بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · هورمون‌های سیستمیک

متیل پردنیزولون

Methylprednisolone
رده ATC H02AB04شکل تزریقی برای محلولدوز 500 mg، 1000 mg، 250 mg، 125 mgبرند در ایران ۱۶
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

متیل پردنیزولون یک کورتیکواستروئید مصنوعی از خانوادهٔ گلوکوکورتیکوئیدها (Glucocorticoid) است که به‌صورت تزریقی، التهاب شدید را به‌سرعت کاهش می‌دهد و فعالیت بیش‌ازحد سیستم ایمنی را مهار می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربرد آن، کنترل حملات حاد بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید و مولتیپل‌اسکلروزیس (ام‌اس)، و نیز واکنش‌های آلرژیک شدید و تشدید شدید آسم یا بیماری انسدادی ریه است.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو تزریقی و قوی است و تنها توسط کادر درمانی تجویز و تزریق می‌شود؛ در دوره‌های طولانی‌تر، کاهش تدریجی آن به‌جای قطع ناگهانی و توجه به افزایش خطر عفونت اهمیت ویژه دارد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از تزریق تب مداوم، نشانه‌های عفونت، تغییرات روحی شدید یا هر علامت غیرمعمولی دیدید، یا بیماری زمینه‌ای خاصی مانند دیابت یا عفونت فعال دارید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

متیل پردنیزولون یک کورتیکواستروئید مصنوعی از دستهٔ گلوکوکورتیکوئیدها است که اثری شبیه کورتیزول طبیعی بدن دارد، با این تفاوت که قدرت ضدالتهابی آن به‌مراتب بیشتر است. این دارو با اتصال به گیرنده‌های اختصاصی در سلول‌ها، ساخت مواد التهاب‌زا را کم می‌کند و فعالیت بیش‌ازحد سیستم ایمنی را مهار می‌کند. شکل تزریقی آن معمولاً در بیمارستان یا کلینیک، برای کنترل سریع التهاب‌های شدید و حملات حاد بیماری‌های خودایمنی به کار می‌رود. هدف اصلی درمان، فروکش‌کردن سریع التهاب و بازگرداندن بدن به وضعیت پایدارتر است، نه لزوماً درمان قطعی بیماری زمینه‌ای.

۰۳

موارد مصرف

  • کنترل حملات حاد بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید و وسکولیت
  • کنترل حملهٔ حاد ام‌اس (مولتیپل‌اسکلروزیس)
  • کمک به درمان واکنش‌های آلرژیک شدید و آنافیلاکسی، در کنار درمان اصلی
  • تشدید شدید آسم یا بیماری انسدادی مزمن ریه
  • پیشگیری و درمان پس‌زدن پیوند عضو
  • کنترل التهاب شدید در فاز حاد بیماری‌های التهابی روده
۰۴

روش مصرف

این دارو تنها به‌صورت تزریق وریدی یا عضلانی و توسط کادر درمانی در بیمارستان یا کلینیک تجویز و تزریق می‌شود؛ بنابراین نیازی به تنظیم خودسرانهٔ زمان یا شیوهٔ مصرف توسط بیمار نیست. تعداد نوبت‌ها و طول دورهٔ درمان را پزشک بر اساس نوع و شدت بیماری تعیین می‌کند. در برخی درمان‌های چندروزه، ممکن است پس از پایان تزریق، ادامهٔ درمان با کورتیکواستروئید خوراکی و کاهش تدریجی دوز تجویز شود؛ در این حالت، قطع ناگهانی دارو -به‌ویژه پس از مصرف طولانی- می‌تواند خطرناک باشد و باید دقیقاً طبق برنامهٔ پزشک انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

حملات حاد شدید بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید و واسکولیت

بزرگسالان۲۵۰ میلی‌گرم تا ۱ گرم وریدی، ۱ بار در روز، به مدت ۱ تا ۳ روز؛ سپس در صورت نیاز تبدیل به کورتیکواستروئید خوراکی و کاهش تدریجی.
کودکان۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی، ۱ بار در روز، حداکثر ۱ گرم در روز، برای ۱ تا ۳ نوبت روزانه یا یک‌روزدرمیان.

برای موارد شدید؛ پالس‌های دوزبالا باید با پایش بیمارستانی تزریق شوند.

