لووفلوکساسین
لووفلوکساسین آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ فلوروکینولونها (Fluoroquinolone) است که رشد و تکثیرِ باکتریها را متوقف میکند. این شکلِ دارو بهصورتِ محلولِ تزریقیِ وریدی است و معمولاً در بیمارستان یا کلینیک تجویز میشود.
این دارو بیشتر برایِ عفونتهایِ نسبتاً جدیِ باکتریایی مانندِ ذاتالریه، عفونتِ کلیه و مجاریِ ادراری، و عفونتِ پوست و بافتِ نرم به کار میرود، بهویژه وقتی مصرفِ خوراکی ممکن یا کافی نباشد.
این دارو در برخی افراد میتواند به تاندونها، اعصابِ محیطی یا ریتمِ قلب آسیب بزند؛ هرگونه دردِ ناگهانیِ تاندون، بیحسیِ اندام یا تپشِ قلبِ غیرعادی باید سریع به تیمِ درمان اطلاع داده شود.
اگر سابقهٔ مشکلاتِ تاندونی، صرع، مشکلاتِ ریتمِ قلب یا حساسیتِ دارویی دارید، باردار هستید یا شیر میدهید، یا هرگونه نشانهٔ آلرژیِ شدید مشاهده کردید، حتماً پیش از ادامهٔ درمان با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لووفلوکساسین آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ فلوروکینولونها (Fluoroquinolone) و از نسلِ سومِ این گروه است که در ایران با نامهایِ تجاریِ گوناگونی مانندِ تاوالوسین یا لیووکوئین نیز عرضه میشود. این فرآورده بهصورتِ محلولِ تزریقیِ وریدی است و برخلافِ قرص یا شربت، همیشه توسطِ پرستار یا پزشک و معمولاً در محیطِ بیمارستانی یا کلینیکی تزریق میشود. این دارو با مهارِ آنزیمهایی که باکتری برایِ کپیکردن و ترمیمِ مادهٔ ژنتیکیِ خود به آنها نیاز دارد، از رشد و تکثیرِ باکتری جلوگیری میکند و در نهایت آن را از بین میبرد. طیفِ اثرِ آن نسبتاً گسترده است و رویِ بسیاری از باکتریهایِ عاملِ عفونتهایِ تنفسی، ادراری و پوستی مؤثر عمل میکند. هدفِ اصلیِ درمان با این دارو، ریشهکنیِ عفونتِ باکتریاییِ نسبتاً جدی در کوتاهترین زمانِ ممکن است، آنهم زمانی که پزشک تشخیص دهد بیمار به آنتیبیوتیکِ قوی و تزریقی نیاز دارد.
موارد مصرف
- ذاتالریه (پنومونیِ) اکتسابی از جامعه یا بیمارستانی
- عفونتِ پیچیدهٔ مجاریِ ادراری و پیلونفریتِ حاد (عفونتِ کلیه)
- عفونتِ پوست و بافتِ نرم
- تشدیدِ حادِ برونشیتِ مزمن
- سینوزیتِ حادِ باکتریایی
- پروستاتیتِ مزمنِ باکتریایی، طبقِ تشخیصِ پزشک
روش مصرف
این شکلِ لووفلوکساسین هرگز در خانه یا بهصورتِ خودسرانه تزریق نمیشود؛ پرستار یا پزشک آن را معمولاً بهآرامی و طیِ یک بازهٔ زمانیِ مشخص، از طریقِ سِرُم به داخلِ ورید تزریق میکند تا احتمالِ سوزش، افتِ فشارِ خون یا تحریکِ رگ کم شود. تعدادِ نوبتها، فاصلهٔ میانِ هر تزریق و طولِ کلِ دورهٔ درمان را پزشک بر اساسِ نوعِ عفونت و شرایطِ فرد تعیین میکند و بسیار مهم است که این دوره، حتی اگر پس از چند نوبت احساسِ بهبودی کردید، کامل و بدونِ حذفِ خودسرانهٔ هیچ نوبتی طی شود؛ در غیرِ اینصورت خطرِ بازگشتِ عفونت یا مقاومِشدنِ باکتری به آنتیبیوتیک بالا میرود. گاهی پزشک پس از چند روزِ تزریق و بهبودِ نسبیِ حالِ بیمار، ادامهٔ درمان را به شکلِ قرصِ خوراکیِ همین دارو تغییر میدهد؛ این تصمیم کاملاً بر عهدهٔ پزشکِ معالج است. در طولِ درمان، نوشیدنِ آبِ کافی توصیه میشود و بهتر است بدونِ توصیهٔ پزشک یا پرستار، این دارو را با محلولها یا داروهایِ دیگر در یک سِرُم مخلوط نکنید. همچنین، بهدلیلِ احتمالِ حساسیتِ شدیدِ پوست به نورِ آفتاب در طولِ درمان و تا چند روز پس از پایانِ آن، بهتر است از قرارگرفتنِ طولانی زیرِ نورِ مستقیمِ آفتاب، بهویژه در ساعاتِ اوجِ تابش، خودداری کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ذاتالریهٔ اکتسابی از جامعه یا بیمارستانی
مدت درمان بر اساس شدت بیماری و پاسخ بالینی تعیین میشود؛ در صورت ادامهٔ درمان با شکل خوراکی، مجموع مدت درمان وریدی و خوراکی محاسبه میشود.
