ایواکفتور/تزاکفتور/الگزاکفتور
کافتریو قرص ترکیبیِ ایواکفتور، تزاکفتور و الگزاکفتور از داروهای تعدیلکنندهٔ عملکرد پروتئین مرتبط با فیبروز کیستیک و در گروه داروهای دستگاه تنفس است. این ترکیب به بهتر کار کردن پروتئین معیوب و رقیقتر شدن ترشحات کمک میکند.
برای درمان فیبروز کیستیک در بیمارانی بهکار میرود که نوع جهش ژنتیکیشان به این درمان پاسخ میدهد؛ این دارو معمولاً در کنار ایواکفتور جداگانه و بخشی از درمان جامع بیماری است. برای همهٔ بیماران فیبروز کیستیک مناسب نیست.
مهمترین نگرانی، بالا رفتن آنزیمهای کبدی و آسیب کبدی است؛ پیش از شروع و در طول درمان آزمایش کبد لازم است. زردی، ادرار تیره، درد بالای شکم، راش تاولی یا تنگی نفس نیازمند ارزیابی فوری است.
پیش از مصرف اگر بیماری کبدی یا کلیوی شدید، سابقهٔ پیوند، بارداری یا شیردهی دارید، یا داروهای دیگری میگیرید، اطلاع دهید. بروز راش گسترده، تغییر خلقوخو، تاری دید در کودک یا علائم کبدی نیز باید سریع گزارش شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
کافتریو یک قرص ترکیبی از سه تعدیلکنندهٔ عملکرد پروتئین تنظیمکنندهٔ عبور نمک و آب در سلولهاست و در گروه داروهای دستگاه تنفس قرار میگیرد. در قدرت ارائهشده، هر قرص حاوی ۷۵ میلیگرم ایواکفتور، ۵۰ میلیگرم تزاکفتور و ۱۰۰ میلیگرم الگزاکفتور است. تزاکفتور و الگزاکفتور به رسیدن پروتئین ناقص به سطح سلول کمک میکنند و ایواکفتور فعالیت آن را بهتر میکند. این اثرها به رقیقتر شدن ترشحات و بهبود عملکرد ریه در برخی بیماران فیبروز کیستیک کمک میکنند. کافتریو برای مصرف همراه با ایواکفتورِ جداگانه در یک برنامهٔ درمانی طراحی شده و فقط برای بیماران دارای جهش حساس تجویز میشود.
موارد مصرف
- درمان فیبروز کیستیک در بیماران دارای دستکم یک جهش ژنتیکی حساس به این ترکیب
- کمک به بهبود عملکرد ریه و کاهش غلظت ترشحات راههای هوایی
- کمک به کاهش تشدیدهای ریوی در چارچوب درمان جامع فیبروز کیستیک
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق برنامهٔ نسخه و همراه ایواکفتور جداگانه، اگر در نسخه آمده است، مصرف کنید. آن را کامل با آب ببلعید و نجوید، خرد نکنید یا نشکنید. هر نوبت را همراه غذایی که مقداری چربی دارد، مانند تخممرغ، پنیر، شیر کامل، مغزها یا غذای پخته با روغن، بخورید؛ در برنامهٔ معمول، نوبتهای صبح و عصر حدود دوازده ساعت فاصله دارند. گریپفروت و آب گریپفروت مصرف نکنید. در صورت فراموشی، دوز را دوبرابر نکنید و نوبت صبح و عصر را همزمان نخورید؛ برای نوبت جاافتاده، دستور بروشور همان فرآورده یا داروساز را دنبال کنید. قطع یا تغییر خودسرانهٔ درمان انجام ندهید.
پیش از مصرف بدانید
- نوع جهش ژنتیکی، سن و در کودکان وزن بیمار را به پزشک بگویید؛ این قرص برای همهٔ انواع و سنین مناسب نیست.
- سابقهٔ بیماری کبدی، هپاتیت، سیروز، فشار بالای ورید باب یا آزمایش کبدی غیرطبیعی را مطرح کنید؛ پیش از شروع، آزمایشهای کبدی لازم است.
