پروپرانولول

پروپرانولول قدیمی‌ترین بتابلوکر است و پرکاربردترین آن‌ها در ایران، اما نه برای فشار خون. بیشترین تجویزش برای علائم جسمی اضطراب است: تپش قلب، لرزش دست و صدا، تعریق پیش از امتحان و سخنرانی. قلب را آرام می‌کند و لرزش را می‌گیرد، بی‌آن‌که ذهن را کند کند.

کاربردهای دیگرش: پیشگیری از حمله‌های میگرن، لرزش اساسی، تپش قلب پرکاری تیروئید، آنژین و فشار خون، و بعد از سکتهٔ قلبی. برای هر کدام، دوز و برنامه فرق می‌کند: برای اضطراب موقعیتی یک قرص ۱۰ تا ۴۰ یک ساعت پیش از موقعیت، برای میگرن دوز روزانهٔ ثابت.

دو ممنوعیت مهم: آسم و بعضی مشکل‌های ریوی، چون راه هوا را تنگ می‌کند، و ضربان کند یا افت فشار. و یک قاعده: بعد از مصرف منظم، قطع ناگهانی ممنوع است.

پروپرانولول را دقیقاً طبق زمان‌بندی و تعداد نوبت‌هایی که پزشک تعیین کرده مصرف کنید و ترجیحاً هر روز در ساعات مشخص، تا اثر آن یکنواخت بماند. بسته به نوع فرآورده ممکن است بهتر باشد آن را همراه غذا میل کنید؛ این جزئیات را از پزشک یا داروساز خود بپرسید. قرص را کامل و همان‌گونه که تجویز شده مصرف کنید. حتی اگر حالتان بهتر شد، مصرف دارو را خودسرانه و ناگهان قطع نکنید؛ به‌خصوص در بیماران قلبی، قطع ناگهانی می‌تواند ضربان قلب و فشار خون را به‌طور خطرناکی بالا ببرد یا حملهٔ آنژین را تشدید کند، پس قطع مصرف باید تدریجی و با هماهنگی پزشک انجام شود. اگر نوبتی را فراموش کردید، بدون مشورت پزشک یا داروساز دو دوز را با هم مصرف نکنید.

پروپرانولول ممکن است با مسدودکننده‌های کانال کلسیم مثل وراپامیل و دیلتیازم، سایر بتابلوکرها و برخی داروهای ضدآریتمی تداخل داشته باشد و خطر افت بیش‌ازحد ضربان قلب یا فشار خون را بالا ببرد. مصرف هم‌زمان با داروهای پایین‌آورندهٔ قند خون می‌تواند نشانه‌های افت قند را پنهان یا کم‌رنگ‌تر کند. برخی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، ضدافسردگی‌ها و داروهای سرماخوردگیِ محرکِ عروقی هم می‌توانند اثر پروپرانولول را کم یا زیاد کنند، و الکل می‌تواند افت فشار و سرگیجه را تشدید کند. اگر هم‌زمان کلونیدین هم مصرف می‌کنید، به پزشک اطلاع دهید؛ توالیِ نادرستِ قطعِ این دو دارو با هم می‌تواند باعث افزایش شدید و ناگهانی فشار خون شود، پس هرگونه تغییر یا قطع مصرف باید طبق نظر پزشک انجام شود. فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا هر تداخل احتمالی از قبل بررسی شود.

قیمت‌های زیر، قیمت مصوب مصرف‌کننده برای هر بسته است، همان‌طور که در سامانهٔ IRC سازمان غذا و دارو ثبت شده؛ داروخانه‌ها موظف به رعایت آن‌اند و بیمه سهم خود را بر پایهٔ همین قیمت می‌پردازد. برندهای وارداتی معمولاً گران‌ترند و تفاوت قیمت آن‌ها با سقف بیمه را بیمار می‌پردازد.