عفونت پیچیدهٔ مجاری ادراری و پیلونفریت حاد
انتخاب رژیم به نوع عفونت، شدت بیماری و حساسیت میکروب بستگی دارد.
عفونت پوست و بافت نرم
دوز و طول دوره بر اساس پیچیده یا غیرپیچیده بودن عفونت و پاسخ بالینی انتخاب میشود.
تشدید حاد باکتریایی برونشیت مزمن
بهدلیل خطر عوارض جدی، فقط در صورت نبود گزینهٔ درمانی مناسب دیگر مصرف شود.
سینوزیت حاد باکتریایی
فقط در صورت تشخیص باکتریایی و نبود گزینهٔ درمانی مناسب دیگر استفاده شود.
پروستاتیت باکتریایی مزمن
دورهٔ طولانی درمان باید کامل شود و ادامه یا تغییر درمان بر اساس تشخیص پزشک و پاسخ بیمار انجام گیرد.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیتِ قبلی به لووفلوکساسین یا دیگر آنتیبیوتیکهایِ خانوادهٔ کینولون (مانندِ سیپروفلوکساسین) را به پزشک اطلاع دهید.
- سابقهٔ مشکلاتِ تاندون یا رباط، آرتریت، یا میاستنی گراویس (بیماریِ خودایمنیِ ضعفِ عضلانی) را با پزشک در میان بگذارید.
- صرع، تشنجِ قبلی یا هر اختلالِ عصبیِ شناختهشده را حتماً بگویید.
- بیماریِ قلبی، اختلالِ ریتمِ قلب (بهویژه طولانیبودنِ فاصلهٔ QT) یا مصرفِ داروهایِ خاصِ قلبی را با پزشک در میان بگذارید.
- دیابت (بهویژه در صورتِ مصرفِ انسولین یا قرصهایِ پایینآورندهٔ قندِ خون) و هرگونه بیماریِ کلیوی را اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ این دارو با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوع
- اسهالِ خفیف
- سردرد
- سرگیجه
- بیخوابی
- درد، قرمزی یا التهابِ خفیف در محلِ تزریق
- دردِ ناگهانی، تورم یا کبودیِ تاندون (بهویژه پشتِ پاشنه)؛ در این حالت بیدرنگ از آن اندام استفاده نکنید و سریع به پزشک مراجعه کنید.
- بیحسی، گزگز، سوزش یا ضعفِ غیرعادی در دستها یا پاها که میتواند نشانهٔ آسیبِ عصبِ محیطی باشد؛ در صورتِ بروز، به پزشک اطلاع دهید.