عود حاد ام‌اس

بزرگسالان۵۰۰ میلی‌گرم تا ۱ گرم وریدی، ۱ بار در روز، به مدت ۳ تا ۵ روز.
کودکان۲۰ تا ۳۰ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی، ۱ بار در روز، حداکثر ۱ گرم در روز، به مدت ۳ تا ۵ روز.

پیش از شروع، عفونت و شبه‌عود باید بررسی شود؛ درمان برای عودهای ناتوان‌کننده است.

واکنش آلرژیک شدید

بزرگسالان۴۰ تا ۱۲۰ میلی‌گرم وریدی یا عضلانی، معمولاً ۱ دوز؛ تکرار در صورت تداوم علائم فقط بر پایهٔ پاسخ بالینی.
کودکان۱ تا ۲ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی یا عضلانی، معمولاً ۱ دوز؛ تکرار بر پایهٔ پاسخ بالینی.

درمان کوتاه‌مدت و با کمترین دوز مؤثر انجام شود؛ پایش راه هوایی و گردش خون ضروری است.

آنافیلاکسی

بزرگسالان۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم وریدی، ۱ دوز، پس از شروع درمان اصلی با آدرنالین.
کودکان۱ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی یا عضلانی، حداکثر ۵۰ میلی‌گرم، ۱ دوز.

آدرنالین عضلانی درمان فوری و اصلی است؛ متیل پردنیزولون اثر فوری ندارد و جایگزین آدرنالین نیست.

تشدید حاد شدید آسم

بزرگسالان۴۰ تا ۸۰ میلی‌گرم وریدی در روز، در ۱ یا ۲ نوبت، معمولاً به مدت ۳ تا ۵ روز.
کودکان۱ تا ۲ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی در روز، در ۱ یا ۲ نوبت، حداکثر ۶۰ میلی‌گرم در روز، معمولاً به مدت ۳ تا ۵ روز.

در صورت امکان، درمان خوراکی بر تزریقی ترجیح دارد؛ همراه داروهای گشادکنندهٔ راه‌های هوایی استفاده می‌شود.

تشدید حاد شدید بیماری انسدادی مزمن ریه

بزرگسالان۳۲ تا ۴۰ میلی‌گرم وریدی، ۱ بار در روز، معمولاً به مدت ۵ روز.

در صورت امکان مصرف خوراکی، فرم خوراکی ترجیح دارد؛ تزریق برای موارد شدید یا ناتوانی در بلع و همراه درمان علت زمینه‌ای است.

پیشگیری پیرامون پیوند و درمان پس‌زدن حاد پیوند عضو

بزرگسالانبرای درمان پس‌زدن حاد: ۵۰۰ میلی‌گرم تا ۱ گرم وریدی، ۱ بار در روز، به مدت ۳ روز؛ برای پیشگیری پیرامون پیوند، زمان و دوز طبق پروتکل عضو و مرکز پیوند تعیین می‌شود.
کودکانبرای پس‌زدن حاد: ۱۰ تا ۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی، ۱ بار در روز، حداکثر ۱ گرم در روز، تا ۳ روز؛ پیشگیری طبق پروتکل اختصاصی پیوند.

پالس دوزبالا معمولاً بیش از ۴۸ تا ۷۲ ساعت ادامه نمی‌یابد؛ ادامهٔ سرکوب ایمنی طبق رژیم مرکز پیوند است.

التهاب شدید حاد بیماری‌های التهابی روده، مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون

بزرگسالان۴۰ تا ۶۰ میلی‌گرم وریدی در روز، معمولاً به مدت ۳ تا ۵ روز؛ پس از پاسخ، تبدیل به درمان خوراکی و کاهش تدریجی.
کودکان۱ تا ۱٫۵ میلی‌گرم/کیلوگرم وریدی در روز، حداکثر ۶۰ میلی‌گرم در روز، معمولاً به مدت ۳ تا ۵ روز.

