بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · قلب و عروق

اسمولول

Esmolol Hydrochloride
رده ATC C07AB09شکل‌ها تزریقی، تزریقی غلیظ، تزریقی لیوفیلیزه برای محلولدوز 10 mg/1mL، 250 mg/1mL، 2500 mgبرند در ایران ۸
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

اسمولول یک بتابلوکر قلبی-گزینشی (Cardioselective Beta-Blocker) و تزریقی بسیار کوتاه‌اثر است که ضربان قلب و فشار خون را به‌سرعت و به‌طور موقت پایین می‌آورد.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کنترل سریع تندی ضربان قلب در آریتمی‌های دهلیزی و نیز کنترل ضربان قلب و فشار خون حین و پس از جراحی و بیهوشی، در محیط بیمارستانی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو فقط به‌صورت تزریق وریدی و زیر نظر مستقیم تیم پزشکی در بیمارستان تجویز می‌شود و ممکن است باعث افت فشار خون یا کندی زیاد ضربان قلب شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از دریافت این دارو دچار تنگی نفس، سرگیجهٔ شدید، ضربان قلب بسیار کند یا نامنظم، یا نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید شوید، باید فوراً به تیم درمانی اطلاع دهید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Esmolol
۰۲

معرفی دارو

اسمولول یک داروی بتابلوکر قلبی-گزینشی و تزریقی است که به‌طور اختصاصی گیرنده‌های بتا-۱ قلب را مسدود می‌کند و از این راه ضربان قلب، نیروی انقباض قلب و تا حدی فشار خون را کاهش می‌دهد. ویژگی متمایز این دارو، شروع بسیار سریع اثر و پایان سریع آن پس از قطع تزریق است، زیرا در جریان خون به‌سرعت تجزیه می‌شود. به همین دلیل اسمولول در بیمارستان، اتاق عمل و بخش مراقبت ویژه به کار می‌رود؛ جایی که نیاز به کنترل سریع و قابل‌تنظیم ضربان قلب یا فشار خون وجود دارد. این دارو برخلاف بسیاری از بتابلوکرهای خوراکی، برای مصرف طولانی‌مدت یا خانگی طراحی نشده است.

۰۳

موارد مصرف

  • کنترل سریع ضربان قلب در آریتمی‌های دهلیزی مانند فیبریلاسیون دهلیزی و فلوتر دهلیزی
  • کنترل تاکی‌کاردی سینوسی (تندی غیرطبیعی ضربان قلب) در موقعیت‌های نیازمند کنترل فوری
  • کنترل ضربان قلب و فشار خون حین بیهوشی و جراحی، به‌ویژه هنگام لوله‌گذاری تنفسی
  • کنترل کوتاه‌مدت فشار خون بالا و ضربان قلب سریع در بخش مراقبت ویژه و اورژانس بیمارستان
۰۴

روش مصرف

اسمولول فقط به‌صورت تزریق وریدی و توسط تیم پزشکی، در بیمارستان، اتاق عمل یا بخش مراقبت ویژه تجویز می‌شود؛ این دارو در خانه یا به‌تنهایی مصرف نمی‌شود. معمولاً به‌صورت انفوزیون (تزریق پیوسته و آهسته) داده می‌شود و پزشک یا پرستار سرعت آن را بر اساس ضربان قلب، فشار خون و پاسخ بدن شما به‌طور مداوم تنظیم می‌کند. به دلیل شروع و پایان بسیار سریع اثر این دارو، در تمام مدت تزریق، ضربان قلب و فشار خون شما با دستگاه پایش می‌شود. تمام تصمیم‌ها دربارهٔ سرعت، مدت و زمان قطع تزریق را تیم درمانی می‌گیرد و نیازی نیست خودتان دربارهٔ آن تصمیم بگیرید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کنترل ضربان بطنی در فیبریلاسیون دهلیزی یا فلوتر دهلیزی

بزرگسالان۵۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن طی ۱ دقیقه، سپس ۵۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه به‌صورت انفوزیون مداوم وریدی؛ در صورت کافی نبودن پاسخ، پس از حداقل ۴ دقیقه دوز بارگیری تکرار و سرعت انفوزیون به‌ترتیب به ۱۰۰، ۱۵۰ و حداکثر ۲۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه افزایش می‌یابد.

