مونتهلوکاست
مونتهلوکاست یک داروی خوراکی از دستهٔ آنتاگونیستهای گیرندهٔ لکوترین است که با مسدود کردن مادهٔ التهابی لکوترین در راه هوایی، از تنگشدن برونشها جلوگیری میکند.
بیشتر برای کنترل درازمدت آسم، پیشگیری از تنگینفس ناشی از ورزش و کاهش علائم آلرژی فصلی یا دائمی به کار میرود.
این دارو جایگزین اسپری تسکیندهندهٔ آسم نیست و در برخی افراد، بهویژه کودکان و نوجوانان، ممکن است با تغییرات خلقی یا رفتاری همراه شود که باید جدی گرفته شود.
اگر علائم آسم یا آلرژی کنترل نشد، نیاز به استفادهٔ مکرر از اسپری تسکیندهنده پیدا کردید، یا هرگونه تغییر خلقی یا رفتاری غیرمعمول دیدید، با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
مونتهلوکاست دارویی خوراکی از دستهٔ آنتاگونیستهای گیرندهٔ لکوترین (Leukotriene Receptor Antagonist) است که در گروه درمانی دستگاه تنفس جای میگیرد. لکوترینها موادی هستند که بدن در واکنشهای آلرژیک و التهاب راه هوایی تولید میکند و باعث تنگشدن برونشها، افزایش ترشح مخاط و تشدید التهاب میشوند. مونتهلوکاست با مسدود کردن گیرندهٔ این مواد التهابی، از بروز این واکنشها پیشگیری میکند. این دارو یک داروی کنترلکننده و پیشگیریکننده است، نه درمانی سریعالاثر برای حملهٔ حاد تنگینفس. معمولاً به شکل قرص جویدنی و برای مصرف روزانه و منظم تجویز میشود.
موارد مصرف
- کنترل و پیشگیری درازمدت آسم، معمولاً بهعنوان درمان کمکی
- پیشگیری از تنگینفس ناشی از ورزش
- کاهش علائم آلرژی فصلی (رینیت آلرژیک فصلی)
- کاهش علائم آلرژی دائمی یا سالانه (رینیت آلرژیک دائمی)
روش مصرف
این دارو به شکل قرص جویدنی عرضه میشود و باید پیش از بلعیدن کاملاً جویده شود، نه بهصورت کامل قورت داده شود. برای کنترل درازمدت آسم یا آلرژی، بهترین نتیجه زمانی بهدست میآید که دارو هرروز و در ساعتی نسبتاً ثابت مصرف شود، حتی در روزهایی که علائمی وجود ندارد؛ قطع خودسرانهٔ آن میتواند کنترل بهدستآمده را از بین ببرد. این دارو یک درمان کنترلکننده و پیشگیریکننده است، نه یک داروی تسکیندهنده برای حملهٔ حاد تنگینفس، و نباید جایگزین اسپری تسکیندهندهٔ تجویزی شود. اگر برای پیشگیری از تنگینفس ناشی از ورزش تجویز شده باشد، زمانبندی مصرف نسبت به فعالیت ورزشی را پزشک مشخص میکند. مقدار دقیق، تکرار و مدت درمان را پزشک بر اساس سن و شرایط فرد تعیین میکند و بهتر است بدون مشورت با پزشک یا داروساز، تغییری در نحوهٔ مصرف داده نشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کنترل و پیشگیری درازمدت آسم، معمولاً بهعنوان درمان کمکی
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ برای حملهٔ حاد آسم یا رفع فوری تنگینفس نیست و داروی نجاتبخش استنشاقی باید طبق نسخه در دسترس باشد.
پیشگیری از تنگینفس ناشی از ورزش
در ۲۴ ساعت بیش از یک دوز مصرف نشود؛ اگر دارو بهصورت روزانه برای آسم یا آلرژی مصرف میشود، دوز اضافی پیش از ورزش نخورید و داروی نجاتبخش سریعالاثر را همراه داشته باشید.
رینیت آلرژیک فصلی
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ معمولاً وقتی درمانهای جایگزین کافی نباشند یا تحمل نشوند تجویز میشود. در صورت بروز تغییرات رفتاری یا افکار خودآسیبرسان، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
رینیت آلرژیک دائمی یا سالانه
با یا بدون غذا و ترجیحاً در زمان ثابت مصرف شود؛ در صورت همزمانی با آسم، همان یک دوز عصرگاهی کافی است و دوز اضافی مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت شناختهشده به مونتهلوکاست یا سایر اجزای دارو
- سابقهٔ اختلالات روانی یا خلقی، افسردگی یا افکار خودآزاری
- بیماری کبدی
- حساسیت به آسپرین یا سابقهٔ آسم حساس به آسپرین
- مصرف هر داروی دیگر، مکمل یا گیاه دارویی
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
عوارض احتمالی
- سردرد
- درد خفیف شکم یا ناراحتی گوارشی
- خستگی یا بیحالی
- تب خفیف، بهویژه در کودکان
- سرگیجه
- تغییرات رفتاری یا خلقی غیرمعمول مانند بیقراری، پرخاشگری، افسردگی، کابوس شبانه یا افکار خودآزاری — در صورت بروز به پزشک اطلاع دهید و در صورت افکار آسیب به خود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده یا تنگینفس ناگهانی — با اورژانس تماس بگیرید.
- نشانههای احتمالی آسیب کبدی مانند زردی پوست یا چشم، ادرار تیره یا خستگی شدید و غیرعادی — به پزشک مراجعه کنید.
- تشدید ناگهانی علائم تنفسی یا نیاز به استفادهٔ مکرر از اسپری تسکیندهنده — نشانهٔ کنترلنشدن آسم است؛ در صورت تنگینفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید، در غیر این صورت هرچه زودتر به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مونتهلوکاست معمولاً تداخل داروییِ چشمگیری با غذا ندارد و میتواند با یا بدون غذا مصرف شود. با این حال، برخی داروهای ضدتشنج یا آنتیبیوتیکهای قوی که آنزیمهای کبدی را فعال میکنند، مانند فنوباربیتال یا ریفامپین، ممکن است اثر آن را کاهش دهند. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخل احتمالی پیش از شروع درمان بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات محدودی دربارهٔ مصرف مونتهلوکاست در بارداری وجود دارد، اما آسم کنترلنشده در دوران بارداری میتواند برای مادر و جنین خطرناکتر از ادامهٔ درمان مناسب باشد؛ به همین دلیل در بسیاری از موارد، پزشک ممکن است ادامهٔ مصرف را در بارداری صلاح بداند. این تصمیم همیشه باید با نظر پزشک باشد. مقدار کمی از این دارو نیز به شیر مادر منتقل میشود؛ در دوران شیردهی نیز پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید و از نگهداری آن در حمام یا نزدیک سینک ظرفشویی خودداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلی و دور از دسترس کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص جویدنی | 5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۵ برند از ۱۷ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مونتهلوکاست برای حملهٔ ناگهانی آسم یا تنگینفس حاد کاربرد دارد؟
۰۲آیا مصرف مونتهلوکاست میتواند روی خلقوخو یا خواب اثر بگذارد؟
۰۳اگر یک نوبت مصرف مونتهلوکاست را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۴آیا قرص جویدنی مونتهلوکاست را میتوان کامل قورت داد؟
۰۵آیا مصرف مونتهلوکاست را میتوان بهمحض بهبود علائم قطع کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۵ برند از ۱۷ سازنده، در گروه R03DC03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.