- اگر نارسایی شدید کلیه، دیالیز یا سابقهٔ پیوند عضو دارید، حتماً اطلاع دهید؛ مصرف پس از پیوند و در نارسایی شدید کلیه نیازمند احتیاط تخصصی است.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را پیش از شروع یا ادامهٔ درمان مطرح کنید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهویژه داروهای ضدقارچ، برخی آنتیبیوتیکها، داروهای ضدتشنج، داروهای پیوند و داروهای ضدانعقاد را ارائه کنید.
- در کودکان، سابقهٔ مصرف طولانی کورتون یا مشکل بینایی را بگویید؛ معاینهٔ پایه و پیگیری چشم ممکن است لازم باشد.
عوارض احتمالی
- سردرد
- سرگیجه؛ تا برطرف شدن آن رانندگی یا کار با ابزار خطرناک نکنید
- اسهال یا درد شکم
- تهوع یا نفخ
- گرفتگی بینی، آبریزش بینی، گلودرد یا عفونت راههای تنفسی فوقانی
- راش پوستی یا خارش خفیف
- تورم لب، صورت یا زبان، تنگی نفس، خسخس، کهیر گسترده یا غش: احتمال حساسیت شدید؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد قسمت راست بالای شکم، تهوع مداوم یا خستگی شدید، یا افزایش قابلتوجه آنزیمهای کبدی: احتمال آسیب کبدی؛ همان روز فوراً با پزشک تماس بگیرید و اگر علائم شدید است به اورژانس مراجعه کنید.
- راش گسترده یا سریعالانتشار، تاول، پوستهریزی، تب یا زخم دهان، چشم یا ناحیهٔ تناسلی: احتمال واکنش پوستی جدی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اضطراب یا افسردگی جدید یا بدترشده، اختلال خواب، فراموشی یا تغییر رفتار، بهویژه در کودک: در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید؛ افکار آسیب به خود نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
- تاری دید یا هر تغییر جدید در بینایی، بهویژه در کودک: برای معاینهٔ سریع چشم با پزشک تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
بعضی داروها میتوانند مقدار کافتریو را در خون خیلی بالا یا پایین ببرند. داروهای ضدقارچ مانند کتوکونازول، ایتراکونازول، پوزاکونازول و وریکونازول، برخی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین و اریترومایسین، فلوکونازول و وراپامیل ممکن است نیاز به تغییر برنامهٔ درمانی داشته باشند؛ ریفامپین، ریفابوتین، کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال و علف چای میتوانند اثر دارو را کم کنند. همراهی با وارفارین، دیگوکسین و داروهای جلوگیری از رد پیوند مانند تاکرولیموس یا سیکلوسپورین نیز ممکن است به پایش ویژه نیاز داشته باشد. گریپفروت و آب آن مصرف نشود. تداخل مستقیم و قطعی با الکل مشخص نیست، اما بهدلیل احتمال آسیب کبدی از مصرف زیاد آن پرهیز کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای انسانی دربارهٔ این سه ماده در بارداری محدود است و از نظر احتیاطی، پرهیز از مصرف در بارداری ترجیح داده میشود؛ بااینحال تصمیم دربارهٔ ادامه یا تغییر درمان باید بر اساس وضعیت تنفسی و نظر پزشک متخصص باشد. مشخص نیست هر سه ماده یا متابولیتهای آنها وارد شیر انسان میشوند یا نه و خطر برای نوزاد را نمیتوان کاملاً رد کرد؛ در شیردهی نیز تصمیم دربارهٔ ادامهٔ دارو یا شیردهی باید فردی باشد و قطع خودسرانه انجام نشود.
نگهداری
قرص را در بستهبندی اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید؛ برای این فرآورده معمولاً شرایط ویژهای لازم نیست. آن را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و سالم بودن بسته را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 75 mg / 50 mg / 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کافتریو برای هر بیمار مبتلا به فیبروز کیستیک مناسب است؟
۰۲چرا باید کافتریو را با غذای حاوی چربی بخورم؟
۰۳اگر یک نوبت کافتریو را فراموش کردم چه کنم؟
۰۴آیا کافتریو با قرص ضدبارداری هورمونی تداخل دارد؟
۰۵چرا هنگام مصرف کافتریو باید آزمایش کبد بدهم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه R07AX32. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.