ایپراتروپیوم بروماید/فنوترول هیدروبروماید
این داروی استنشاقی ترکیبی از یک داروی آنتیکولینرژیک و یک گشادکنندهٔ راههای هوایی از گروه محرکهای بتا۲ است. با شلکردن عضلات برونش، عبور هوا را آسانتر میکند.
برای پیشگیری و درمان تنگی و انقباض برگشتپذیر راههای هوایی در آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه، بهویژه برونشیت مزمن، استفاده میشود. در آسم، ممکن است درمان ضدالتهابیِ جداگانه نیز لازم باشد.
افشانه را بهسمت چشم نپاشید؛ تماس دارو با چشم میتواند درد چشم، تاری دید یا حملهٔ آبسیاه ایجاد کند. اگر تنگینفس بلافاصله پس از مصرف بدتر شد، یا درد قفسهٔ سینه و تپش شدید پیدا کردید، مصرف بیشتر را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
پیش از مصرف، وجود بیماری قلبی یا ضربان نامنظم، آبسیاه با زاویهٔ بسته، بزرگی پروستات، دیابت، پرکاری تیروئید یا دشواری ادرارکردن را مطرح کنید. اگر برای کنترل علائم به استفادهٔ بیشتر یا مکرر نیاز پیدا کردهاید، برنامهٔ درمان باید بازبینی شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این فرآوردهٔ استنشاقی، که در ایران با نام تجاری آتروونت کامپ شناخته میشود، یک گشادکنندهٔ کوتاهاثرِ راههای هوایی است. ایپراتروپیوم با مهار اثر استیلکولین در برونشها از انقباض آنها میکاهد و فنوترول با تحریک گیرندههای بتا۲ عضلات برونش را شل میکند. ترکیب این دو اثر میتواند بازشدن راههای هوایی را بیشتر کند و خسخس و تنگینفس ناشی از اسپاسم را کاهش دهد. اثر دارو بیشتر علامتی است و در آسم، معمولاً جای درمان ضدالتهابیِ تجویزشده را نمیگیرد.
موارد مصرف
- تسکین و پیشگیری از اسپاسم برگشتپذیر برونش در آسم
- کاهش تنگینفس و خسخس در بیماری انسدادی مزمن ریه
- برونشیت مزمن، با یا بدون آمفیزم، همراه با انسداد برگشتپذیر راههای هوایی
روش مصرف
این دارو فقط برای استنشاق دهانی است و مقدار، فاصلهٔ نوبتها و مدت مصرف آن را نسخه تعیین میکند؛ همراهی با غذا مطرح نیست. برای هر نوبت، پس از برداشتن درپوش و بازدم، دهانهٔ افشانه را با لبها بپوشانید و همزمان با فشردن قوطی، آهسته و عمیق دم بکشید؛ چند ثانیه نفس را نگه دارید و سپس بازدم کنید. روش آمادهسازیِ نخستین مصرف، شمارش پافها و تمیزکردن دهانه را طبق بروشور همان فرآورده انجام دهید و از پاشیدن دارو به چشم پرهیز کنید. در صورت دشواری هماهنگکردن فشار و دم، از داروساز بخواهید روش استفاده را بررسی کند؛ مقدار یا دفعات مصرف را خودسرانه افزایش ندهید و اگر اثر کافی نداشت، بهجای تکرار بیرویه، کمک پزشکی بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به ایپراتروپیوم، فنوترول، داروهای مشابه آتروپین یا هر جزء افشانه حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماری قلبی، حملهٔ قلبی اخیر، فشارخون بالا، ضربان نامنظم، نارسایی قلبی یا بیماری عروقی مهم را مطرح کنید.
- آبسیاه با زاویهٔ بسته، درد یا اختلال بینایی، بزرگی پروستات، احتباس ادرار یا دشواری ادرارکردن نیازمند احتیاط است؛ از تماس افشانه با چشم جلوگیری کنید.
- دیابتِ کنترلنشده، پرکاری تیروئید، تومور غدهٔ فوقکلیه یا سابقهٔ پایینبودن پتاسیم را به پزشک بگویید.
