لاروترکتینیب
لاروترکتینیب یک داروی ضدسرطان هدفمند از گروه مهارکنندههای کیناز است. این دارو پروتئینهای رشد غیرطبیعی ناشی از همجوشی ژنهای انتیآرکا را مهار میکند.
برای درمان تومورهای جامد پیشرفته، منتشرشده یا دشوار برای جراحی بهکار میرود؛ بهشرط وجود همجوشی ژنهای انتیآرکا و نبود گزینهٔ درمانی رضایتبخش.
لاروترکتینیب میتواند آنزیمهای کبدی را بالا ببرد و سرگیجه، گیجی یا اختلال حافظه و خلق ایجاد کند؛ آزمایشهای کبدی و توجه به علائم عصبی مهم است. گریپفروت و آب آن و بعضی داروها میتوانند مقدار دارو را تغییر دهند.
اگر تومور از نظر همجوشی ژنهای انتیآرکا بررسی نشده، یا بیماری کبدی، علائم عصبی، بارداری، شیردهی یا داروهای متعدد دارید، پیش از شروع درمان با متخصص سرطان یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لاروترکتینیب، با نام تجاری ویتراکوی و به شکل کپسول، یک داروی ضدسرطان هدفمند از گروه مهارکنندههای کیناز است. این دارو پروتئینهای رشد غیرطبیعی حاصل از همجوشی ژنهای انتیآرکا را مهار میکند و پیامهای رشد سلولهای توموری را کاهش میدهد. انتخاب آن به نتیجهٔ آزمایش ژنتیکی تومور، مرحلهٔ بیماری و نبود گزینهٔ درمانی رضایتبخش وابسته است.
موارد مصرف
- تومورهای جامد موضعاً پیشرفته با همجوشی ژنهای انتیآرکا، وقتی جراحی با عوارض شدید همراه است
- تومورهای جامد منتشرشده یا متاستاتیک دارای همجوشی ژنهای انتیآرکا
- بیماریهایی که پس از درمان قبلی پیشرفت کردهاند و گزینهٔ رضایتبخش دیگری ندارند
روش مصرف
لاروترکتینیب را دقیقاً طبق نسخه و در زمانهای ثابت مصرف کنید؛ مقدار و فاصلهٔ نوبتها، بهویژه در کودکان یا هنگام بروز عارضه، توسط متخصص تعیین میشود. کپسول را با آب کامل ببلعید و آن را باز نکنید، نجوید یا خرد نکنید. میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد. اگر یک نوبت را فراموش کردید، با دو برابر کردن نوبت بعدی آن را جبران نکنید و از دستور روی بسته یا تیم درمان پیروی کنید؛ پس از استفراغ نیز نوبت اضافه نخورید. قطع، کاهش یا توقف درمان باید فقط با نظر پزشک انجام شود و پیگیری آزمایشهای کبد و پاسخ تومور بخشی از درمان است.
پیش از مصرف بدانید
- نتیجهٔ آزمایش معتبر نمونهٔ تومور برای وجود همجوشی ژنهای انتیآرکا و مناسببودن این درمان را در اختیار پزشک بگذارید.
- سابقهٔ بیماری یا آسیب کبدی، زردی، یا بالا بودن آنزیمهای کبدی را اطلاع دهید؛ عملکرد کبد پیش از شروع و در طول درمان پایش میشود.
- اگر به لاروترکتینیب یا مواد تشکیلدهندهٔ کپسول حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف بگویید.
- سابقهٔ سرگیجه، اختلال حافظه و تمرکز، تغییرات خلقی، بیماری عصبی، پوکی استخوان یا شکستگی را مطرح کنید.
- فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، داروهای ضدقارچ، ضدعفونی، ضدصرع، ضدویروس، داروهای پیوند یا قلب، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه دهید.
- بارداری، احتمال یا قصد بارداری، برنامهٔ فرزندآوری و شیردهی را پیش از شروع درمان اطلاع دهید؛ در کودکان، سالمندان و بیماری کبدی، پایش تخصصی اهمیت بیشتری دارد.
