موکسیفلوکساسین
موکسیفلوکساسین آنتیبیوتیکی از نسلِ چهارمِ گروهِ فلوروکینولونهاست که با جلوگیری از تکثیرِ باکتریها، آنها را از بین میبرد و عفونت را درمان میکند.
بیشتر برای درمانِ عفونتهای تنفسی مانندِ سینوزیتِ حاد، تشدیدِ برونشیتِ مزمن و ذاتالریه، و نیز برخی عفونتهای پوست و شکم تجویز میشود.
این دارو میتواند بهندرت خطرِ التهاب یا پارگیِ تاندون و اختلال در ریتمِ قلب را افزایش دهد، بنابراین باید دقیقاً طبقِ نظرِ پزشک مصرف شود.
اگر درد یا تورمِ ناگهانیِ تاندونها، تپشِ نامنظمِ قلب، یا نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید را تجربه کردید، بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
موکسیفلوکساسین یک آنتیبیوتیکِ وسیعالطیف از نسلِ چهارمِ خانوادهٔ فلوروکینولونهاست و در ردهٔ داروهای ضدعفونت قرار میگیرد. این دارو با مهارِ دو آنزیمِ ضروریِ باکتری برای تکثیر و ترمیمِ مادهٔ ژنتیکیشان، یعنی ژیراز و توپوایزومرازِ نوعِ چهار، از رشد و تکثیرِ باکتری جلوگیری میکند و در نهایت آن را از بین میبرد. همین مکانیسم، موکسیفلوکساسین را در برابرِ طیفِ گستردهای از باکتریهای گرممثبت، گرممنفی و برخی بیهوازیها مؤثر کرده است. شکلِ رایجِ آن قرصِ خوراکی است که برای عفونتهای تنفسی، پوستی و شکمیِ باکتریایی تجویز میشود. مانندِ سایرِ آنتیبیوتیکها، مصرفِ آن باید دقیقاً طبقِ تشخیص و نسخهٔ پزشک باشد تا هم اثربخشیِ درمان تضمین شود و هم از مقاومتِ باکتریایی پیشگیری شود.
موارد مصرف
- سینوزیتِ حادِ باکتریایی
- تشدیدِ حادِ برونشیتِ مزمن با منشأِ باکتریایی
- ذاتالریهٔ اکتسابی از جامعه
- عفونتهای پوست و بافتِ نرم
- عفونتهای داخلِ شکمی، معمولاً همراه با درمانهای دیگر
روش مصرف
موکسیفلوکساسینِ خوراکی را میتوان همراه با غذا یا بدونِ آن مصرف کرد، اما بهتر است هر روز در ساعتی نزدیک به هم مصرف شود تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند. بینِ مصرفِ این دارو و آنتیاسیدها، مکملهای آهن، روی، منیزیم یا کلسیم، و نیز لبنیات و مولتیویتامینهای حاویِ موادِ معدنی، باید چند ساعت فاصله بگذارید، زیرا این ترکیبات جذبِ دارو را بهشدت کم میکنند؛ دربارهٔ زمانبندیِ دقیق از داروساز بپرسید. حتی اگر پیش از پایانِ دورهٔ درمان احساسِ بهبود کردید، دوره را طبقِ تشخیصِ پزشک کامل کنید تا عفونت بهطورِ کامل ریشهکن شود و مقاومتِ باکتریایی ایجاد نشود. مقدار و طولِ دورهٔ مصرف را فقط پزشکِ معالج بر اساسِ نوعِ عفونت تعیین میکند و نباید بدونِ مشورتِ او تغییر کند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سینوزیت حاد باکتریایی
با یا بدون غذا مصرف شود؛ با آنتیاسیدهای حاوی منیزیم یا آلومینیوم، سوکرالفات، آهن و روی فاصله داشته باشد. معمولاً زمانی بهکار میرود که گزینههای مناسبتر قابل استفاده نباشند.
تشدید حاد باکتریایی برونشیت مزمن
برای تشدید باکتریایی برونشیت مزمن است و برای سرماخوردگی یا برونشیت ویروسی کاربرد ندارد.
ذاتالریهٔ اکتسابی از جامعه
در ذاتالریهٔ شدید، ارزیابی بیمارستانی و گاهی شروع درمان وریدی لازم است.
عفونتهای پوست و بافت نرم
در عفونتهای پیچیده، قرص ممکن است برای تکمیل درمان وریدی پس از بهبود بیمار استفاده شود.
