لوونورژسترل/اتینیل استرادیول
این دارو یک قرص ترکیبی پیشگیری از بارداری است که دو هورمون زنانه، لوونورژسترل و اتینیل استرادیول، دارد. با مهار تخمکگذاری و غلیظ کردن مخاط دهانهٔ رحم از بارداری پیشگیری میکند.
کاربرد اصلی آن پیشگیری منظم از بارداری است. این ترکیب در برخی افراد به منظمتر شدن خونریزی و کاهش درد یا شدت قاعدگی کمک میکند و گاهی در روش ترکیبی پیشگیری اضطراری نیز بهکار میرود.
این فرآورده مقدار نسبتاً بالایی از استروژن دارد و خطر نادر اما جدی لختهٔ خون، سکته و عوارض قلبیعروقی را مطرح میکند. درد یا تورم یکطرفهٔ پا، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا اختلال ناگهانی گفتار و بینایی نیازمند اقدام فوری است؛ افراد سیگاری بالای ۳۵ سال نباید آن را مصرف کنند.
پیش از شروع، سابقهٔ لخته، سکته یا بیماری قلبی، فشار خون بالا، میگرن همراه با علائم عصبی، بیماری کبد یا سرطان پستان را مطرح کنید. بارداری یا احتمال آن، شیردهی، جراحی یا بیتحرکی طولانی و هر دارو یا مکمل دیگری نیز باید بررسی شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
لوونورژسترل/اتینیل استرادیول یک داروی هورمونی ترکیبی از گروه پیشگیری از بارداری است. لوونورژسترل یک پروژستین و اتینیل استرادیول یک استروژن است؛ این دو با مهار هورمونهای محرک تخمکگذاری، آزاد شدن تخمک را مهار میکنند و مخاط دهانهٔ رحم را غلیظتر میسازند. این فرآورده مقدار نسبتاً بالاتری از استروژن دارد، بنابراین بررسی فشار خون و عوامل خطر لخته اهمیت ویژهای دارد. این قرص از عفونتهای آمیزشی پیشگیری نمیکند.
موارد مصرف
- پیشگیری منظم از بارداری
- پیشگیری اضطراری از بارداری در برخی شرایط خاص، فقط طبق دستور متخصص
- کمک به منظمتر شدن خونریزیهای قاعدگی
- کاهش درد و شدت خونریزی قاعدگی در برخی افراد
روش مصرف
قرص را طبق نسخه و دستور بروشور همان فرآورده، هر روز در ساعت تقریباً ثابتی و با یک لیوان آب مصرف کنید؛ با غذا یا بدون غذا قابل مصرف است و در صورت تهوع، خوردن آن پس از غذا میتواند کمک کند. در بستههای ۲۱تایی معمولاً پس از پایان قرصها ۷ روز فاصلهٔ بدون قرص وجود دارد و سپس بستهٔ بعدی در زمان تعیینشده شروع میشود؛ این فاصله را طولانیتر نکنید. اگر شروع بسته، فراموشی یک یا چند قرص، استفراغ یا اسهال شدید رخ داد، دستور همان بسته را دنبال کنید و تا روشن شدن وضعیت از روش کمکی استفاده کنید. اگر دارو برای پیشگیری اضطراری تجویز شده باشد، برنامهٔ آن با مصرف روزانه فرق دارد و نباید خودسرانه از تعداد یا زمانبندی آن استفاده کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری منظم از بارداری
با یا بدون غذا قابل مصرف است. اگر شروع پس از ۵ روز نخست خونریزی قاعدگی باشد، تا تکمیل ۷ روز مصرف پیاپی از کاندوم یا روش غیرهورمونی پشتیبان استفاده شود.
پیشگیری اضطراری از بارداری
برای مصرف روتین نیست و نسبت به روشهای اختصاصی پیشگیری اضطراری تهوع و استفراغ بیشتری دارد. در صورت استفراغ زودهنگام پس از مصرف یا تأخیر قاعدگی، برای ادامهٔ اقدام و ارزیابی بارداری با پزشک مشورت شود.
کمک به منظمتر شدن خونریزیهای قاعدگی
خونریزی نامنظم یا جدید، بهویژه اگر شدید باشد، باید از نظر بارداری و علل زمینهای بررسی شود.
