بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · دستگاه تنفس

گایافنزین

Guaifenesin
رده ATC R05CA03شکل‌ها شربت، ژل روکش ژلاتینی روکش‌داردوز 100 mg/5mL، 100 mg، 200 mgبرند در ایران ۱۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

گایافنزین دارویی از دستهٔ خلط‌آورهاست که با رقیق‌کردنِ ترشحاتِ دستگاهِ تنفسی، دفعِ خلط را از راهِ سرفه آسان‌تر می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برایِ سرفهٔ همراه با خلط و احتقانِ قفسهٔ سینه، در سرماخوردگی، برونشیت و عفونت‌هایِ تنفسی به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

نوشیدنِ آبِ کافی در کنارِ مصرفِ این دارو اثرِ آن را بهتر می‌کند؛ اگر سرفه بیش از یک هفته ادامه یافت یا با تب و بثوراتِ پوستی همراه شد، به پزشک مراجعه کنید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر سابقهٔ سرفهٔ مزمن (مانند آسم، آمفیزم یا برونشیتِ مزمن) یا خلطِ غلیظ و فراوان دارید، یا مصرف برایِ کودکِ خردسال مدنظر است، پیش از استفاده با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Guaifenesin
۰۲

معرفی دارو

گایافنزین دارویی خوراکی از ردهٔ خلط‌آورها (Expectorant) است که در گروهِ داروهایِ کمکیِ دستگاهِ تنفسی جای می‌گیرد. این دارو با تحریکِ ملایمِ مخاطِ گوارشی، ترشحاتِ راه‌هایِ هوایی را افزایش می‌دهد و غلظتِ خلط را کاهش می‌دهد، به‌طوری‌که دفعِ آن از راهِ سرفه آسان‌تر می‌شود. برخلافِ داروهایِ سرکوب‌کنندهٔ سرفه، گایافنزین رفلکسِ سرفه را متوقف نمی‌کند، بلکه به پاک‌سازیِ طبیعیِ مجاریِ تنفسی کمک می‌کند. این دارو معمولاً برایِ تسکینِ کوتاه‌مدتِ سرفهٔ همراه با احتقانِ سینه در سرماخوردگی و عفونت‌هایِ تنفسیِ فوقانی به‌کار می‌رود و بر علتِ زمینه‌ای اثری ندارد.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهشِ غلظتِ خلط در سرفهٔ همراه با احتقانِ قفسهٔ سینه
  • کمک به دفعِ راحت‌ترِ خلط در سرماخوردگی و آنفلوانزا
  • تسکینِ احتقانِ تنفسی ناشی از برونشیت
  • کاهشِ ناراحتیِ ناشی از سرفهٔ خلط‌دار در عفونت‌هایِ تنفسیِ فوقانی
۰۴

روش مصرف

گایافنزین را می‌توان همراه یا بدونِ غذا مصرف کرد؛ در صورتِ بروزِ ناراحتیِ گوارشی، مصرف همراه با غذا معمولاً کمک‌کننده است. برایِ اثربخشیِ بهتر، نوشیدنِ آبِ فراوان در کنارِ این دارو توصیه می‌شود، زیرا رطوبتِ کافی به رقیق‌شدنِ خلط کمک می‌کند. شکل، مقدار و فاصلهٔ مصرف باید دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک یا راهنمایِ رویِ بستهٔ دارو رعایت شود و بدونِ مشورت افزایش نیابد. اگر پس از حدودِ یک هفته مصرف، سرفه بهبود نیافت یا بدتر شد، یا با تب، بثوراتِ پوستی یا سردردِ مداوم همراه شد، مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کاهش غلظت خلط در سرفهٔ همراه با احتقان قفسهٔ سینه

بزرگسالان۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۴ ساعت در صورت نیاز؛ در شربت ۱۰۰ میلی‌گرم در ۵ میلی‌لیتر، معادل ۱۰ تا ۲۰ میلی‌لیتر در هر نوبت است.
کودکان۲ تا کمتر از ۶ سال: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت در صورت نیاز، حداکثر ۶۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز، فقط با نظر پزشک؛ ۶ تا کمتر از ۱۲ سال: ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت، حداکثر ۱۲۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز؛ ۱۲ سال و بیشتر: دوز بزرگسالان. زیر ۲ سال فقط با تجویز پزشک.

با یا بدون غذا و همراه یک لیوان آب مصرف شود؛ مصرف مایعات کافی به رقیق شدن خلط کمک می‌کند.

کمک به دفع خلط در سرماخوردگی و آنفلوانزا

بزرگسالان۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۴ ساعت در صورت نیاز؛ در شربت ۱۰۰ میلی‌گرم در ۵ میلی‌لیتر، معادل ۱۰ تا ۲۰ میلی‌لیتر در هر نوبت است.
کودکان۲ تا کمتر از ۶ سال: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت در صورت نیاز، حداکثر ۶۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز، فقط با نظر پزشک؛ ۶ تا کمتر از ۱۲ سال: ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت، حداکثر ۱۲۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز؛ ۱۲ سال و بیشتر: دوز بزرگسالان. زیر ۲ سال فقط با تجویز پزشک.