- بیقراریِ شدید، سردرگمی، توهم، تشنج یا افکارِ خودآزاری؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- علائمِ آلرژیِ شدید مانندِ تورمِ ناگهانیِ صورت، لب، زبان یا گلو، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تپشِ قلب، ضربانِ نامنظم یا غشِ ناگهانی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهالِ شدید، آبکی یا خونی، حتی هفتهها پس از پایانِ درمان؛ بدونِ مصرفِ خودسرانهٔ داروی ضداسهال، سریع به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ لووفلوکساسین با داروهایِ ضدانعقادِ خوراکی مانندِ وارفارین میتواند اثرِ رقیقکنندگیِ خون را تشدید کند و خطرِ خونریزی را بالا ببرد. مصرفِ همزمان با کورتیکواستروئیدها، بهویژه در سالمندان، خطرِ التهاب و پارگیِ تاندون را افزایش میدهد. داروهایِ ضدالتهابِ غیراستروئیدی (NSAID) نیز ممکن است اثرِ تحریککنندگیِ این دارو بر دستگاهِ عصبی و خطرِ تشنج را بیشتر کنند. لووفلوکساسین میتواند با داروهایِ اثرگذار بر ریتمِ قلب، مانندِ برخی داروهایِ ضدآریتمی یا ضدافسردگی، تداخل داشته باشد و خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب را بالا ببرد. در بیمارانِ دیابتی، مصرفِ همزمان با انسولین یا قرصهایِ خوراکیِ پایینآورندهٔ قند میتواند نوسانِ شدیدِ قندِ خون ایجاد کند. اگر پس از دورهٔ تزریق، درمان به شکلِ خوراکی ادامه یابد، مصرفِ همزمانِ قرص با آنتیاسیدها یا قرصهایِ آهن، روی و کلسیم میتواند جذبِ دارو را کم کند و باید با فاصلهٔ زمانیِ مشخصی که پزشک یا داروساز تعیین میکند مصرف شوند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا پیش از و در طولِ درمان، خطرِ تداخل بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههایِ محدودی دربارهٔ مصرفِ لووفلوکساسین در بارداریِ انسان وجود دارد و بهدلیلِ نگرانی دربارهٔ اثرِ احتمالیِ این خانواده از داروها بر رشدِ غضروف و مفاصلِ جنین، این دارو معمولاً فقط زمانی در بارداری تجویز میشود که پزشک آنتیبیوتیکِ جایگزینِ مناسبی نیابد و فایدهٔ درمان را بیشتر از خطرِ احتمالی بداند. لووفلوکساسین به مقدارِ قابلِتوجهی وارد شیرِ مادر میشود، بنابراین مصرفِ آن در دورانِ شیردهی معمولاً توصیه نمیشود، مگر آنکه پزشک با ارزیابیِ دقیقِ فایده و خطر برایِ مادر و نوزاد تصمیمِ دیگری بگیرد. هرگونه تصمیم دربارهٔ شروع یا ادامهٔ این دارو در بارداری و شیردهی فقط باید با نظرِ پزشکِ متخصص گرفته شود.
نگهداری
از آنجا که این فرآورده معمولاً در بیمارستان یا کلینیک نگهداری و توسطِ کادرِ درمان تزریق میشود، نگهداریِ اصلیِ آن بر عهدهٔ داروخانهٔ بیمارستانی است؛ این محلول باید در دمایِ اتاق و دور از نورِ مستقیم نگهداری شود و نباید منجمد شود. اگر به هر دلیل ویال یا کیسهٔ سِرُمِ این دارو در اختیارِ شما یا خانوادهتان قرار گرفت، پیش از تزریق حتماً بررسی کنید که محلول شفاف باشد و ذره یا رنگِ غیرِعادی در آن دیده نشود، تاریخِ انقضا را چک کنید و دارو را کاملاً دور از دسترسِ کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 5 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۱ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا داروی من بهجایِ قرص، بهصورتِ تزریقی تجویز شده است؟
۰۲چرا باید در طولِ درمان از آفتاب پرهیز کنم؟
۰۳اگر پس از پایانِ درمان دچارِ دردِ تاندون شدم چه باید بکنم؟
۰۴آیا ممکن است درمانِ تزریقی در ادامه به قرصِ خوراکی تبدیل شود؟
۰۵آیا این دارو باعثِ گیجی یا خوابآلودگی میشود که رانندگی را تحتِ تأثیر قرار دهد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۱ برند از ۱۱ سازنده، در گروه J01MA12. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.