عوارض احتمالی
- خستگی یا احساس ضعف
- سرگیجه و سردرد
- تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست یا درد شکم
- درد عضله، استخوان یا مفصل
- سرفه، تب یا بثورات پوستی
- افزایش آنزیمهای کبدی و کاهش گلبولهای قرمز یا سفید در آزمایش خون
- گیجی شدید، مشکل تازه در حافظه یا تمرکز، تغییر غیرعادی خلقوخو یا رفتار، توهم، اختلال راه رفتن، گزگز شدید یا خوابآلودگی غیرعادی: رانندگی نکنید؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید و در کاهش هوشیاری یا علائم شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای راست شکم، بیاشتهایی یا تهوع مداوم، خستگی شدید، کبودی یا خونریزی آسان: فوراً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید؛ ممکن است آسیب کبدی باشد.
- درد جدید و شدید استخوان، تغییر توانایی حرکت یا بدشکلی اندام: احتمال شکستگی وجود دارد؛ عضو را تحت فشار نگذارید و برای ارزیابی سریع مراجعه کنید.
- تب بالا یا مداوم، لرز، گلودرد شدید، زخم دهان، یا کبودی و خونریزی غیرعادی: همان روز با مرکز درمانی تماس بگیرید، زیرا میتواند با کاهش سلولهای خون یا عفونت همراه باشد.
- تنگی نفس ناگهانی یا شدید، تورم لب، صورت، زبان یا گلو، یا کهیر گسترده: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لاروتکتینیب عمدتاً بهوسیلهٔ آنزیمهای کبدی تجزیه میشود و برخی داروها مقدار آن را بالا یا پایین میبرند. گریپفروت و آب آن و داروهایی مانند ایتراکونازول، کتوکونازول، وریکونازول و کلاریترومایسین ممکن است مقدار دارو و عوارض را افزایش دهند؛ ریفامپین، ریفابوتین، کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال و علف چای ممکن است اثر آن را کم کنند و نباید بدون بررسی مصرف شوند. این دارو همچنین میتواند مقدار داروهای حساسی مانند تاکرولیموس، سیکلوسپورین، فنتانیل، پیموزاید و سیرولیموس را تغییر دهد. اثر روشهای جلوگیری هورمونی ممکن است قابل پیشبینی نباشد؛ دربارهٔ افزودن روش سدّی سؤال کنید. همزمانی با الکل، بهدلیل احتمال تشدید سرگیجه و اختلال تمرکز، توصیه نمیشود. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرف لاروترکتینیب در زنان باردار دادهٔ انسانی کافی وجود ندارد و احتمال آسیب به جنین مطرح است؛ در بارداری معمولاً باید از آن پرهیز شود و تصمیمگیری فقط با متخصص سرطان انجام شود. افراد دارای امکان بارداری و مردانی که شریک دارای امکان بارداری دارند باید در طول درمان و مدتی پس از آخرین دوز از روش پیشگیری مؤثر استفاده کنند؛ اگر روش هورمونی بهکار میبرید، دربارهٔ افزودن روش سدّی سؤال کنید. معلوم نیست دارو وارد شیر انسان میشود یا چه اثری بر نوزاد دارد؛ در طول درمان و فاصلهٔ پس از آخرین دوز شیردهی نکنید و زمان دقیق آن را از پزشک بپرسید.
نگهداری
کپسولها را در دمای اتاق، معمولاً ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، در بستهبندی اصلی و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید. آنها را در یخچال نگذارید مگر اینکه روی بستهٔ همان فرآورده دستور دیگری آمده باشد. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و پس از تاریخ انقضا یا تغییر شکل کپسول مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لاروترکتینیب برای هر نوع سرطان تجویز میشود؟
۰۲آیا کپسول را با غذا مصرف کنم؟
۰۳اگر یک نوبت را فراموش کردم یا بعد از مصرف استفراغ کردم، چه کنم؟
۰۴چرا هنگام مصرف لاروترکتینیب آزمایش کبد لازم است؟
۰۵اگر سرگیجه گرفتم، میتوانم رانندگی کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L01EX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.