مصرف معمولاً کوتاه‌مدت و تا بهبود علائم است؛ در تداوم سرفه بیش از ۷ روز یا بروز تب و تنگی نفس، ارزیابی پزشکی لازم است.

تسکین احتقان تنفسی ناشی از برونشیت

بزرگسالان۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۴ ساعت در صورت نیاز؛ در شربت ۱۰۰ میلی‌گرم در ۵ میلی‌لیتر، معادل ۱۰ تا ۲۰ میلی‌لیتر در هر نوبت است.
کودکان۲ تا کمتر از ۶ سال: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت در صورت نیاز، حداکثر ۶۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز، فقط با نظر پزشک؛ ۶ تا کمتر از ۱۲ سال: ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت، حداکثر ۱۲۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز؛ ۱۲ سال و بیشتر: دوز بزرگسالان. زیر ۲ سال فقط با تجویز پزشک.

درمان علامتی است و جایگزین درمان علت برونشیت نیست؛ در تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه یا تب پایدار به پزشک مراجعه شود.

کاهش ناراحتی ناشی از سرفهٔ خلط‌دار در عفونت‌های تنفسی فوقانی

بزرگسالان۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۴ ساعت در صورت نیاز؛ در شربت ۱۰۰ میلی‌گرم در ۵ میلی‌لیتر، معادل ۱۰ تا ۲۰ میلی‌لیتر در هر نوبت است.
کودکان۲ تا کمتر از ۶ سال: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت در صورت نیاز، حداکثر ۶۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز، فقط با نظر پزشک؛ ۶ تا کمتر از ۱۲ سال: ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم هر ۴ ساعت، حداکثر ۱۲۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز؛ ۱۲ سال و بیشتر: دوز بزرگسالان. زیر ۲ سال فقط با تجویز پزشک.

شربت با پیمانهٔ مدرج اندازه‌گیری شود و از مصرف هم‌زمان چند فرآوردهٔ حاوی گایافنزین خودداری شود.

تنظیم دوز: این دوزهای عمومی جایگزین نسخه نیستند؛ پزشک مقدار دقیق را بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند. در سالمندان معمولاً کاهش روتین دوز لازم نیست، اما در نارسایی شدید کلیه یا کبد باید با احتیاط و نظر پزشک مصرف شود؛ حداکثر مقدار فرم‌های معمولی در افراد ۱۲ ساله و بیشتر ۲۴۰۰ میلی‌گرم در ۲۴ ساعت است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به گایافنزین یا هر یک از اجزایِ فرآورده
  • سرفهٔ مزمن ناشی از سیگارکشیدن، آسم، آمفیزم یا برونشیتِ مزمن
  • سرفهٔ همراه با خلطِ غلیظ و فراوان که بهبود نمی‌یابد
  • بیماریِ کلیوی یا سابقهٔ سنگِ کلیه
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری
  • مصرفِ هم‌زمانِ داروها، مکمل‌ها یا سایر فرآورده‌هایِ سرماخوردگی و سرفه
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • حالتِ تهوع
  • استفراغِ خفیف
  • ناراحتی یا دردِ خفیفِ معده
  • سردرد
  • سرگیجهٔ خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانند تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا دشواریِ تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • بثوراتِ پوستیِ گسترده یا تاول‌هایِ پوستی — مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید
  • سرفه‌ای که با خلطِ خونی یا تبِ بالا و مداوم همراه شود — به پزشک مراجعه کنید
  • دردِ شدید و ناگهانیِ پهلو یا کمر که ممکن است نشانهٔ سنگِ کلیه باشد — به پزشک مراجعه کنید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

