رانولازین
رانولازین داروی ضدآنژین است و با کاهش جریان دیررس سدیم در سلولهای قلب، به کنترل درد یا فشار قفسهسینهٔ ناشی از کمبود خونرسانی کمک میکند.
بیشتر برای کنترل آنژین پایدار یا مزمن، یعنی درد یا فشار قفسهسینه ناشی از کاهش خونرسانی قلب، به کار میرود. معمولاً وقتی درمانهای اصلی بهتنهایی کافی نیستند یا بیمار آنها را تحمل نمیکند، به درمان افزوده میشود.
رانولازین برای رفع سریع حملهٔ ناگهانی درد قفسهسینه نیست. این دارو میتواند فعالیت الکتریکی قلب را طولانی کند و در سیروز کبدی، نارسایی شدید کلیه یا همراه بعضی داروها خطر بیشتری داشته باشد.
اگر سابقهٔ بینظمی ضربان یا غش، بیماری کبد یا کلیه، یا مصرف داروهای قلبی، ضدقارچ، ضدتشنج، ضدعفونت، دیابت یا فرآوردههای گیاهی دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، تپش نامنظم، غش یا کاهش ادرار نیز نیازمند پیگیری پزشکی است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
رانولازین دارویی ضدآنژین از گروه داروهای قلبی است که برای کنترل درد یا فشار قفسهسینهٔ ناشی از کاهش خونرسانی به قلب، بهویژه در آنژین پایدار یا مزمن، تجویز میشود. این دارو با کاهش جریان دیررس سدیم در سلولهای عضلهٔ قلب، تجمع سدیم و کلسیم را کمتر میکند و به بهتر شدن شلشدن عضلهٔ قلب و تحمل فعالیت کمک میکند. اثر اصلی آن کاهش علائم است و معمولاً ضربان قلب و فشارخون را به اندازهٔ بسیاری از داروهای ضدآنژین پایین نمیآورد؛ به همین دلیل گاهی همراه درمانهای دیگر به کار میرود. شکل دارویی مطرحشده، قرص آهستهرهش با قدرتهای ۵۰۰ و ۱۰۰۰ میلیگرم است و ممکن است با نامهای تجاری لاتیکزا، رانکسا، رانولازین و قرص رانولایف دیده شود.
موارد مصرف
- کنترل علائم آنژین پایدار یا مزمن در بیماری عروق کرونر
- کاهش دفعات درد یا فشار قفسهسینه هنگام فعالیت یا استرس
- درمان کمکی همراه داروهای ضدآنژین دیگر، وقتی علائم بهخوبی کنترل نشدهاند
- کمک به افزایش تحمل فعالیت در بیماران مبتلا به آنژین مزمن
روش مصرف
رانولازین را دقیقاً طبق نسخه و در زمانهای نسبتاً ثابت، با یا بدون غذا مصرف کنید؛ مقدار و زمانبندی را پزشک تعیین میکند. قرص آهستهرهش را کامل ببلعید و آن را خرد، نصف یا نجوید، چون این کار آزادشدن تدریجی دارو را مختل میکند. اگر یک نوبت را فراموش کردید، نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید و برای جبران، مقدار بیشتری نخورید. مصرف منظم مهم است، اما در صورت برگشت علائم مقدار دارو را خودسرانه تغییر ندهید؛ رانولازین برای برطرف کردن فوری حملهٔ ناگهانی درد قفسهسینه نیست. اگر سرگیجه یا سبکیسر دارید، تا مشخص شدن اثر دارو رانندگی و کار با ماشینآلات را کنار بگذارید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آنژین پایدار یا مزمن ناشی از بیماری عروق کرونر
قرص آهستهرهش را با یا بدون غذا، کامل ببلعید و خرد یا جویده نکنید؛ برای رفع فوری حملهٔ درد قفسهسینه مناسب نیست. حداکثر مقدار روزانه ۲۰۰۰ میلیگرم است.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت به رانولازین یا اجزای قرص، یا سابقهٔ تورم ناگهانی صورت و لب پس از مصرف داروها را بگویید.
- هرگونه بیماری کبدی، بهویژه سیروز، را اطلاع دهید؛ رانولازین در سیروز کبدی منع مصرف دارد.
