موکسیفلوکساسین
موکسیفلوکساسین یک قطرهٔ چشمیِ آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ فلوروکینولونهاست که رشدِ باکتریهای عاملِ عفونت را متوقف کرده و آنها را از بین میبرد.
این قطره بیشتر برای درمانِ ملتحمهٔ باکتریایی، یعنی عفونتِ باکتریاییِ سطحِ چشم که با قرمزی و ترشح همراه است، به کار میرود.
این قطره فقط روی عفونتهای باکتریایی اثر دارد و برای عفونتِ ویروسی یا آلرژیِ چشم مناسب نیست؛ برای اثرگذاریِ کامل باید دورهٔ درمان تا انتها ادامه یابد.
اگر پس از چند روز مصرفِ منظم بهبودی حاصل نشد، دردِ چشم یا تاریِ دید افزایش یافت، یا نشانهای از واکنشِ آلرژیک دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
موکسیفلوکساسین یک آنتیبیوتیکِ چشمی از خانوادهٔ فلوروکینولونهای نسلِ چهارم است که بهصورتِ قطرهٔ چشمی با غلظتِ ۰٫۵٪ عرضه میشود و در ایران با نامِ تجاریِ ویگاموکس نیز شناخته میشود. این دارو با مهارِ آنزیمهایی که باکتری برای ساخت و ترمیمِ مادهٔ ژنتیکیِ خود (دیانای) به آنها نیاز دارد، از تکثیرِ باکتری جلوگیری کرده و آن را نابود میکند. طیفِ اثرِ آن هم باکتریهای گرممثبت و هم گرممنفیِ شایعِ عفونتهای سطحیِ چشم را دربر میگیرد. هدفِ اصلیِ مصرفِ آن، ریشهکنیِ سریعِ عفونتِ باکتریاییِ چشم و کاهشِ خطرِ عوارضِ ناشی از آن است.
موارد مصرف
- درمانِ ملتحمهٔ باکتریایی (عفونتِ باکتریاییِ لایهٔ بیرونیِ چشم)
- کاهشِ نشانههایی مانندِ قرمزی، ترشحِ چرکی و تحریکِ ناشی از عفونتِ باکتریاییِ چشم
- کمک به درمانِ برخی زخمهای سطحیِ قرنیه با منشأِ باکتریایی، به تشخیصِ چشمپزشک
- پیشگیری از عفونتِ باکتریایی پیش و پس از برخی جراحیهای چشم، طبقِ صلاحدیدِ چشمپزشک
روش مصرف
این قطره را دقیقاً طبقِ تعداد دفعات و مدتِ تجویزشده از سویِ پزشک مصرف کنید، نه بیشتر و نه کمتر. پیش از هر بار چکاندن دستها را بشویید و نوکِ ظرفِ قطره را به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری نزنید تا آلوده نشود. سر را کمی به عقب خم کنید، قطره را داخلِ کیسهٔ زیرِ پلکِ پایین بچکانید و چند ثانیه چشم را ببندید تا دارو در سطحِ چشم پخش شود. در طولِ درمان معمولاً از لنزِ تماسی استفاده نمیشود مگر پزشک اجازه دهد. حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، دورهٔ درمان را کامل کنید و بدونِ نظرِ پزشک آن را قطع نکنید، زیرا قطعِ زودهنگام میتواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومشدنِ باکتری بینجامد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ملتحمهٔ باکتریایی و نشانههای همراه آن (قرمزی، ترشح چرکی و تحریک)
اگر طی ۵ روز بهبود نداشت یا بدتر شد، معاینهٔ چشمپزشکی لازم است؛ هنگام وجود عفونت از لنز تماسی استفاده نشود.
زخم سطحی قرنیه با منشأ باکتریایی (کراتیت باکتریایی)
برای زخم مرکزی، بزرگ یا شدید مناسب خوددرمانی نیست و ممکن است به درمان ترکیبی و پایش نزدیک نیاز داشته باشد.