گایافنزین معمولاً تداخل‌هایِ داروییِ جدیِ شناخته‌شده‌ای ندارد، اما مصرفِ هم‌زمان با سایر فرآورده‌هایِ ترکیبیِ سرماخوردگی و سرفه که حاویِ گایافنزین یا موادِ مشابه هستند، می‌تواند به مصرفِ ناخواستهٔ بیش‌ازحد بینجامد. این دارو همچنین ممکن است بر نتیجهٔ برخی آزمایش‌هایِ آزمایشگاهی (مانند سنجشِ اسیدِ اوریک) اثر بگذارد، بنابراین پیش از انجامِ آزمایش، مصرفِ آن را اطلاع دهید. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و محصولاتِ گیاهیِ مصرفی‌ات را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ احتمالی جلوگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ کافی و قطعی دربارهٔ بی‌خطربودنِ کاملِ گایافنزین در بارداری و شیردهی در دست نیست. مصرفِ آن در این دوران، به‌ویژه در سه‌ماههٔ نخستِ بارداری، باید تنها با ارزیابی و صلاحدیدِ پزشک انجام شود، پس پیش از هر اقدامی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمایِ اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، رطوبت و گرمایِ زیاد نگهداری کنید. اگر از شکلِ شربت استفاده می‌کنید، درِ بطری را همیشه محکم ببندید و آن را از یخ‌زدگی دور نگه دارید. همیشه دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ داروهایِ تاریخ‌گذشته یا تغییررنگ‌داده را دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
شربت100 mg / 5mL
ژل روکش ژلاتینی روکش‌دار200 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۳ برند از ۲۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
گايافنزين GUAIPHENESIN
1 BOTTLE in 1 BOX
Adit Lifesciences
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
1 BOTTLE in 1 BOX
Bharat Parenterals Ltd.
شربت
موکوسین MUCOSINE
1 BOTTLE in 1 BOX
Chandra Bhagat Pharma
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
آسا دارو طوس
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
1 BOTTLE in 1 BOX · 60 MILLILITER in 1 BOTTLE
البرز دارو
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
50 CAPSULE, GELATIN COATED in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی تهران دارو
ژل روکش ژلاتینی روکش‌دار
گایافنزین GUAIFENESIN
1 BOTTLE in 1 BOX · 60 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی امین
شربت
گایافنزین 5م ل/100م گ شربت GUAIFENESIN 100MG/5ML 60ML SYRUP
داروسازی امین
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی اکسیر
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی بهستان
شربت
جی-ماکس G-MAX
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی تهران شیمی
شربت
گایافنزین 5م ل/100م گ شربت GUAIFENESIN 100MG/5ML 60ML SYRUP
داروسازی تهران شیمی
شربت
گایول GAYOL
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی تولید دارو
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE · 1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی خوارزمی
شربت
گایافنزین 5م ل/100م گ شربت GUAIFENESIN 100MG/5ML 60ML SYRUP
داروسازی خوارزمی
شربت
گایافکس GUAIFEX
1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی خوارزمی
شربت
ليتو خوارزمي گایافکس LITO KHARAZMI GUAIFEX
120 MILLILITER in 1 BOTTLE
داروسازی خوارزمی
شربت
موکوفنزین MUCOFENESIN
50 CAPSULE, GELATIN COATED in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 60 CAPSULE, GELATIN COATED in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی دانا
ژل روکش ژلاتینی روکش‌دار
گايافنزين GUAIFENESIN
50 CAPSULE, GELATIN COATED in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی زهراوی
ژل روکش ژلاتینی روکش‌دار
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE · 1 BOTTLE in 1 BOX
رامو فارمین
شربت
گایافنزین-عماد GUAIFENESIN-EMAD
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
عماد درمان پارس
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE · 1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوار های دنیای بهداشت
شربت
موتیسین MUTISIN
1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوار های دنیای بهداشت
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
لابراتوارهای شهردارو
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN (SHD) 100MG/5ML 60ML SYRUP
لابراتوارهای شهردارو
شربت
موتیسین MUTISIN
1 BOTTLE in 1 BOX
لابراتوارهای شهردارو
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
پور سینا
شربت
گایاکاف GUAICOF
60 MILLILITER in 1 BOTTLE
کارخانجات دارو پخش
شربت
گایافنزین GUAIFENESIN
48 BOTTLE in 1 PACKAGE
کارخانجات دارو پخش
شربت
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱تفاوتِ گایافنزین با داروهایِ ضدِسرفه چیست؟
گایافنزین یک خلط‌آور است و با رقیق‌کردنِ خلط، دفعِ آن را از راهِ سرفه آسان‌تر می‌کند. داروهایِ ضدِسرفه، برخلافِ آن، رفلکسِ سرفه را سرکوب می‌کنند. این دو دسته کاربردِ متفاوتی دارند و ترکیبِ آن‌ها باید با نظرِ پزشک یا داروساز باشد.
۰۲آیا هنگامِ مصرفِ گایافنزین باید آبِ بیشتری بنوشم؟
بله، نوشیدنِ آبِ کافی به رقیق‌ترشدنِ ترشحاتِ تنفسی و اثربخشیِ بهترِ این دارو کمک می‌کند. کمبودِ مایعات می‌تواند فایدهٔ درمانیِ آن را کاهش دهد.
۰۳آیا گایافنزین برایِ سرفهٔ خشک هم مناسب است؟
گایافنزین بیشتر برای سرفه‌هایِ همراه با خلط و احتقان کاربرد دارد. برای سرفهٔ خشکِ بدونِ خلط، معمولاً داروی دیگری مناسب‌تر است؛ بهتر است دربارهٔ نوعِ سرفه‌تان با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
۰۴اگر پس از چند روز مصرف، سرفه بهبود نیافت چه باید کرد؟
اگر سرفه پس از حدودِ یک هفته مصرف بهتر نشد یا بدتر شد، یا با تب و سردردِ مداوم همراه بود، مصرفِ خودسرانه را ادامه ندهید و به پزشک مراجعه کنید تا علتِ زمینه‌ایِ آن بررسی شود.
۰۵آیا کودکان می‌توانند گایافنزین مصرف کنند؟
مصرف در کودکان به سن و شکلِ داروییِ مناسب بستگی دارد و باید طبقِ توصیهٔ پزشک یا داروساز و با فرآوردهٔ متناسب با همان سن انجام شود. فرآورده‌هایِ ویژهٔ بزرگسالان را بدونِ مشورت برایِ کودکان استفاده نکنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۷ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۳ برند از ۲۰ سازنده، در گروه R05CA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.