- بارداری، قصد بارداری و شیردهی را پیش از شروع درمان مطرح کنید؛ در کودکان، مصرف باید با تجویز و نظارت بزرگسال انجام شود.
- فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، اسپریهای تنفسی، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه دهید، بهویژه داروهای قلبی، بتابلوکرها، داروهای ادرارآور و داروهای ضدافسردگی.
عوارض احتمالی
- سرفه یا تحریک گلو
- خشکی دهان یا گلو
- لرزش خفیف، بیقراری یا عصبیبودن
- سردرد یا سرگیجه
- تپش قلب یا افزایش ضربان قلب
- تهوع
- تورم لبها، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس یا دشواری تنفس: احتمال حساسیت شدید است؛ مصرف بیشتر را انجام ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدن ناگهانی خسخس یا تنگینفس بلافاصله پس از استنشاق: میتواند اسپاسم متناقض باشد؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا فشار قفسهٔ سینه، تپش شدید، ضربان نامنظم، غش یا ضعف شدید: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد چشم، قرمزی چشم، تاری دید یا دیدن هالههای رنگی پس از تماس دارو با چشم: چشم را نمالید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ناتوانی در ادرارکردن یا درد و پریِ شدید پایین شکم: مصرف بعدی را تا دریافت راهنمایی پزشکی انجام ندهید و سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
- ضعف یا گرفتگی شدید عضلات، بیحالی غیرعادی یا تپش نامنظم: میتواند با افت پتاسیم مرتبط باشد؛ سریعاً ارزیابی پزشکی لازم است.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید. بتابلوکرها، بهویژه انواع غیرانتخابی، میتوانند اثر گشادکنندگی برونش را کم کنند یا تنگینفس را بدتر کنند. سایر داروهای محرک بتا، داروهای آنتیکولینرژیک و تئوفیلین ممکن است اثر یا عوارضی مانند لرزش، تپش قلب و خشکی دهان را افزایش دهند؛ داروهای ادرارآور و کورتونها نیز در برخی بیماران افت پتاسیم را بیشتر میکنند و همراهی با دیگوکسین میتواند خطر بینظمی ضربان را بالا ببرد. برخی داروهای ضدافسردگی قدیمی نیز ممکن است اثر قلبی فنوترول را تشدید کنند. تداخل مهمی با غذا یا الکل شناخته نشده است، اما الکل میتواند در صورت بروز سرگیجه یا تپش قلب، این علائم را آزاردهندهتر کند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در مطالعات و تجربهٔ بالینی، آسیب مشخصی از ایپراتروپیوم یا فنوترول در بارداری ثابت نشده است، اما اطلاعات انسانی محدود است و فنوترول میتواند انقباض رحم را کاهش دهد؛ بنابراین بهویژه در ماههای نخست و نزدیک زایمان، مصرف باید با نظر پزشک باشد. فنوترول ممکن است وارد شیر شود و دربارهٔ ورود ایپراتروپیوم به شیر مادر اطلاعات محدودی وجود دارد؛ در شیردهی نیز پزشک باید سود درمان و احتمال خطر برای نوزاد را بسنجد.
نگهداری
افشانه را در دمای اتاق، معمولاً زیر ۳۰ درجهٔ سانتیگراد و مطابق بروشور همان فرآورده، دور از نور مستقیم، گرمای شدید و یخزدگی نگه دارید. قوطی تحت فشار است؛ آن را سوراخ نکنید، در آتش نیندازید و کنار شعله یا داخل خودروی داغ نگذارید. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و تاریخ انقضا و تعداد پاف درجشده روی بسته را بررسی کنید؛ پس از پایان عمر مصرفی، حتی اگر قوطی هنوز حاوی مایع به نظر برسد، آن را تعویض کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| افشانه (آئروسل) دُزسنج | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آتروونت کامپ برای حملهٔ آسم هم استفاده میشود؟
۰۲چرا بعد از مصرف، لرزش یا تپش قلب پیدا میکنم؟
۰۳اگر افشانه به چشمم پاشید، چه کار کنم؟
۰۴اگر لازم است بیشتر از قبل از آتروونت کامپ استفاده کنم، آیا میتوانم تعداد پافها را زیاد کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه R03AK04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.