مدروکسیپروژسترون استات/استرادیول سیپیونات
این دارو یک آمپول ترکیبی هورمونی برای پیشگیری از بارداری است که شامل یک پروژستین و یک استروژن میشود و با مهار تخمکگذاری اثر میکند.
کاربرد اصلی آن پیشگیری از بارداری بهصورت تزریق دورهای ماهانه است. برای محافظت در برابر عفونتهای آمیزشی کاربردی ندارد.
در صورت درد یا تورم یکطرفه پا، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، اختلال ناگهانی دید یا ضعف یکطرفه، فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ این دارو برای برخی افرادِ دارای خطر بالای لخته خون مناسب نیست.
پیش از تزریق، سابقه لخته خون، سکته یا بیماری قلبی، میگرن همراه علائم عصبی، فشارخون بالا، بیماری کبدی، سرطان پستان، خونریزی غیرطبیعی یا مصرف داروهای دیگر را مطرح کنید. اگر احتمال بارداری وجود دارد یا قصد بارداری دارید، تزریق بعدی را بدون هماهنگی انجام ندهید.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
مدروکسیپروژسترون استات/استرادیول سیپیونات یک داروی تزریقی ترکیبی از پروژستین و استروژن در گروه هورمونهای جنسی است. این ترکیب با مهار تخمکگذاری و ایجاد تغییراتی در مخاط دهانه رحم و پوشش رحم، احتمال بارداری را کم میکند. شکل ارائهشده برای پیشگیری دورهای از بارداری طراحی شده و زمانبندی تزریق در اثربخشی آن اهمیت دارد. این آمپول از عفونتهای آمیزشی پیشگیری نمیکند.
موارد مصرف
- پیشگیری منظم از بارداری با تزریق ترکیبی ماهانه
- آغاز پیشگیری از بارداری پس از سقط، پس از اطمینان از نبود بارداری
- ادامه یا جایگزینی روش هورمونی دیگر، در صورت مناسببودن روش تزریقی ترکیبی
روش مصرف
این آمپول باید بهصورت تزریق عضلانی و توسط فرد آموزشدیده، در فواصل زمانی تعیینشده در نسخه یا بروشور همان فرآورده تزریق شود؛ خودسرانه تزریق نکنید و فاصله تزریقها را تغییر ندهید. اگر زمان تزریق عقب افتاد، با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید و تا دریافت راهنمایی از روش پشتیبان مانند کاندوم استفاده کنید؛ بسته به میزان تأخیر ممکن است بررسی بارداری لازم باشد. این دارو خوراکی نیست و نباید داخل رگ تزریق شود. از تزریق دو نوبت با فاصله کوتاه یا جایگزینکردن آن با آمپولهای سهماهه خودداری کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری منظم از بارداری با تزریق ترکیبی ماهانه
نخستین تزریق معمولاً در ۵ روز نخست شروع قاعدگی انجام میشود؛ نوبتهای بعدی بر اساس فاصله از تزریق قبلی تعیین میشوند، نه زمان خونریزی.
آغاز پیشگیری از بارداری پس از سقط، پس از اطمینان از نبود بارداری
اگر تزریق در ۷ روز نخست پس از سقط انجام شود، معمولاً روش پشتیبان لازم نیست؛ اگر بیش از ۷ روز گذشته باشد، شروع پس از اطمینان معقول از نبود بارداری و همراه با روش پشتیبان در ۷ روز نخست انجام شود.
ادامه یا جایگزینی روش هورمونی دیگر، در صورت مناسببودن روش تزریقی ترکیبی
در صورت مصرف صحیح روش هورمونی قبلی یا اطمینان معقول از نبود بارداری، انتقال میتواند بدون فاصله انجام شود؛ هنگام جایگزینی یک تزریق هورمونی دیگر، تزریق جدید معمولاً در موعد نوبت بعدی روش قبلی انجام میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر اکنون باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- سابقه لخته خون در پا یا ریه، سکته مغزی، حمله قلبی، اختلال انعقادی یا سابقه خانوادگی مهم لخته را مطرح کنید.