- بیماری کلیه، کاهش ادرار یا سابقهٔ نارسایی کلیه را مطرح کنید؛ در نارسایی متوسط تا شدید ممکن است پایش عملکرد کلیه لازم باشد.
- سابقهٔ اختلال ریتم قلب، غش بیعلت، طولانیشدن فعالیت الکتریکی قلب در نوار قلب یا سابقهٔ خانوادگی چنین مشکلی را اطلاع دهید.
- فهرست همهٔ داروهای قلب و فشارخون، چربی خون، دیابت، عفونت، ضدقارچ، ضدتشنج، روانپزشکی، داروهای بدون نسخه و مکملهای گیاهی را به پزشک یا داروساز نشان دهید.
- اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیردهی میکنید اطلاع دهید؛ ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان ثابت نشده و سالمندان، بهویژه افراد بسیار مسن، ممکن است به عوارض حساستر باشند.
عوارض احتمالی
- سرگیجه یا سبکیسر
- سردرد
- یبوست
- تهوع
- غش یا نزدیک به غش، تپش قلب سریع یا نامنظم، یا احساس ضربان غیرعادی میتواند نشانهٔ اختلال جدی ریتم قلب باشد؛ فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید و اگر غش، درد قفسهسینه یا تنگی نفس رخ داده است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم ناگهانی لب، زبان، صورت یا گلو، کهیر گسترده یا دشواری تنفس میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش واضح ادرار، ورم جدید یا افزایش سریع ورم، یا تهوع و ضعف شدید، بهویژه در بیماری کلیه، نیازمند مراجعهٔ سریع به پزشک است.
- درد قفسهسینهٔ جدید، شدید، طولانی یا متفاوت از الگوی قبلی، بهویژه همراه تنگی نفس، تعریق سرد یا انتشار درد به دست یا فک، نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است؛ این دارو برای درمان فوری چنین حملهای نیست.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، کلاریترومایسین و بعضی داروهای ضدویروس میتوانند سطح رانولازین را زیاد کنند و بعضی از این ترکیبها ممنوعاند. ریفامپین و برخی داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین و فنیتوئین و نیز علف چای میتوانند اثر رانولازین را کم کنند و نباید خودسرانه همراه آن مصرف شوند. دیلتیازم، وراپامیل، اریترومایسین، فلوکونازول، سیکلوسپورین و گریپفروت یا آب گریپفروت ممکن است سطح دارو را بالا ببرند و نیاز به تنظیم و پایش داشته باشند. رانولازین همچنین میتواند سطح سیمواستاتین، دیگوکسین و متفورمین را افزایش دهد. همراهی با داروهای مؤثر بر ریتم قلب، مانند آمیودارون، سوتالول یا بعضی داروهای روانپزشکی، نیازمند بررسی دقیق است. الکل میتواند سرگیجه و سبکیسر را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای انسانی دربارهٔ مصرف رانولازین در بارداری کافی نیست؛ اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا احتمال بارداری هست، شروع یا ادامهٔ دارو را با پزشک هماهنگ کنید. ورود دارو به شیر انسان و اثر آن بر نوزاد مشخص نیست؛ در شیردهی دربارهٔ ادامهٔ دارو و شیردهی با پزشک تصمیم بگیرید و خودسرانه هیچکدام را قطع نکنید.
نگهداری
دارو را در دمای اتاق، حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، در بستهٔ اصلی و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید. آن را دور از دسترس کودکان بگذارید و پس از تاریخ انقضا یا آسیبدیدگی بسته مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص آهستهرهش | 500 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۰ برند از ۲۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا رانولازین درد ناگهانی قفسهسینه را سریع برطرف میکند؟
۰۲آیا قرص آهستهرهش رانولازین را میتوان نصف یا خرد کرد؟
۰۳اگر یک نوبت رانولازین را فراموش کنم چه کنم؟
۰۴آیا رانولازین را میتوان با گریپفروت یا آب گریپفروت مصرف کرد؟
۰۵آیا بیماری کلیه یا مصرف متفورمین با رانولازین مهم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۰ برند از ۲۲ سازنده، در گروه C01EB18. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.