در موارد شدید باید در بیمارستان پایش شود؛ پاسخ درمانی طی ۷۲ ساعت ارزیابی و در صورت بی‌پاسخی، درمان نجات‌بخش بررسی می‌شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند. در نارسایی کلیه معمولاً تنظیم روتین لازم نیست؛ در اختلال کبدی و سالمندان به‌دلیل افزایش خطر عوارض، پایش نزدیک لازم است. حداکثر روزانهٔ ثابتی برای همهٔ کاربردها وجود ندارد؛ دوزهای بیش از ۲۵۰ میلی‌گرم باید آهسته وریدی و دست‌کم طی ۳۰ دقیقه تزریق شوند و درمان طولانی‌تر از چند روز به‌تدریج قطع شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه سابقهٔ حساسیت به متیل پردنیزولون یا سایر کورتیکواستروئیدها
  • عفونت فعال، به‌ویژه عفونت قارچی، سل نهفته یا فعال، یا عفونت‌های ویروسی مانند آبله‌مرغان و زونا
  • دیابت، فشار خون بالا، بیماری قلبی یا نارسایی کبد و کلیه
  • زخم گوارشی یا سابقهٔ خونریزی گوارشی
  • پوکی استخوان، سابقهٔ شکستگی یا اختلالات روانی و نوسان خلقی
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری، و مصرف هر داروی دیگر از جمله داروهای بدون‌نسخه و مکمل‌ها
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • بی‌خوابی و بی‌قراری
  • افزایش اشتها و احتباس آب و نمک در بدن
  • گرگرفتگی یا سرخی گذرای صورت
  • نوسان خلقی یا تحریک‌پذیری خفیف
  • افزایش قند خون
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های عفونت جدی مانند تب مداوم یا زخمی که بهبود نمی‌یابد؛ در این حالت سریعاً پزشک را مطلع کنید
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو یا تنگی نفس ناگهانی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • درد شدید شکم، مدفوع سیاه یا استفراغ خونی که می‌تواند نشانهٔ خونریزی گوارشی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • تغییرات روانی شدید مانند افسردگی عمیق یا هذیان؛ بدون درنگ با پزشک تماس بگیرید
  • ضعف شدید عضلانی یا تاری دید ناگهانی؛ نیازمند ارزیابی سریع پزشک است

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

متیل پردنیزولون می‌تواند با داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن تداخل داشته باشد و خطر زخم و خونریزی گوارشی را بیشتر کند؛ با داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین، اثر رقیق‌کنندگی خون را تغییر دهد؛ و با داروهای پایین‌آورندهٔ قند خون، نیاز به تنظیم مجدد دوز ایجاد کند. برخی داروهای ضدقارچ، ضدتشنج یا آنتی‌بیوتیک نیز از طریق اثر بر متابولیسم کبدی می‌توانند میزان اثر این دارو را تغییر دهند، و مصرف هم‌زمان با داروهای مدر می‌تواند خطر افت پتاسیم خون را بیشتر کند؛ همچنین دریافت واکسن‌های زنده در طول درمان معمولاً توصیه نمی‌شود. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را حتماً به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

مصرف متیل پردنیزولون در بارداری تنها در مواردی انجام می‌شود که فایدهٔ آن برای مادر از خطر احتمالی برای جنین بیشتر باشد و باید کاملاً با صلاحدید پزشک متخصص باشد. این دارو در مقادیر کم وارد شیر مادر می‌شود؛ به همین دلیل تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی در دوران درمان را باید با در نظر گرفتن دوز و طول درمان، حتماً با پزشک هماهنگ کنید.

