آلپروستادیل
آلپروستادیل نسخهٔ مصنوعی یکی از پروستاگلاندینهای طبیعی بدن است که بهصورت اپلیکاتور یکبارمصرف داخلمجرایی، عروق آلت تناسلی را گشاد میکند و به ایجاد نعوظ کمک میکند.
بیشترین کاربرد آن درمان اختلال نعوظ در مردانی است که نتوانستهاند نعوظ کافی برای رابطهٔ جنسی بهدست آورند یا حفظ کنند، بهویژه وقتی داروهای خوراکی پاسخگو نبودهاند.
مهمترین نکتهٔ ایمنی، احتمال نعوظ غیرعادی و طولانی (وضعیتی اورژانسی) و نیز افت فشار خون یا سرگیجه در برخی افراد، بهویژه در اولین استفادههاست.
اگر نعوظ بهطور غیرعادی طولانی شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ برای خونریزی یا درد شدید مجرا، یا سرگیجهٔ شدید و غش پس از مصرف، هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آلپروستادیل شکل مصنوعی یکی از پروستاگلاندینهای طبیعی بدن است؛ مادهای که بر شلشدن عضلات صاف و گشادی عروق اثر میگذارد. این دارو در قالب یک اپلیکاتور یکبارمصرف داخلمجرایی (که به آن استیک هم گفته میشود) با قدرت ۵۰۰ میکروگرم عرضه میشود و در ایران با نام تجاری موس نیز شناخته میشود. با قرار گرفتن اپلیکاتور در مجرای ادرار، دارو جذب میشود، عروق آلت تناسلی را گشاد میکند و همزمان از خروج سریع خون از بافت اسفنجی آلت جلوگیری میکند. حاصل این دو اثر، ایجاد نعوظ است، بدون آنکه لزوماً به تحریک جنسی کامل وابسته باشد. هدف اصلی این شکل دارویی، کمک به مردانی است که نتوانستهاند نعوظ کافی برای رابطهٔ جنسی بهدست آورند یا حفظ کنند، بهویژه وقتی گزینههای خوراکی پاسخگو نبوده یا قابل مصرف نبودهاند.
موارد مصرف
- درمان اختلال نعوظ (ناتوانی در رسیدن به نعوظ کافی برای رابطهٔ جنسی یا حفظ آن) در مردان بزرگسال
- گزینهای برای زمانی که داروهای خوراکی اختلال نعوظ مؤثر نبوده یا برای فرد قابل مصرف نیستند
- کاربرد در اختلال نعوظ با علت عروقی، عصبی (مانند دیابت یا آسیبهای نخاعی) یا ترکیبی
- گاهی بهعنوان بخشی از ارزیابی بالینی علت اختلال نعوظ، زیر نظر مستقیم پزشک
روش مصرف
این دارو بهصورت اپلیکاتور آماده و یکبارمصرف عرضه میشود و باید دقیقاً طبق آموزش پزشک یا داروساز و راهنمای همراه بسته استفاده شود، نه بر اساس حدس یا تجربهٔ شخصی. معمولاً پیش از استفاده بهتر است ادرار کرد تا مجرا کمی مرطوب شود و قرار دادن اپلیکاتور راحتتر انجام گیرد؛ سپس اپلیکاتور بهآرامی و طبق الگوی آموزشدیده وارد میشود و دارو آزاد میشود. پس از استفاده، ایستادن یا کمی راهرفتن میتواند به پخش بهتر دارو در بافت آلت کمک کند. هر اپلیکاتور فقط یکبار مصرف دارد؛ هرگز نباید دوباره استفاده شود یا با فرد دیگری به اشتراک گذاشته شود. پزشک دربارهٔ محدودیت دفعات مجاز مصرف در روز و هفته توضیح میدهد و بهتر است بدون هماهنگی با او، نه از این محدودیت فراتر رفت و نه الگوی مصرف را ناگهان تغییر داد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اختلال نعوظ در مردان بزرگسال، با علت عروقی، عصبی یا ترکیبی
پیش از مصرف ادرار کنید و استیک را طبق آموزش داخل مجرای ادرار قرار دهید؛ شروع اثر معمولاً ۵ تا ۱۰ دقیقه و دوام آن حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است. نعوظ بیش از ۴ ساعت نیازمند مراجعهٔ فوری است.
