میروتوکسیماب سوراوتانسین
میروتوکسیماب سوراوتانسین یک داروی هدفمند ضدسرطان از نوع پادتنـدارورسان است که به گیرندهٔ فولات آلفا روی برخی سلولهای سرطانی متصل میشود و داروی ضدسرطان را به آنها میرساند.
برای برخی موارد پیشرفته یا عودکردهٔ سرطان پوششی تخمدان، لولهٔ فالوپ یا صفاق اولیه بهکار میرود؛ بهشرط مثبتبودن گیرندهٔ فولات آلفا، مقاومت به درمانهای مبتنی بر پلاتین و انجام درمانهای قبلی مناسب.
آسیب قرنیه و تاری دید، التهاب یا آسیب ریه، آسیب عصبی و واکنش حساسیتی از عوارض مهم این دارو هستند. معاینهٔ چشم، استفاده از قطرههای تجویزشده و پایش علائم تنفسی و آزمایشهای کبدی اهمیت دارد.
پیش از درمان، بیماریهای چشم، ریه، اعصاب یا کبد و همهٔ داروها و مکملها را اطلاع دهید. کاهش دید، درد یا قرمزی چشم، تنگی نفس یا سرفهٔ جدید، زردی پوست یا چشم، یا واکنش هنگام تزریق نیازمند پیگیری سریع است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
میروتوکسیماب سوراوتانسین یک داروی ضدسرطان هدفمند از نوع پادتنـدارورسان است. پادتن دارو به گیرندهٔ فولات آلفا روی سطح برخی سلولهای سرطانی متصل میشود، وارد سلول میگردد و جزء ضدسرطان آن با مختلکردن ساختارهای درون سلول، به توقف رشد و مرگ سلول سرطانی کمک میکند. پیش از شروع درمان باید با آزمایش نمونهٔ تومور مشخص شود که این گیرنده در مقدار کافی وجود دارد. این فرآورده به شکل محلول غلیظ تزریقی عرضه میشود و با نام تجاری «الاهیری» نیز شناخته میشود؛ تزریق آن فقط در مرکز درمانی انجام میگیرد.
موارد مصرف
- سرطان پوششی سروزی درجهبالای تخمدان در بزرگسالان، با گیرندهٔ فولات آلفای مثبت و مقاوم به درمانهای مبتنی بر پلاتین، پس از یک تا سه درمان سیستمیک قبلی
- سرطان پوششی سروزی درجهبالای لولهٔ فالوپ با همان شرایط
- سرطان پوششی سروزی درجهبالای صفاق اولیه با همان شرایط
روش مصرف
این دارو فقط پس از رقیقسازی و بهصورت تزریق وریدی قطرهای در مرکز درمانی تجویز میشود و مقدار، فاصلهٔ نوبتها و طول دوره را پزشک بر اساس وضعیت بیماری و آزمایشها تعیین میکند. پیش از هر نوبت ممکن است داروهایی برای کاهش واکنش حساسیتی، تهوع و تب و نیز قطرهٔ مرطوبکننده یا استروئیدی چشم تجویز شود؛ آنها را دقیقاً طبق برنامه مصرف کنید و قطرهٔ استروئیدی را خودسرانه شروع یا قطع نکنید. در طول درمان از لنز تماسی استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک یا چشمپزشک اجازه دهد. در صورت تأخیر یا از دسترفتن نوبت تزریق، زمان بعدی را با مرکز درمانی هماهنگ کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ حساسیت به میروتوکسیماب سوراوتانسین یا مواد تشکیلدهندهٔ آن، بهویژه پلیسوربات، دارید اطلاع دهید.
- هر نوع بیماری یا جراحی چشم، خشکی چشم، کاهش دید، التهاب قرنیه یا استفاده از لنز تماسی را مطرح کنید؛ معاینهٔ چشم پیش از درمان و در طول آن لازم است.
- اگر بیماری ریوی، تنگی نفس، سرفهٔ مداوم، سابقهٔ التهاب ریه، گزگز، بیحسی یا ضعف دستوپا دارید، به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماری کبدی، هپاتیت یا آزمایشهای غیرطبیعی کبد را اطلاع دهید؛ در نارسایی متوسط یا شدید کبدی معمولاً نباید از این دارو استفاده شود و دربارهٔ نارسایی شدید کلیه اطلاعات کافی وجود ندارد.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را ارائه دهید؛ بهویژه اگر داروی ضدقارچ، ضدعفونت، ضدویروس، ضدتشنج یا ریفامپین مصرف میکنید.