درمان کوتاه‌مدت است و ضربان قلب و فشار خون باید به‌طور مداوم پایش شود؛ در برادی‌کاردی یا افت فشار خون، انفوزیون کاهش یا قطع می‌شود.

تاکی‌کاردی سینوسی غیرجبرانی نیازمند کنترل فوری

بزرگسالان۵۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن طی ۱ دقیقه، سپس ۵۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه به‌صورت انفوزیون مداوم وریدی؛ در صورت کافی نبودن پاسخ، پس از حداقل ۴ دقیقه دوز بارگیری تکرار و سرعت انفوزیون به‌صورت مرحله‌ای تا حداکثر ۲۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه افزایش می‌یابد.

پیش از مهار ضربان، علت زمینه‌ای مانند کمبود حجم یا تب باید ارزیابی و اصلاح شود؛ برای تاکی‌کاردی جبرانی مناسب نیست.

کنترل تاکی‌کاردی و پرفشاری خون حین بیهوشی، لوله‌گذاری تنفسی و جراحی

بزرگسالانبرای کنترل فوری، ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم طی ۳۰ ثانیه، سپس ۱۵۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه؛ برای کنترل تدریجی، ۵۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم طی ۱ دقیقه، سپس ۵۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه به مدت ۴ دقیقه و بعد تنظیم مرحله‌ای بر اساس ضربان و فشار خون.

فقط برای کنترل کوتاه‌مدت پیرامون عمل استفاده می‌شود؛ پیشگیری روتین از افزایش ضربان یا فشار خون با این دارو توصیه نمی‌شود.

کنترل کوتاه‌مدت پرفشاری خون همراه با تاکی‌کاردی در اورژانس و بخش مراقبت‌های ویژه

بزرگسالان۵۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن طی ۱ دقیقه، سپس ۵۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه به‌صورت انفوزیون مداوم؛ بر اساس فشار خون و ضربان، پس از فواصل حداقل ۴ دقیقه‌ای سرعت انفوزیون افزایش یابد؛ برای کنترل ضربان تا ۲۰۰ و در صورت نیاز برای کنترل پرفشاری خون تا ۲۵۰ تا ۳۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه.

درمان فقط در محیط بیمارستان و همراه با پایش مداوم فشار خون، ضربان قلب و علائم افت برون‌ده قلبی انجام شود.

تنظیم دوز: این مقادیر عمومی‌اند و دوز دقیق را پزشک بر اساس سن، وزن، شدت بیماری، وضعیت قلبی‌عروقی و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند. در نارسایی کبدی معمولاً تنظیم دوز لازم نیست؛ در نارسایی کلیه برای انفوزیون کوتاه‌مدت معمولاً تنظیمی لازم نیست، اما در سرعت‌های بالاتر یا درمان طولانی‌تر باید احتیاط شود. در سالمندان از پایین‌ترین بخش محدوده دوز شروع و با پایش نزدیک تنظیم شود؛ سرعت نگهدارنده از ۲۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه برای کنترل ضربان و از ۳۰۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در دقیقه برای کنترل فشار خون بیشتر نشود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به اسمولول یا داروهای بتابلوکر دیگر واکنش آلرژیک داشته‌اید
  • اگر ضربان قلب خیلی کند (برادی‌کاردی)، بلوک قلبی، نارسایی قلبی یا فشار خون خیلی پایین دارید
  • اگر آسم یا بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) دارید
  • اگر دیابت دارید، زیرا این دارو می‌تواند برخی نشانه‌های افت قند خون مانند تپش قلب را پنهان کند
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی‌تان، به‌ویژه داروهای قلب و فشار خون، را به تیم درمانی بگویید
  • اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر می‌دهید
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • افت فشار خون
  • کندی ضربان قلب
  • سرگیجه یا احساس منگی
  • حالت تهوع
  • تعریق
  • درد یا قرمزی خفیف و گذرا در محل تزریق
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • ضربان قلب بسیار کند، نامنظم یا احساس غش — نیازمند بررسی فوری تیم درمانی
  • افت شدید فشار خون همراه با سرگیجهٔ شدید، تاری دید یا از‌حال‌رفتن — فوراً به تیم درمانی اطلاع دهید
  • تنگی نفس، خس‌خس سینه یا سرفهٔ شدید، به‌ویژه در افراد مبتلا به آسم — فوراً به تیم درمانی اطلاع دهید
  • تورم ناگهانی پاها، تنگی نفس در حالت درازکش یا افزایش وزن سریع که می‌تواند نشانهٔ بدتر شدن نارسایی قلبی باشد — به پزشک اطلاع دهید
  • درد شدید، تاول یا تغییر رنگ پوست در محل تزریق — فوراً به پرستار یا پزشک اطلاع دهید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و لب‌ها، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