عفونتهای پیچیدهٔ داخل شکمی
در صورت وجود آبسه یا منبع عفونت، کنترل و درمان آن نیز ضروری است.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت یا واکنشِ آلرژیکِ شناختهشده به موکسیفلوکساسین یا هر فلوروکینولونِ دیگر، مانندِ سیپروفلوکساسین یا لووفلوکساسین
- سابقهٔ مشکلات یا پارگیِ تاندون، بهویژه در سنِ بالا
- میاستنی گراویس، صرع، یا سایرِ اختلالاتِ عصبی-عضلانی
- بیماریِ قلبی، ضربانِ نامنظمِ قلب (آریتمی)، یا مصرفِ داروهایی که ریتمِ قلب را تحتِ تأثیر قرار میدهند
- بیماریِ کبدی، دیابت، یا مصرفِ داروهای کنترلکنندهٔ قندِ خون
- بارداری، شیردهی، یا برنامهریزی برای بارداری
عوارض احتمالی
- تهوع
- اسهال
- سردرد
- سرگیجه
- دردِ خفیفِ شکم
- بیخوابی
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو، کهیرِ گسترده، یا مشکل در تنفس — فوراً با اورژانس تماس بگیرید
- تپشِ نامنظمِ قلب، غش، یا سرگیجهٔ شدید — بیدرنگ به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید
- دردِ ناگهانی، تورم یا کبودیِ تاندون، بهویژه تاندونِ آشیل در پشتِ پاشنه — مصرف را قطع کنید و سریع با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید
- بیحسی، سوزنسوزنشدن، یا ضعفِ غیرمعمول در دستها و پاها — به پزشک اطلاع دهید
- اسهالِ شدید یا خونی که پس از قطعِ دارو هم ادامه دارد — سریع به پزشک اطلاع دهید
- زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره، یا خستگیِ شدید و غیرمعمول — به پزشک اطلاع دهید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
موکسیفلوکساسین با چند گروهِ دارویی تداخلِ مهم دارد. آنتیاسیدها، مکملهای آهن و روی، و فرآوردههای حاویِ کلسیم یا منیزیم جذبِ این دارو را کم میکنند و باید با فاصلهٔ زمانی مصرف شوند. مصرفِ همزمان با داروهای رقیقکنندهٔ خون مانندِ وارفارین میتواند اثرِ آنها را تغییر دهد و نیازمندِ پایشِ دقیقتر است. ترکیب با داروهایی که ریتمِ الکتریکیِ قلب را مختل میکنند، مانندِ برخی داروهای ضدِ آریتمی یا ضدِ روانپریشی، و نیز با کورتیکواستروئیدها که خطرِ آسیبِ تاندون را بیشتر میکنند، باید تنها زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ موکسیفلوکساسین در بارداری اطلاعاتِ کافی برای اطمینانِ کامل در دست نیست و بر اساسِ مطالعاتِ حیوانی، احتمالِ اثر بر رشدِ غضروف و مفاصلِ جنین مطرح شده است؛ به همین دلیل معمولاً تنها در نبودِ جایگزینِ مناسبتر و با تشخیصِ پزشک تجویز میشود. این دارو به شیرِ مادر نیز منتقل میشود، به همین دلیل در دورانِ شیردهی معمولاً توصیه نمیشود مگر آنکه پزشک با سنجشِ سود و خطر آن را لازم بداند. اگر باردار هستید، شیر میدهید، یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرف حتماً با پزشکِ خود مشورت کنید.
نگهداری
قرصهای موکسیفلوکساسین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ خورشید نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خود. آن را دورِ از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروی اضافه یا تاریخگذشته را بدونِ مشورتِ پزشک برایِ بیماریِ بعدی مصرف نکنید و آن را طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 400 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۰ برند از ۱۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا موکسیفلوکساسین برای عفونتِ مجاریِ ادراری مناسب است؟
۰۲آیا مصرفِ این دارو با لبنیات یا مکملهای کلسیم مشکلی دارد؟
۰۳چرا باید در برابرِ نورِ آفتاب مراقب باشم؟
۰۴اگر حالم بهتر شد، میتوانم مصرفِ دارو را زودتر قطع کنم؟
۰۵آیا مصرفِ این دارو محدودیتی برای فعالیتِ بدنی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۰ برند از ۱۴ سازنده، در گروه J01MA14. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.