ارزیابی تشخیصی عملکرد عروقی آلت در بررسی اختلال نعوظ
برای خوددرمانی یا تکرار در منزل نیست؛ پس از پایان ارزیابی، برطرف شدن نعوظ باید بررسی شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به آلپروستادیل یا سایر پروستاگلاندینها واکنش حساسیتی داشتهاید، پزشک را در جریان بگذارید
- سابقهٔ بیماریهای خونی مانند کمخونی داسیشکل، سرطان خون، یا افزایش غیرطبیعی گلبولهای خون را بگویید، چون این شرایط خطر نعوظ طولانی را بالا میبرند
- اگر بدشکلی آناتومیک آلت (مانند خمیدگی شدید یا پلاکهای پیرونی) یا ایمپلنت آلت دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید
- در صورت بیماری قلبیعروقی شناختهشده یا هر شرایطی که فعالیت جنسی برایتان توصیه نمیشود، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- فهرست داروها، مکملها یا گیاهان دارویی مصرفیتان، بهویژه داروهای دیگر اختلال نعوظ یا رقیقکنندههای خون، را به پزشک بگویید
- اگر شریک جنسی شما باردار است، احتمال بارداری دارد یا شیر میدهد، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید
عوارض احتمالی
- درد خفیف تا متوسط یا سوزش در آلت، مجرای ادرار یا کشالهٔ ران
- سوزش یا لکهبینی جزئی مجرا هنگام یا پس از استفاده
- سرگیجه یا منگی خفیف، بهویژه در اولین استفادهها
- قرمزی یا خارش خفیف پوست آلت
- درد بیضه یا احساس ناراحتی در کشاله ران یا پا
- سوزش یا خارش خفیف در شریک جنسی پس از رابطه
- نعوظ غیرعادی طولانی و دردناک که فروکش نمیکند (نعوظ طولانی) — این وضعیتی اورژانسی است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- سرگیجهٔ شدید، سیاهی رفتن چشم یا غشکردن، بهویژه پس از اولین استفادهها — دراز بکشید؛ اگر ادامه داشت یا شدید بود، با اورژانس تماس بگیرید
- خونریزی مجرا که بند نمیآید یا درد شدید و پایدار هنگام دفع ادرار — هرچه زودتر به پزشک اطلاع دهید
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو و دشواری تنفس — با اورژانس تماس بگیرید
- ترشح غیرعادی، تب، یا نشانههایی که به آسیب یا عفونت مجرا مشکوک است — هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پیش از استفاده از آلپروستادیل، فهرست کامل داروها و مکملهایی را که مصرف میکنید، از جمله داروهای خوراکی اختلال نعوظ، رقیقکنندههای خون، و هر داروی گشادکنندهٔ عروق یا کاهندهٔ فشار خون، به پزشک و داروساز بگویید. مصرف همزمان با سایر درمانهای اختلال نعوظ معمولاً توصیه نمیشود، چون میتواند خطر افت فشار خون یا نعوظ طولانی را افزایش دهد. رقیقکنندههای خون نیز ممکن است احتمال خونریزی جزئی مجرا هنگام استفاده را بیشتر کنند. الکل هم میتواند اثر کاهندهٔ فشار خون این دارو را تشدید کند، بنابراین بهتر است در روزهای مصرف با احتیاط بیشتری مصرف شود یا طبق توصیهٔ پزشک از آن پرهیز شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
آلپروستادیل اورترال فقط برای مردان تجویز میشود، بنابراین بارداری یا شیردهی خود مصرفکننده مطرح نیست؛ اما چون بخش کوچکی از دارو ممکن است از طریق تماس مخاطی به شریک جنسی منتقل شود، اگر شریک شما باردار است، احتمال بارداری دارد یا شیر میدهد، پزشک معمولاً استفاده از کاندوم را در طول رابطهٔ جنسی توصیه میکند. این موضوع را حتماً با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید.
نگهداری
این اپلیکاتور را طبق برچسب روی بستهبندی، معمولاً در یخچال و دور از انجماد نگهداری کنید و اگر داروساز اجازهٔ نگهداری موقت در دمای اتاق را داده باشد، از مدت توصیهشده فراتر نروید. آن را در جعبهٔ اصلی، دور از نور مستقیم و رطوبت، و کاملاً دور از دسترس کودکان نگه دارید. هر اپلیکاتور فقط یکبار مصرف میشود؛ پس از استفاده یا در صورت گذشتن تاریخ انقضا، آن را دور بریزید و هرگز از دارویی با رنگ یا ظاهر غیرعادی استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| استیک | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آلپروستادیل مثل قرصهای خوراکی اختلال نعوظ (مانند سیلدنافیل) عمل میکند؟
۰۲نعوظ حاصل از این دارو چه مدت طول میکشد و چه زمانی باید نگران شد؟
۰۳چرا در اولین استفاده باید زیر نظر پزشک باشم؟
۰۴آیا باید هنگام رابطهٔ جنسی از کاندوم استفاده کنم؟
۰۵آیا میتوانم این دارو را همزمان با سایر درمانهای اختلال نعوظ مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه G04BE01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.