گایافنزین/کلرفنیرامین/فنیلافرین
این شربت ترکیبی، خلطآور، آنتیهیستامین و ضداحتقان است و برای کاهش همزمان برخی علائم تنفسی بهکار میرود.
بیشتر برای کاهش سرفهٔ همراه خلط، آبریزش و عطسه و گرفتگی بینی در سرماخوردگی یا تحریکات حساسیتی استفاده میشود.
کلرفنیرامین میتواند خوابآلودگی ایجاد کند و فنیلافرین ممکن است فشارخون یا ضربان قلب را افزایش دهد. تا مشخصشدن واکنش بدنتان رانندگی نکنید و الکل ننوشید.
در صورت تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، خلط خونی، تب پایدار یا سرفهٔ طولانی باید ارزیابی پزشکی شوید. کودکان خردسال، سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای پیش از مصرف به راهنمایی نیاز دارند.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
گایافنزین/کلرفنیرامین/فنیلافرین شربتی سهجزئی برای تسکین علامتی علائم تنفسی است. گایافنزین ترشحات راههای هوایی را رقیقتر و دفع خلط را آسانتر میکند؛ کلرفنیرامین آبریزش و عطسه را کاهش میدهد؛ و فنیلافرین با کاهش تورم مخاط بینی، گرفتگی را کمتر میکند. این دارو علت عفونت را درمان نمیکند و برای همهٔ انواع سرفه مناسب نیست.
موارد مصرف
- کاهش سرفهٔ همراه با خلط و کمک به دفع آسانتر ترشحات
- کاهش گرفتگی بینی و احتقان سینوسها
- کاهش آبریزش بینی، عطسه و اشکریزش ناشی از سرماخوردگی یا حساسیت
- تسکین موقت مجموعهای از علائم سرماخوردگی و تحریکات تنفسی
روش مصرف
مقدار و مدت مصرف را دقیقاً طبق نسخه، برچسب فرآورده و راهنمای داروساز رعایت کنید و برای اندازهگیری از پیمانهٔ مدرج استفاده کنید، نه قاشق معمولی. شربت را طبق دستور روی برچسب پیش از مصرف بهآرامی تکان دهید. این دارو معمولاً با غذا یا بدون غذا قابل مصرف است؛ اگر ناراحتی معده ایجاد کرد، مصرف همراه غذا میتواند کمککننده باشد. برای اثر بهتر گایافنزین، مایعات کافی بنوشید، مگر اینکه پزشک محدودیت مایعات داده باشد. مقدار مصرف را دو برابر نکنید و بدون بررسی، داروی سرماخوردگی یا فرآوردهٔ دیگری با ترکیبات مشابه مصرف نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سرفهٔ همراه با خلط و ترشحات تنفسی
با پیمانهٔ مدرج مصرف شود؛ دریافت مایعات کافی به رقیقشدن ترشحات کمک میکند. از مصرف خودسرانهٔ طولانیمدت برای سرفه پرهیز شود.
گرفتگی بینی و احتقان سینوسها
در فشارخون بالا، بیماری قلبیعروقی، پرکاری تیروئید، گلوکوم یا مصرف مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت شود.
آبریزش بینی، عطسه و اشکریزش ناشی از سرماخوردگی یا حساسیت
کلرفنیرامین ممکن است خوابآلودگی ایجاد کند؛ از رانندگی، مصرف الکل و مصرف همزمان داروهای خوابآور پرهیز شود.
تسکین موقت مجموعهٔ علائم سرماخوردگی و تحریکات تنفسی
در صورت تب، تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، بدترشدن علائم یا تداوم آنها، ارزیابی پزشکی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به گایافنزین، کلرفنیرامین، فنیلافرین یا هر یک از اجزای شربت را اطلاع دهید.
- فشارخون بالا، بیماری قلبی، تپش قلب، پرکاری تیروئید، دیابت یا سابقهٔ تشنج را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر گلوکوم، بزرگی پروستات یا دشواری ادرار دارید، پیش از مصرف راهنمایی بگیرید.