- میگرن، بهویژه میگرن همراه اختلال دید یا علائم عصبی، فشارخون بالا، دیابت، سیگارکشیدن، اضافهوزن یا بیتحرکی طولانیمدت میتواند ارزیابی خطر را تغییر دهد.
- بیماری کبدی یا کیسه صفرا، سرطان پستان یا سایر سرطانهای وابسته به هورمون، و خونریزی واژینال با علت نامشخص را پیش از شروع درمان بگویید.
- فهرست همه داروها، داروهای گیاهی و مکملها را ارائه کنید؛ بعضی داروها میتوانند اثر پیشگیری از بارداری را کم کنند.
- اگر قصد جراحی یا بیحرکتی طولانی دارید، زودتر اطلاع دهید تا خطر لخته خون ارزیابی شود.
عوارض احتمالی
- تغییر در الگوی خونریزی قاعدگی، لکهبینی یا نامنظمشدن پریود
- کاهش یا قطع موقت قاعدگی، یا گاهی افزایش خونریزی
- سردرد
- تهوع، نفخ یا دلدرد
- تغییرات خلقی، تحریکپذیری یا احساس افسردگی
- آکنه، حساسیت پستان یا تغییر وزن
- درد، تورم، گرمی یا قرمزی یکطرفه ساق یا ران، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه یا سرفه خونی: احتمال لخته خون مطرح است؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- سردرد بسیار شدید یا جدید، اختلال دید، بیحسی یا ضعف ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار یا از دستدادن تعادل: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- زردشدن پوست یا چشم، ادرار تیره، درد شدید قسمت بالای شکم یا خارش گسترده: تزریق بعدی را بدون ارزیابی انجام ندهید و سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- تورم صورت یا گلو، تنگی نفس، خسخس یا کهیر گسترده: احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- خونریزی واژینال شدید یا طولانی، درد شدید لگن، یا عقبافتادن قاعدگی همراه با درد شکم: سریعاً ارزیابی پزشکی لازم است؛ احتمال بارداری خارجرحمی باید بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال و توپیرامات، داروهای ریفامپین و ریفابوتین، بعضی داروهای ضدویروس و علف چای میتوانند اثر پیشگیری از بارداری را کاهش دهند؛ در این شرایط ممکن است روش پشتیبان غیرهورمونی لازم شود. مصرف همزمان ترانکسامیک اسید، داروهای رقیقکننده خون یا داروهای مؤثر بر کبد باید با نظر پزشک انجام شود. محدودیت غذایی مشخصی وجود ندارد و الکل معمولاً اثر پیشگیری را خنثی نمیکند، اما میتواند تهوع، سرگیجه یا تصمیمگیری ناایمن را بیشتر کند. فهرست کامل داروها، فرآوردههای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر بارداری قطعی یا محتمل است، این دارو نباید برای پیشگیری تزریق شود. اگر پس از تزریق متوجه بارداری شدید، تزریق بعدی را انجام ندهید و برای ارزیابی با پزشک تماس بگیرید. در دوران شیردهی، بهویژه در ۶ هفته نخست پس از زایمان، این دارو نباید استفاده شود و تا ۶ ماهگی نیز معمولاً گزینه ترجیحی نیست؛ استروژن ممکن است تولید شیر را کاهش دهد. زمان شروع پس از زایمان، چه همراه شیردهی و چه بدون آن، باید بر اساس وضعیت مادر و خطر لخته تعیین شود.
نگهداری
آمپول را طبق برچسب فرآورده، معمولاً در دمای زیر ۳۰ درجه و دور از نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید و از یخزدگی محافظت شود. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و آمپول آسیبدیده، تغییررنگداده یا تاریخگذشته را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 50 mg / 10 mg / 1 mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این آمپول همان آمپول سهماهه مدروکسیپروژسترون است؟
۰۲آیا لکهبینی یا قطع پریود بعد از تزریق طبیعی است؟
۰۳اگر نوبت تزریق ماهانهام گذشته باشد، چه کار کنم؟
۰۴آیا این آمپول از عفونتهای آمیزشی هم جلوگیری میکند؟
۰۵آیا در دوران شیردهی میتوان از این آمپول استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه G03AA08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.