پرالاترکسات

پرالاترکسات یک داروی ضدسرطان تزریقی از گروه ضد متابولیت‌های فولات است و در ردهٔ «ضدسرطان و ایمنی» قرار می‌گیرد. این دارو با مهار آنزیم دی‌هیدروفولات ردوکتاز و اختلال در استفادهٔ سلول از فولات، ساخت مواد لازم برای مادهٔ ژنتیکی و تکثیر سلول‌ها را کاهش می‌دهد؛ سلول‌های سرطانیِ سریع‌تقسیم‌شونده بیشتر آسیب می‌بینند. کاربرد اصلی آن درمان لنفوم سلول تی محیطیِ عودکرده یا مقاوم به درمان قبلی است. شکل دارویی مورد معرفی، محلول تزریقی در ویال تک‌دوز با قدرت ۲۰ میلی‌گرم در ۱ میلی‌لیتر است و ممکن است با نام‌های تجاری فولیپرا، پرالاترکسات و پرالیم عرضه شود. درمان با آن به پایش منظم شمارش سلول‌های خون، عملکرد کبد و کلیه و وضعیت مخاط دهان نیاز دارد.

پرالاترکسات فقط به‌صورت تزریق وریدی و توسط تیم درمان در مرکز درمانی داده می‌شود و نباید در خانه یا به‌صورت خوراکی، عضلانی یا زیرجلدی مصرف شود. مقدار، سرعت تزریق، فاصلهٔ نوبت‌ها و مدت درمان را متخصص بر اساس نوع بیماری، شمارش سلول‌های خون، عملکرد کبد و کلیه و عوارض تنظیم می‌کند؛ برنامهٔ درمان را خودسرانه تغییر ندهید یا برای جبران نوبت از دست‌رفته مقدار اضافی نگیرید. چون دارو وریدی است، همراهی با غذا مطرح نیست؛ برای تهوع و تغذیه از توصیهٔ تیم درمان پیروی کنید. اسیدفولیک و ویتامین ب۱۲ معمولاً پیش از شروع و در طول درمان طبق برنامهٔ مشخص داده می‌شوند و آزمایش‌های خونی و بررسی مخاط دهان باید به‌موقع انجام شود.

پروبنسید و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک می‌توانند دفع پرالاترکسات را کاهش دهند و خطر عوارض را بیشتر کنند؛ آن‌ها را خودسرانه مصرف نکنید. تری‌متوپریم/سولفامتوکسازول و داروهای دیگری که مسیر فولات یا مغز استخوان را تحت‌تأثیر می‌گذارند نیز باید پیش از مصرف بررسی شوند. تداخل غذایی مشخصی برای پرالاترکسات مطرح نیست، اما به‌دلیل احتمال تهوع، کم‌آبی و آسیب کبدی، مصرف الکل را تا هماهنگی با تیم درمان انجام ندهید. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.