چون اسمولول معمولاً همراه با داروهای بیهوشی و سایر داروهای قلبی-عروقی مصرف می‌شود، برخی تداخل‌های دارویی در موردش اهمیت دارند. مصرف هم‌زمان با مسدودکننده‌های کانال کلسیم مانند وراپامیل یا دیلتیازم می‌تواند خطر کندی شدید ضربان قلب، بلوک قلبی و افت فشار خون را بالا ببرد. این دارو همچنین ممکن است غلظت دیگوکسین را در خون افزایش دهد و اثر برخی داروهای شل‌کنندهٔ عضلانی که حین بیهوشی استفاده می‌شوند، مانند سوکسینیل‌کولین، را طولانی‌تر کند. مصرف هم‌زمان با سایر داروهای پایین‌آورندهٔ فشار خون یا ضربان قلب، و همچنین داروهای بیهوشی عمومی، می‌تواند اثرات قلبی-عروقی را تشدید کند. با این‌همه، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی‌ای که مصرف می‌کنید را همیشه به پزشک و داروساز خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اسمولول از جفت عبور می‌کند و مانند دیگر بتابلوکرها ممکن است بر ضربان قلب و فشار خون جنین اثر بگذارد؛ به همین دلیل در بارداری فقط در شرایط خاص بیمارستانی و زمانی تجویز می‌شود که فایدهٔ کنترل فوری قلب یا فشار خون مادر بر خطرات احتمالی برتری داشته باشد، و همیشه زیر نظر پزشک متخصص. دربارهٔ ورود این دارو به شیر مادر اطلاعات اختصاصی و قطعی محدود است؛ چون اسمولول معمولاً کوتاه‌مدت و در بیمارستان استفاده می‌شود، تصمیم دربارهٔ ادامه یا قطع موقت شیردهی را پزشک با توجه به شرایط بالینی مادر و نوزاد مشخص می‌کند.

