ایمونوگلوبولین ضد هاری انسانی
این دارو یک فرآوردهٔ تزریقی از ایمونوگلوبولینهای اختصاصی است که پادتن آماده علیه ویروس هاری فراهم میکند. هدف آن ایجاد ایمنی غیرفعال و موقت پس از تماس احتمالی با هاری است.
بیشتر برای پیشگیری پس از گازگرفتگی، خراش یا تماس بزاق حیوان مشکوک با زخم یا مخاط، در فردی که قبلاً واکسن هاری دریافت نکرده است، به کار میرود. این فرآورده همراه واکسن هاری استفاده میشود.
این فرآورده باید تا حد امکان درون و اطراف زخم و در صورت نیاز در عضله تزریق شود و هرگز نباید داخل رگ تزریق شود. چون غلظت آن ۳۰۰ واحد بینالمللی در هر میلیلیتر است، حجم تزریق را فقط کادر درمان بر اساس ویال، وزن و نوع زخم تعیین میکند.
پس از هر گازگرفتگی، خراش یا تماس بزاق حیوان مشکوک با زخم یا مخاط، حتی اگر آسیب کوچک باشد، منتظر علائم نمانید و فوراً برای ارزیابی مراجعه کنید. سابقهٔ واکسن هاری، حساسیت شدید، اختلال خونریزی، بارداری یا شیردهی را همان ابتدا اعلام کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایمونوگلوبولین ضد هاری انسانی یک فرآوردهٔ تزریقی از گروه ایمونوگلوبولینهای اختصاصی است. این دارو پادتنهای آماده علیه ویروس هاری فراهم میکند و با ایجاد ایمنی غیرفعال، در روزهای نخست پس از تماس به خنثیکردن ویروس در محل آسیب کمک میکند تا واکسن فرصت ایجاد ایمنی فعال داشته باشد. کاربرد اصلی آن پیشگیری پس از تماس احتمالی با حیوان مبتلا یا مشکوک به هاری است و معمولاً باید همراه واکسن هاری استفاده شود. فرآوردهٔ موجود با غلظت ۳۰۰ واحد بینالمللی در هر میلیلیتر و با نام تجاری پرمی-رب عرضه میشود.
موارد مصرف
- پیشگیری پس از گازگرفتگی حیوان مبتلا یا مشکوک به هاری در فردی که قبلاً واکسن هاری دریافت نکرده است
- پیشگیری پس از خراش یا زخم آلوده به بزاق حیوان مشکوک
- پیشگیری پس از تماس بزاق یا بافت عفونی حیوان مشکوک با چشم، دهان یا زخم باز
- بخشی از برنامهٔ پیشگیری پس از تماس، همراه با واکسن هاری
روش مصرف
این فرآورده خوراکی نیست و فقط توسط کادر درمان تزریق میشود. محل تماس را فوراً با آب فراوان بشویید و زخم پوستی را با آب و صابون پاک کنید؛ سپس ایمونوگلوبولین تا حد امکان در عمق و اطراف زخم تزریق میشود و بخش باقیمانده، در صورت نیاز، در عضله و دور از محل تزریق واکسن هاری قرار میگیرد. واکسن و ایمونوگلوبولین نباید با هم در یک سرنگ یا یک محل تزریق شوند و این فرآورده هرگز نباید وریدی تزریق شود. زمان شروع، مقدار بر اساس وزن و نوع زخم، محلهای تزریق و هرگونه رقیقسازی را پزشک و مرکز درمانی طبق برچسب همین ویال تعیین میکنند؛ با توجه به غلظت ۳۰۰ واحدی، جایگزینی یا کموزیاد کردن خودسرانهٔ فرآورده میتواند خطرناک باشد. تزریق مجدد خودسرانه ممکن است پاسخ بدن به واکسن را کاهش دهد و همهٔ نوبتهای واکسن هاری باید طبق برنامه پیگیری شود.
پیش از مصرف بدانید
- نوع تماس و زمان آن، محل و عمق زخم، و تماس بزاق با زخم باز یا مخاط را بگویید؛ این اطلاعات در تعیین نیاز به پیشگیری مهماند.
