متفورمین

متفورمین اولین دارویی است که برای دیابت نوع دو تجویز می‌شود و معمولاً تا سال‌ها می‌ماند. کارش ساده است: کبد را از تولید بی‌رویهٔ قند بازمی‌دارد و به عضله‌ها کمک می‌کند انسولین را بهتر بشنوند. انسولین اضافه نمی‌سازد؛ برای همین به‌تنهایی افت قند نمی‌دهد و وزن را بالا نمی‌برد.

کاربرد دوم آن سندرم تخمدان پلی‌کیستیک است، همان که به آن تنبلی تخمدان می‌گویند. در این بیماری مقاومت به انسولین در ریشهٔ ماجراست و متفورمین با کاهش آن، به نظم قاعدگی و تخمک‌گذاری کمک می‌کند. برای پیش‌دیابت هم در افراد پرخطر تجویز می‌شود.

بزرگ‌ترین مانع متفورمین، معده است: تهوع، نفخ و اسهال در هفته‌های اول. دو راه حل ثابت دارد: شروع با دوز کم و بالابردن هفتگی، و خوردن قرص وسط غذا. قرص آهسته‌رهش هم برای همین ساخته شده است.

متفورمین را معمولاً همراه غذا میل می‌کنند تا احتمال ناراحتی گوارشی کمتر شود؛ مقدار دقیق و تعداد نوبت‌های مصرف را پزشک بر اساس شرایط شما مشخص می‌کند و بهتر است دقیقاً همان برنامه رعایت شود. قرص‌های آهسته‌رهش باید کامل بلعیده شوند، نه خرد یا جویده. نظم در مصرف روزانه و در ساعت‌های نزدیک به هم، به کنترل بهتر قند خون کمک می‌کند و اگر نوبتی فراموش شد، بدون هماهنگی با پزشک یا داروساز دوز را دوبرابر نکنید. چون دیابت بیماری‌ای مزمن است، قطع خودسرانه دارو باعث بازگشت قند خون به سطح بالا می‌شود؛ هر تغییر یا توقف مصرف، به‌خصوص پیش از جراحی یا عکس‌برداری با ماده حاجب، باید با هماهنگی پزشک انجام شود.

متفورمین می‌تواند با چند دسته دارو و ماده دیگر تداخل داشته باشد. مصرف الکل، به‌خصوص به مقدار زیاد، خطر یک عارضه نادر اما جدی به نام اسیدوز لاکتیک (Lactic Acidosis) را افزایش می‌دهد. مواد حاجب یددار که در برخی عکس‌برداری‌ها به کار می‌روند نیز همین خطر را دارند، به همین دلیل معمولاً پزشک مصرف دارو را پیش و پس از این اقدام‌ها موقتاً قطع می‌کند. مصرف هم‌زمان با انسولین یا سایر داروهای خوراکی دیابت، خطر افت قند خون را بیشتر می‌کند. برخی داروهای دیگر نیز ممکن است سطح متفورمین در خون یا کنترل قند را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکمل‌های مصرفی خود را به پزشک و داروساز بگویید.

قیمت‌های زیر، قیمت مصوب مصرف‌کننده برای هر بسته است، همان‌طور که در سامانهٔ IRC سازمان غذا و دارو ثبت شده؛ داروخانه‌ها موظف به رعایت آن‌اند و بیمه سهم خود را بر پایهٔ همین قیمت می‌پردازد. برندهای وارداتی معمولاً گران‌ترند و تفاوت قیمت آن‌ها با سقف بیمه را بیمار می‌پردازد.