- اگر باردار هستید، احتمال بارداری دارید، قصد بارداری دارید یا شیردهی میکنید، پیش از آغاز درمان اطلاع دهید؛ ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان تثبیت نشده است.
عوارض احتمالی
- تاری دید، خشکی چشم، حساسیت به نور یا ناراحتی چشم
- خستگی و ضعف
- تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست یا درد و نفخ شکم
- کاهش اشتها یا کاهش وزن
- گزگز، بیحسی، ضعف یا درد دستوپا
- افزایش آنزیمهای کبدی یا تغییر شمارش سلولهای خون و مواد معدنی در آزمایش
- هر تغییر تازه یا بدترشدن دید، درد یا قرمزی چشم، حساسیت شدید به نور، احساس جسم خارجی یا ترشح از چشم: همان روز با مرکز درمانی تماس بگیرید؛ در کاهش ناگهانی دید یا درد شدید چشم، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس، سرفهٔ جدید یا مداوم، درد قفسهٔ سینه یا افت اکسیژن: میتواند نشانهٔ التهاب یا آسیب جدی ریه باشد؛ فوراً به پزشک اطلاع دهید و در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم لب، صورت یا گلو، کهیر گسترده، خسخس، تنگی نفس، سرگیجهٔ شدید یا غش هنگام یا پس از تزریق: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بیحسی یا سوزش رو به افزایش، درد عصبی، ضعف عضلانی یا اختلال در راهرفتن: سریعاً به پزشک اطلاع دهید، زیرا ممکن است نیاز به تغییر برنامهٔ درمان باشد.
- تب و لرز، گلودرد، زخمهای مکرر، خونریزی یا کبودی غیرعادی: میتواند با کاهش سلولهای خون همراه باشد؛ در اسرع وقت با مرکز درمانی تماس بگیرید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خارش شدید، درد قسمت راست بالای شکم یا تهوع شدید: میتواند نشانهٔ مشکل مهم کبدی باشد و نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ مانند ایتراکونازول، کتوکونازول و وریکونازول، بعضی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین و برخی داروهای ضدویروس مانند ریتوناویر میتوانند مقدار جزء سمی آزادشده از این دارو را افزایش دهند و عوارض را بیشتر کنند. داروهایی مانند ریفامپین، فنیتوئین و کاربامازپین نیز ممکن است میزان این جزء و اثر درمانی را تغییر دهند؛ داروهای آسیبرسان به کبد هم باید با احتیاط بررسی شوند. تداخل غذایی مشخصی برای این فرآورده شناخته نشده است، اما بهدلیل احتمال تغییر آزمایشهای کبدی، از مصرف الکل بدون هماهنگی با تیم درمان خودداری کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این دارو میتواند به جنین آسیب بزند و در بارداری توصیه نمیشود. وضعیت بارداری پیش از شروع درمان بررسی میشود و افراد دارای امکان بارداری باید در طول درمان و تا هفت ماه پس از آخرین نوبت از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند. اگر بارداری رخ داد یا احتمال آن وجود داشت، فوراً به پزشک اطلاع دهید؛ اثر دارو بر باروری انسان بهخوبی مشخص نیست. شیردهی در طول درمان و تا یک ماه پس از آخرین نوبت نباید انجام شود.
نگهداری
ویال دارو معمولاً در داروخانه یا مرکز درمانی نگهداری میشود: در یخچال، در دمای دو تا هشت درجهٔ سانتیگراد، بهصورت عمودی، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور. دارو نباید یخ بزند و محلول آمادهشده نباید در منزل نگهداری یا آماده شود. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی غلیظ | 5 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میروتوکسیماب سوراوتانسین برای همهٔ سرطانهای تخمدان مناسب است؟
۰۲چرا معاینهٔ چشم و قطرهٔ چشمی در این درمان لازم است؟
۰۳اگر بعد از تزریق تاری دید پیدا کردم، چه کار کنم؟
۰۴آیا میتوانم هنگام درمان از لنز تماسی استفاده کنم یا رانندگی کنم؟
۰۵آیا این دارو برای کودکان هم قابل استفاده است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L01FX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.