- سابقهٔ واکسیناسیون هاری یا دریافت قبلی ایمونوگلوبولین هاری را همراه با مدرک آن اعلام کنید؛ افراد قبلاً واکسینهشده معمولاً برنامهٔ متفاوتی دارند.
- سابقهٔ واکنش شدید به ایمونوگلوبولین انسانی یا فرآوردههای پلاسمایی و نیز کمبود ایمونوگلوبولین آ را پیش از تزریق بگویید.
- اختلال انعقاد، کاهش پلاکت یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون را مطرح کنید، چون تزریق عضلانی میتواند خونریزی ایجاد کند.
- در کودکان، افراد کموزن و زخمهای انگشت یا پا، حجم و محل تزریق باید با دقت انتخاب شود تا تورم به گردش خون آسیب نزند.
- سابقهٔ لختهٔ خونی، بیماری عروقی، فشارخون بالا، دیابت، کمآبی شدید یا بیحرکتی طولانی، و نیز بارداری یا شیردهی را اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- واکنش موضعی خفیف مانند درد، حساسیت، سوزش، قرمزی یا تورم در محل تزریق
- سفتی یا گرمی موقت در محل تزریق
- سردرد یا احساس خستگی و ناخوشی
- تهوع یا استفراغ خفیف
- تب خفیف یا لرز
- خارش یا قرمزی خفیف پوست
- کهیر گسترده، خارش شدید، تورم صورت یا گلو، خسخس، دشواری تنفس، افت فشار یا غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، تورم و درد یکطرفهٔ دست یا پا، یا ضعف و اختلال تکلم: احتمال لختهٔ خونی مطرح است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم شدید و فزاینده، درد غیرعادی، بیحسی، سردی یا تغییر رنگ انگشت یا اندام در محل زخم یا تزریق: فوراً برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
- افت فشار شدید، تپش قلب، سرگیجهٔ شدید یا بیحالی ناگهانی پس از تزریق: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این دارو با واکسن هاری یک برنامهٔ مشترک دارد، اما باید در محل جدا و با سرنگ جدا تزریق شود و با آن مخلوط نشود. پادتنهای آن میتوانند پاسخ به واکسنهای زنده مانند سرخک، اوریون، سرخجه و آبلهمرغان را برای مدتی کاهش دهند؛ زمانبندی این واکسنها باید با مرکز درمانی تنظیم شود. تداخل غذایی یا الکلی مهمی شناخته نشده است. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو و واکسنها و فرآوردههای خونی اخیرت را هم اعلام کن.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اگر در بارداری یا شیردهی با حیوان مشکوک تماس داشتهاید، مراجعه برای پیشگیری را به تأخیر نیندازید؛ تجربهٔ بالینی با ایمونوگلوبولینهای انسانی آسیب قابلانتظاری برای جنین یا شیرخوار نشان نداده است و این شرایط معمولاً مانع پیشگیری پس از تماس نیستند. بارداری یا شیردهی و زمان واکسیناسیون را هنگام مراجعه اعلام کنید تا برنامهٔ درمانی مناسب تنظیم شود.
نگهداری
ویال را در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور و دسترس کودکان نگه دارید و هرگز منجمد نکنید. فرآوردهٔ یخزده، کدر یا دارای رسوب و نیز فرآوردهٔ گذشته از تاریخ انقضا نباید مصرف شود؛ ویال یکبارمصرف است و باقیمانده پس از باز شدن دور ریخته میشود. اگر روی جعبهٔ همان فرآورده شرایط دیگری نوشته شده است، همان دستور ملاک قرار گیرد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱ایمونوگلوبولین ضد هاری با واکسن هاری چه تفاوتی دارد؟
۰۲اگر قبلاً واکسن هاری زده باشم، باز هم به این فرآورده نیاز دارم؟
۰۳آیا ۳۰۰ واحد در هر میلیلیتر با فرآوردهٔ ۱۵۰ واحدی یکسان است؟
۰۴اگر حیوان پیدا نشود یا چند روز از تماس گذشته باشد، باز هم باید مراجعه کنم؟
۰۵آیا این فرآورده برای درمان علائم هاری هم استفاده میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه J06BB05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.