۱۰

نگهداری

این دارو معمولاً در محیط درمانی نگهداری و تزریق می‌شود. اگر ویال یا آمپولی به شما تحویل داده شود، آن را دور از نور مستقیم آفتاب و طبق دمای درج‌شده روی بسته‌بندی نگهداری کنید، از یخ‌زدن آن جلوگیری کنید و پیش از تزریق، تاریخ انقضا و سالم‌بودن ظاهری محلول را بررسی کنید. همهٔ داروها را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی برای محلول500 mg
تزریقی برای محلول1000 mg
تزریقی برای محلول125 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۶ برند از ۱۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
متیل پردنیزولون مایلن METHYLPREDNISOLONE MYLAN
500 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
Biologici Italia Laboratories
تزریقی برای محلول
کورتریوم CORTRIUM
1 VIAL in 1 BOX
Esseti
تزریقی برای محلول
لیزامتیل LISAMETHYLE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
Lisapharma
تزریقی برای محلول
سولو-مدرول SOLU-MEDROL
1 VIAL in 1 BOX · 1 VIAL, SINGLE-DOSE in 1 BOX
Pfizer
تزریقی برای محلول
سولو-مدرون SOLU-MEDRONE
1 VIAL in 1 BOX
Pfizer
تزریقی برای محلول
متیل پردنیزولون سدیم سوکسینات METHYLPREDNISOLONE SODIUM SUCCINATE
1 VIAL in 1 BOX
SAMARTH LIFE SCIENCES PVT. LTD
تزریقی برای محلول
متیل پردنیزولون مایلن METHYLPREDNISOLONE MYLAN
1000 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS · 500 MILLIGRAM in 1 VIAL, GLASS
Vianex
تزریقی برای محلول
آفا مدرول AFAMEDROL
10 VIAL, GLASS in 1 BOX · 1 VIAL, GLASS in 1 BOX
آفا شیمی
تزریقی برای محلول
متیل پردنیزولون METHYLPREDNISOLONE
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
آفا شیمی
تزریقی برای محلول
لیو-مدرول LYO-MEDROL
20 VIAL, GLASS in 1 BOX · 1 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی برای محلول
متی مدرول® 1000 METHYMEDROL® 1000MG VIAL
داروسازی تهران شیمی
تزریقی برای محلول
متی مدرول® 500 METHYMEDROL® 500MG VIAL
داروسازی تهران شیمی
تزریقی برای محلول
متیل پردنیزولون (بصورت سدیم سوکسینات) METHYLPREDNISOLONE (AS SODIUM SUCCINATE)
10 VIAL, GLASS in 1 BOX · 20 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروسازی جابرابن حیان
تزریقی برای محلول
مدرولین MEDROLIN
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
روناک
تزریقی برای محلول
SOLU MEDROL 500 MG VIAL SOLU MEDROL 500 MG VIAL
شهاب درمان
تزریقی برای محلول
متیل پردنیزولون 500 میلی گرم METHYPREDNISOLON 500MG
هما فارمد
تزریقی برای محلول
کورتالین CORTALIN
1 VIAL in 1 BOX · 36 VIAL in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
تزریقی برای محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا این دارو باید تزریق شود، نه این‌که به‌صورت قرص خورده شود؟
شکل تزریقی متیل پردنیزولون معمولاً برای رساندن سریع و مؤثر دارو به بدن در شرایط حاد و شدید انتخاب می‌شود، درحالی‌که قرص بیشتر برای کنترل درازمدت یا وضعیت‌های خفیف‌تر به کار می‌رود. تصمیم نهایی دربارهٔ نوع فرآورده و مسیر مصرف را پزشک بر اساس شدت بیماری شما می‌گیرد.
۰۲آیا بی‌خوابی بعد از تزریق این دارو طبیعی است؟
بله، بی‌خوابی و بی‌قراری از عوارض نسبتاً شایع کورتیکواستروئیدهای تزریقی است. اگر این مشکل شدید باشد یا چند روز ادامه پیدا کند، بهتر است موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
۰۳آیا این دارو باعث افزایش وزن می‌شود؟
در تزریق کوتاه‌مدت، افزایش وزن محسوس معمولاً رخ نمی‌دهد، اما در تزریق‌های مکرر یا دوره‌های طولانی‌تر، افزایش اشتها و احتباس آب می‌تواند به افزایش وزن منجر شود. رعایت رژیم غذایی متعادل با راهنمایی پزشک به کنترل این اثر کمک می‌کند.
۰۴آیا این دارو سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند و خطر عفونت را بالا می‌برد؟
بله، متیل پردنیزولون فعالیت سیستم ایمنی را کاهش می‌دهد تا التهاب مهار شود، و همین موضوع می‌تواند مقاومت بدن در برابر عفونت‌ها را کمی کم کند. در طول درمان بهتر است از تماس نزدیک با افراد دارای عفونت‌های واگیر پرهیز کنید و هر نشانهٔ عفونت را زود به پزشک اطلاع دهید.
۰۵اگر دورهٔ تزریق تمام شد، آیا باید داروی دیگری هم مصرف کنم؟
در بسیاری از موارد، پس از پایان دورهٔ تزریق نیازی به ادامهٔ دارو نیست، اما در برخی بیماری‌های خودایمنی یا پس از مصرف طولانی‌تر، پزشک ممکن است کورتیکواستروئید خوراکی با دوز کاهنده تجویز کند. در این حالت هرگز دارو را خودسرانه و ناگهانی قطع نکنید و دقیقاً طبق برنامهٔ پزشک پیش بروید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۶ برند از ۱۴ سازنده، در گروه H02AB04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.