اوزانیمود
اوزانیمود یک داروی تعدیلکنندهٔ سیستم ایمنی است که با کاهش خروج برخی لنفوسیتها از بافتهای لنفاوی، التهاب خودایمنی را کم میکند.
بیشتر برای برخی شکلهای عودکننده و فعال اماس در بزرگسالان و کولیت زخمی فعال متوسط تا شدید در بزرگسالان استفاده میشود.
شروع اوزانیمود باید با برنامهٔ افزایش تدریجی انجام شود، چون در آغاز میتواند ضربان قلب را کاهش دهد. قطع خودسرانه، بهویژه در اماس، و شروع دوباره پس از وقفه بدون هماهنگی میتواند خطرساز باشد.
اگر بیماری قلبی یا کبدی، عفونت فعال، دیابت، التهاب داخل چشم، بارداری یا قصد بارداری دارید، پیش از شروع اطلاع دهید. تب و عفونت شدید، زردی، تنگی نفس، غش یا تغییر دید نیازمند پیگیری فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اوزانیمود یک داروی تعدیلکنندهٔ ایمنی از گروه داروهای مؤثر بر گیرندههای اسفنگوزین-۱-فسفات است. با اتصال به برخی از این گیرندهها، خروج لنفوسیتها از گرههای لنفاوی و رسیدن آنها به مغز، نخاع و روده را کمتر میکند؛ در نتیجه فعالیت التهاب خودایمنی کاهش مییابد. این دارو برای برخی شکلهای فعال اماس و کولیت زخمی فعال به کار میرود. مصرف منظم و پایش خون، کبد، قلب و در صورت لزوم چشم اهمیت دارد.
موارد مصرف
- سندرم بالینی منفرد در بزرگسالان
- اماس عودکنندهـفروکشکنندهٔ فعال در بزرگسالان
- اماس ثانویهـپیشروندهٔ فعال در بزرگسالان
- کولیت زخمی فعال متوسط تا شدید در بزرگسالان
روش مصرف
اوزانیمود را دقیقاً طبق نسخه و برنامهٔ افزایش تدریجی که پزشک تعیین کرده مصرف کنید؛ مقدار آغازین با مقدار ادامهٔ درمان یکسان نیست. کپسول را کامل ببلعید و میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ منظمبودن زمان مصرف به پایبندی کمک میکند. اگر نوبتی فراموش شد، مقدار بعدی را دوبرابر نکنید و دربارهٔ ادامهٔ درمان از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید؛ در دو هفتهٔ نخست ممکن است حتی یک وقفه به بازتنظیم شروع درمان نیاز داشته باشد. درمان را خودسرانه قطع نکنید، زیرا در اماس بهندرت بدترشدن شدید بیماری پس از قطع گزارش شده است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ حملهٔ قلبی، سکته، درد قفسهٔ سینه، نارسایی قلبی، ضربان آهسته یا نامنظم، غش، اختلال هدایت قلب، فشارخون کنترلنشده، آپنهٔ خواب درماننشده یا بیماری ریوی دارید، پیش از شروع مطرح کنید.
- اگر بیماری کبدی یا آزمایش کبدی غیرطبیعی دارید بگویید؛ در نارسایی شدید کبدی مصرف دارو توصیه نمیشود و در نارسایی خفیف تا متوسط برنامهٔ مصرف باید توسط پزشک تنظیم شود.
- اگر عفونت فعال، تب، عفونتهای مکرر، یا سابقهٔ نامشخص آبلهمرغان و واکسیناسیون آن دارید، اطلاع دهید؛ گاهی بررسی ایمنی و واکسیناسیون پیش از شروع لازم است.
- اگر دیابت یا سابقهٔ التهاب داخل چشم دارید، خطر تورم ناحیهٔ مرکزی شبکیه بیشتر است و معاینهٔ چشم پیش از شروع و هنگام درمان ممکن است لازم باشد.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی را بگویید، بهویژه داروهای قلبی، داروهای تضعیفکنندهٔ ایمنی، درمانهای اماس یا بیماریهای التهابی و داروهای اثرگذار بر کبد.