- در صورت آسم، بیماری مزمن ریه، سرفهٔ مزمن یا خلط فراوان، ابتدا علت علائم باید بررسی شود؛ این شربت برای هر نوع سرفه مناسب نیست.
- اگر داروی مهارکنندهٔ مونوآمیناکسیداز مصرف میکنید یا در ۲ هفتهٔ اخیر مصرف آن را قطع کردهاید، این ترکیب را بدون تأیید پزشک مصرف نکنید.
- فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای بدون نسخه را ارائه دهید؛ در بارداری، شیردهی، کودکان خردسال و سالمندان احتیاط بیشتری لازم است.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی، گیجی یا کاهش تمرکز
- خشکی دهان، بینی یا گلو
- تهوع، ناراحتی معده یا استفراغ
- سردرد
- بیقراری، عصبیشدن یا اختلال خواب
- تپش قلب خفیف یا احساس افزایش ضربان قلب
- تنگی نفس، تورم لبها یا زبان، کهیر گسترده یا غش: احتمال واکنش حساسیتی شدید است؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تپش قلب شدید یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه، غش یا ضعف ناگهانی: فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- سردرد شدید همراه با تاری دید، گیجی، تهوع یا افزایش واضح فشارخون: نیازمند رسیدگی فوری است.
- درد شدید چشم، کاهش یا تغییر ناگهانی دید، یا ناتوانی در ادرارکردن: مصرف را ادامه ندهید و سریع مراجعه کنید.
- خوابآلودگی شدید، بیقراری غیرعادی، توهم، تشنج یا اختلال هوشیاری پس از مصرف بیشازحد، بهویژه در کودک: فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل غذایی مهم و مشخصی برای این ترکیب شناختهشده نیست و معمولاً میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد. الکل، داروهای خوابآور، آرامبخشها و بعضی آنتیهیستامینهای دیگر میتوانند خوابآلودگی و اختلال تمرکز را بیشتر کنند. فنیلافرین با ضداحتقانهای دیگر، داروهای محرک، برخی داروهای فشارخون و بعضی داروهای ضدافسردگی تداخل دارد؛ مصرف همزمان با داروهای مهارکنندهٔ مونوآمیناکسیداز یا تا ۲ هفته پس از قطع آنها میتواند خطر افزایش شدید فشارخون را بالا ببرد. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و از تکرار مواد مؤثره در چند فرآوردهٔ سرماخوردگی پرهیز کنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ایمنی کامل این ترکیب در بارداری ثابت نشده است. فنیلافرین بهدلیل اثر تنگکنندهٔ عروق و کلرفنیرامین و گایافنزین بهدلیل محدودبودن اطلاعات دربارهٔ فرآوردهٔ ترکیبی، فقط پس از ارزیابی پزشک مصرف شوند. در شیردهی، کلرفنیرامین ممکن است شیرخوار را خوابآلود یا تحریکپذیر کند و فنیلافرین ممکن است تولید شیر را کاهش دهد؛ خوابآلودگی، بیقراری یا اختلال تغذیهٔ شیرخوار را پیگیری کنید.
نگهداری
شربت را در ظرف اصلیِ دربسته، در دمای اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید و از یخزدگی جلوگیری کنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و ظاهر فرآورده را بررسی کنید؛ در صورت تغییر رنگ، بو یا ایجاد رسوب غیرعادی، آن را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شربت | 100 mg / 2 mg / 5 mg / 5mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این شربت برای سرفهٔ خشک مناسب است؟
۰۲آیا بعد از مصرف میتوانم رانندگی کنم؟
۰۳آیا میتوانم همزمان داروی دیگری برای سرماخوردگی مصرف کنم؟
۰۴اگر فشارخون بالا داشته باشم، مصرف این شربت مجاز است؟
۰۵آیا میتوان این شربت را به کودک داد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۵ سازنده، در گروه R05DA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.