پیشگیری از عفونت باکتریایی پیش و پس از برخی جراحیهای چشم
دفعات و طول دوره به نوع جراحی و خطر عفونت بستگی دارد؛ این قطره فقط برای مصرف سطحی چشم است و نباید تزریق یا داخل اتاق قدامی چشم استفاده شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به موکسیفلوکساسین یا هر آنتیبیوتیکِ فلوروکینولونیِ دیگر (مانندِ سیپروفلوکساسین یا لووفلوکساسین) حساسیت نشان دادهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
- هرگونه بیماریِ زمینهایِ چشم مانندِ خشکیِ شدید، آسیبِ قرنیه یا سابقهٔ جراحیِ چشم را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، پزشک را در جریان بگذارید.
- فهرستِ همهٔ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز بدهید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- برای مصرف در کودکان یا در صورتِ وخیمترشدنِ سریعِ علائم، حتماً نظرِ پزشک را جویا شوید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا تحریکِ خفیفِ چشم بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- احساسِ وجودِ جسمِ خارجی یا سنگینی در چشم
- قرمزیِ خفیفِ چشم
- خشکیِ چشم یا اشکریزشِ بیشتر از حدِ معمول
- تاریِ کوتاهمدتِ دید بلافاصله پس از مصرف
- واکنشِ آلرژیکِ شدید: تورمِ ناگهانیِ پلک یا صورت، خارشِ شدید، کهیر یا مشکل در تنفس — در این حالت مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ شدیدِ چشم، افزایشِ چشمگیرِ قرمزی، ترشحِ غلیظ یا کاهشِ ناگهانیِ دید — در اسرع وقت به چشمپزشک مراجعه کنید.
- تاریِ دیدی که برطرف نمیشود یا حساسیتِ شدید به نور — به پزشک اطلاع دهید.
- نبودِ بهبودی یا وخیمترشدنِ علائم پس از چند روز مصرفِ منظم — به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص و درمان بازبینی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
جذبِ سامانیِ (ورود به کلِ بدن) موکسیفلوکساسینِ چشمی بسیار ناچیز است، به همین دلیل تداخلِ داروییِ مهمی با داروهای خوراکی، غذا یا الکل برای آن گزارشنشده است. بااینحال اگر همزمان از قطره یا پمادِ چشمیِ دیگری استفاده میکنید، بهتر است بینِ چکاندنِ آنها دستِکم چند دقیقه فاصله بگذارید تا اثرِ هرکدام کم نشود. فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمی و مکملهایی که مصرف میکنید را به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ انسانیِ گستردهای دربارهٔ مصرفِ این قطرهٔ چشمی در بارداری و شیردهی در دست نیست؛ بااینحال بهدلیلِ جذبِ سامانیِ بسیار اندکِ آن، خطرِ آن برای جنین یا شیرخوار معمولاً کم برآورد میشود. با اینهمه، مصرفِ آن در دورانِ بارداری، تلاش برای بارداری یا شیردهی باید تنها با تشخیص و صلاحدیدِ پزشک باشد و خودسرانه شروع یا ادامه نیابد.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیم و رطوبت نگهداری کنید، مگر برچسبِ بستهبندی دستورِ دیگری داده باشد. درِ ظرفِ قطره را همیشه محکم ببندید و از یخزدگیِ آن جلوگیری کنید. دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ پس از بازشدنِ ظرف یا پایانِ دورهٔ درمان، طبقِ توصیهٔ داروساز باقیماندهٔ آن را دور بریزید و از آن برای عفونتِ بعدی یا فردِ دیگر استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.5 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا موکسیفلوکساسین برای عفونتِ ویروسیِ چشم هم اثر دارد؟
۰۲اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنم، در دورانِ درمان چه باید بکنم؟
۰۳چرا باید دورهٔ درمان را کامل کنم حتی اگر چشمم زودتر بهتر شده باشد؟
۰۴آیا مصرفِ همزمانِ این قطره با قطرههای دیگرِ چشمی مشکلی ایجاد میکند؟
۰۵پس از چکاندنِ قطره چرا دیدم برای لحظاتی تار میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۴ سازنده، در گروه S01AE07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.