- پیش از شروع و در طول درمان، ممکن است شمارش سلولهای خون، آزمایشهای کبدی، نوار قلب، فشارخون، معاینهٔ چشم و بررسی پوست لازم شود. بارداری، قصد بارداری یا شیردهی و نیز مصرف برای کودک را حتماً مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی، آبریزش یا گرفتگی بینی و گلودرد
- سردرد
- بالا رفتن آنزیمهای کبدی در آزمایش
- افزایش فشارخون یا افت فشار هنگام ایستادن و احساس سبکی سر
- عفونت ادراری
- کمردرد، تهوع یا تب خفیف
- تنگی نفس جدید یا بدترشونده، تورم پاها، درد قفسهٔ سینه، غش یا ضربان خیلی کند و نامنظم: فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید و در علائم شدید با اورژانس تماس بگیرید.
- تب پایدار، لرز، سرفهٔ شدید، عفونت غیرمعمول، گیجی یا سفتی گردن: احتمال عفونت جدی مطرح است؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید و در بدحالی با اورژانس تماس بگیرید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، تهوع یا استفراغ بیعلت، بیاشتهایی، خستگی شدید یا درد شکم: احتمال آسیب کبدی وجود دارد؛ فوراً برای بررسی پزشکی اقدام کنید.
- تاری دید، لکه یا سایه در مرکز دید یا کاهش بینایی: ممکن است نشانهٔ تورم شبکیه باشد؛ معاینهٔ چشم را فوری انجام دهید، بهویژه اگر دیابت یا التهاب داخل چشم دارید.
- ضعف پیشروندهٔ یکطرفه، بیدقتی حرکات، تغییر حافظه یا رفتار، گیجی و اختلال دید که طی روزها یا هفتهها بدتر میشود: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد ناگهانی و شدید همراه با گیجی، تشنج، اختلال دید یا علائم عصبی جدید، یا تورم صورت و گلو و دشواری تنفس: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اوزانیمود با برخی داروهای ضدآریتمی و داروهای کاهندهٔ ضربان قلب میتواند خطر اختلال ضربان را بیشتر کند؛ این موضوع بهویژه دربارهٔ مصرف همزمان بتابلوکر با وراپامیل یا دیلتیازم مهم است. مصرف همزمان با داروهای مهارکنندهٔ مونوآمین اکسیداز، از جمله بعضی داروهای افسردگی و لاینزولید، ممنوع است؛ جمفیبروزیل و ریفامپین نیز میتوانند اثر دارو را تغییر دهند. همراهی با داروهای تضعیفکننده یا تعدیلکنندهٔ ایمنی ممکن است خطر عفونت را بالا ببرد. واکسنهای زنده در زمان درمان و تا سه ماه پس از قطع معمولاً نباید استفاده شوند و اثر برخی واکسنها ممکن است کمتر شود. غذا تداخل مهمی ندارد، اما بهعلت احتمال آسیب کبدی، مصرف الکل را محدود کنید. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی انسانی دربارهٔ ایمنی اوزانیمود در بارداری وجود ندارد و مطالعات حیوانی احتمال آسیب به جنین را نشان دادهاند؛ بنابراین در بارداری معمولاً از آن استفاده نمیشود مگر با تصمیم متخصص. افراد دارای امکان بارداری باید در طول درمان و تا سه ماه پس از قطع، پیشگیری مؤثر داشته باشند. اگر بارداری رخ داد یا قصد بارداری دارید، سریع به پزشک اطلاع دهید و دارو را خودسرانه قطع نکنید. دربارهٔ شیردهی دادهای از وجود دارو در شیر انسان و اثر آن بر نوزاد در دست نیست؛ ادامهٔ شیردهی یا انتخاب درمان جایگزین باید با سنجش وضعیت مادر و نوزاد تصمیمگیری شود.
نگهداری
کپسولها را در بستهٔ اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و کپسولهای تغییررنگداده، بستهٔ آسیبدیده یا داروی تاریخگذشته را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 0.92 mg |
| کپسول | 0.23 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اوزانیمود را باید با غذا مصرف کنم؟
۰۲اگر یک نوبت اوزانیمود را فراموش کنم چه کنم؟
۰۳آیا اوزانیمود احتمال عفونت را زیاد میکند؟
۰۴آیا هنگام مصرف اوزانیمود میتوانم واکسن بزنم؟
۰۵آیا در طول مصرف اوزانیمود به آزمایش یا معاینهٔ چشم نیاز دارم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه L04AA38. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.