کاهش درد و شدت خونریزی قاعدگی
برای درد یا خونریزی جدید، شدید یا مقاوم، بررسی علت زمینهای لازم است؛ پاسخ درمانی پس از چند چرخه ارزیابی میشود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه یا ابتلای فعلی به لختهٔ خون در پا یا ریه، سکتهٔ مغزی، حملهٔ قلبی، بیماری عروق قلب یا مغز، اختلالات شناختهشدهٔ انعقاد، یا سابقهٔ خانوادگی قوی لخته
- سیگار کشیدن، بهویژه پس از ۳۵ سالگی، فشار خون کنترلنشده، دیابت همراه با آسیب عروقی، چربی خون بالا، چاقی یا بیتحرکی طولانی
- میگرن همراه با هاله یا علائم عصبی مانند اختلال دید، بیحسی یا اختلال گفتار؛ هر سردرد جدید یا شدید نیز باید بررسی شود
- بیماری فعال یا شدید کبد، تومور کبدی، زردی مرتبط با بارداری یا قرص قبلی، بیماری کیسهٔ صفرا یا کلیه، و سرطان پستان یا دیگر سرطانهای وابسته به هورمون
- خونریزی واژینال با علت نامشخص، احتمال بارداری، یا زمان نزدیک به زایمان، سقط، جراحی بزرگ و دورهٔ بیتحرکی
- افسردگی فعلی یا قبلی، سابقهٔ ورم ناگهانی صورت و راههای هوایی، و همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی؛ بهویژه داروهای ضدتشنج، ریفامپین یا علف چای
عوارض احتمالی
- تهوع و دلآشفتگی، گاهی همراه با استفراغ
- سردرد
- حساسیت یا درد پستانها
- لکهبینی و خونریزی نامنظم، بهویژه در ماههای نخست
- نفخ، ورم خفیف یا احساس احتباس مایعات
- تغییرات خلقی، آکنه یا تغییرات وزن
- درد، حساسیت، گرمی یا تورم ناگهانی یکطرفهٔ پا؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
- تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، سرفهٔ خونی، غش یا ضربان شدید و نامنظم؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- ضعف یا بیحسی ناگهانی یک طرف بدن، اختلال گفتار، از دست رفتن ناگهانی بینایی، یا سردرد بسیار شدید و متفاوت؛ با اورژانس تماس بگیرید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد شدید قسمت بالای شکم، یا خارش گسترده؛ همان روز به پزشک مراجعه کنید.
- تورم لب، صورت، زبان یا گلو، خسخس، دشواری تنفس یا کهیر گسترده؛ مصرف را قطع کنید و با اورژانس تماس بگیرید.
- افسردگی شدید، افکار آسیبزدن به خود، فشار خون بسیار بالا، یا خونریزی غیرعادی و مداوم؛ در موارد شدید با اورژانس تماس بگیرید و در غیر این صورت فوراً با پزشک تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید. برخی داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال، اکسکاربازپین و پریمیدون، ریفامپین یا ریفابوتین، گریزئوفولوین، برخی داروهای درمان اچآیوی یا هپاتیت، و علف چای میتوانند اثر پیشگیری را کم کنند و نیاز به روش کمکی ایجاد کنند. این قرص ممکن است سطح لاموتریژین را کم کند و کنترل تشنج را دشوارتر سازد؛ همچنین اثر برخی داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین ممکن است تغییر کند. بعضی رژیمهای درمان هپاتیت سی نباید همزمان با قرصهای حاوی اتینیل استرادیول مصرف شوند. استفراغ کوتاهمدت پس از مصرف یا اسهال شدید جذب را کاهش میدهد؛ غذا و الکل تداخل مستقیم مهمی ندارند، اما الکل میتواند با ایجاد استفراغ یا فراموشی مصرف، اثر پیشگیری را غیرمستقیم کم کند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این دارو برای مصرف در بارداری نیست. اگر تست بارداری مثبت شد یا احتمال بارداری وجود دارد، مصرف را متوقف و پزشک را مطلع کنید؛ مصرف ناخواستهٔ اوایل بارداری معمولاً با افزایش نقصهای مادرزادی شناخته نشده است. در شیردهی، مقدار کمی از هورمونها وارد شیر میشود و بخش استروژنی ممکن است تولید شیر را کم کند، بهویژه در هفتههای نخست؛ انتخاب روش جایگزین و زمان شروع پس از زایمان باید با پزشک باشد.
نگهداری
قرص را در بستهٔ اصلی، در دمای کمتر از ۳۰ درجهٔ سانتیگراد و دور از نور، گرما و رطوبت نگه دارید. آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا و سالمبودن بسته را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 0.25 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این فرآورده همان قرص اورژانسی است؟
۰۲اگر یک یا چند قرص را فراموش کنم چه کنم؟
۰۳اگر در فاصلهٔ بدون قرص خونریزی نداشتم، یعنی باردارم؟
۰۴آیا سیگار کشیدن هنگام مصرف این قرص مهم است؟
۰۵آیا این قرص باعث ناباروری میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه G03FA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.