشک ممکن است احتیاطِ بیشتری در نظر بگیرد. بدونِ مشورتِ پزشک، این قطره را در بارداری یا شیردهی نه شروع کنید و نه قطع کنید.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب نگه دارید و اجازه ندهید یخ بزند. اگر رنگِ محلول به قهوهای یا تیره تغییر کرد، دیگر از آن استفاده نکنید، چون این تغییرِ رنگ نشانهٔ فاسدشدنِ داروست. ظرفِ درِ بسته را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. پس از بازکردنِ درِ بطری، مدتِ مجازِ مصرف را طبقِ توصیهٔ داروساز یا برچسبِ رویِ بستهبندی رعایت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 10 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این قطره برای هر نوع قرمزی یا عفونتِ چشم مؤثر است؟
۰۲چرا بلافاصله بعد از چکاندنِ قطره چشمم میسوزد؟
۰۳اگر بعد از چند روز حالِ چشمم بهتر شد، میتوانم مصرفِ قطره را قطع کنم؟
۰۴آیا مصرفِ این قطره همراه با لنزِ تماسی اشکالی دارد؟
۰۵اگر رنگِ قطره تغییر کرد، هنوز میتوانم از آن استفاده کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه S01AB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.