۱۰

نگهداری

نگهداری اسمولول معمولاً بر عهدهٔ بیمارستان یا مرکز درمانی است، نه بیمار یا خانواده. به‌طور کلی این دارو باید در دمای اتاق و دور از نور مستقیم و یخ‌زدگی نگهداری شود و پیش از تزریق، اگر رنگ محلول تغییر کرده یا ذرات معلق در آن دیده شود، نباید استفاده شود. مانند هر داروی تزریقی دیگر، باید دور از دسترس کودکان نگهداری شود و پیش از مصرف همیشه تاریخ انقضای آن بررسی گردد.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی10 mg / 1mL
تزریقی250 mg / 1mL
تزریقی غلیظ250 mg / 1mL
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول250 mg / 1mL
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول2500 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۸ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
اسمولول ESMOLOL
1 in 1 VIAL, GLASS
Amomed Pharma GmbH
تزریقی
اسمولول امومد ESMOLOL AMOMED
1000 MILLIGRAM in 1 VIAL
Amomed Pharma GmbH
تزریقی
اسمولول 10 میلی گرم در میلی لیتر ESMOLOL HYDROCHLORIDE 10MG/ML 10ML
100 MILLIGRAM in 1 VIAL
Amomed Pharma GmbH
تزریقی
اسموکارد ESMOCARD
1 AMPULE in 1 BOX
G.L.PHARMA GmbH
تزریقی غلیظ
اسمولول ESMOLOL
1 AMPULE in 1 BOX · 5 VIAL, GLASS in 1 BOX · 1 VIAL, GLASS in 1 BOX
G.L.PHARMA GmbH
تزریقی غلیظتزریقیتزریقی لیوفیلیزه برای محلول
اسمولول امومد ESMOLOL AMOMED
1 AMPULE in 1 BOX
G.L.PHARMA GmbH
تزریقی غلیظ
اسمولول امومد لیو ESMOLOL AMOMED LYO
1 VIAL in 1 BOX
Lyocontract GmbH
تزریقی لیوفیلیزه برای محلول
اسبلوک ESBLOC
10 VIAL, GLASS in 1 BOX
Myungmoon
تزریقی
اسمولول ESMOLOL
1 in 1 VIAL
Orpha-devel
تزریقی
اسمولول هیدروکلراید ESMOLOL HYDROCHLORIDE
5 AMPULE in 1 BOX
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
اسموریتم ESMORYTHM
5 AMPULE in 1 BOX
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا اسمولول را می‌شود در خانه یا به‌صورت خوراکی مصرف کرد؟
خیر. اسمولول فقط به‌صورت تزریق وریدی و توسط تیم پزشکی در بیمارستان، اتاق عمل یا بخش مراقبت ویژه تجویز می‌شود و شکل خوراکی یا خانگی ندارد. این دارو نیازمند پایش پیوستهٔ ضربان قلب و فشار خون است.
۰۲چرا اثر اسمولول این‌قدر سریع شروع و قطع می‌شود؟
اسمولول در جریان خون به‌سرعت توسط آنزیم‌های موجود در گلبول‌های قرمز تجزیه می‌شود، به همین دلیل شروع و پایان اثرش بسیار سریع‌تر از بیشتر بتابلوکرهای دیگر است. همین ویژگی آن را برای تنظیم دقیق و لحظه‌به‌لحظه در بیمارستان مناسب کرده است.
۰۳آیا اسمولول برای افراد مبتلا به آسم بی‌خطر است؟
اسمولول عمدتاً روی گیرنده‌های قلب اثر می‌گذارد، اما این گزینش‌پذیری کامل نیست و در برخی افراد، به‌ویژه مبتلایان به آسم شدید، ممکن است باعث تنگی راه‌های هوایی شود. به همین دلیل تیم درمانی پیش از تجویز این دارو دربارهٔ سابقهٔ آسم یا سایر بیماری‌های تنفسی از شما می‌پرسد و با احتیاط تصمیم می‌گیرد.
۰۴پس از قطع تزریق اسمولول، اثر دارو چه مدت باقی می‌ماند؟
به دلیل تجزیهٔ بسیار سریع این دارو در خون، اثر آن معمولاً طی حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه پس از قطع تزریق از بین می‌رود. با این حال، این زمان می‌تواند در افراد مختلف کمی متفاوت باشد و تیم درمانی این روند را زیر نظر دارد.
۰۵تفاوت اسمولول با بتابلوکرهای خوراکی مانند متوپرولول یا پروپرانولول چیست؟
اسمولول برخلاف بتابلوکرهای خوراکی، فقط تزریقی و بسیار کوتاه‌اثر است و برای کنترل فوری و لحظه‌ای ضربان قلب یا فشار خون در بیمارستان به کار می‌رود، نه برای درمان طولانی‌مدت روزمره. بتابلوکرهای خوراکی معمولاً برای کنترل مداوم فشار خون یا بیماری‌های قلبی در طول زمان مصرف می‌شوند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۸ برند از ۶ سازنده، در گروه C07AB09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.