انفورتوماب ودوتین
انفورتوماب ودوتین یک داروی ضدسرطان از نوع ترکیب آنتیبادی و داروی ضدسرطان است که سلولهای دارای نکتین-۴ را هدف میگیرد و به مرگ آنها کمک میکند.
بیشتر برای برخی سرطانهای اوروتلیالِ موضعیپیشرفته، غیرقابلجراحی یا منتشرشده به کار میرود؛ گاهی بهتنهایی و گاهی همراه پمبرولیزوماب، بر اساس مرحله بیماری و درمانهای قبلی.
راش تاولی یا پوستریزی، تب همراه راش، تنگی نفس یا سرفه جدید، و نشانههای افزایش شدید قند خون میتوانند جدی باشند. در نشانههای شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
پیش از شروع، بارداری یا قصد بارداری، دیابت، بیماری کبد یا ریه، گزگز اندامها، بیماری چشمی و همه داروها و مکملها را بگویید. هر علامت جدید یا رو به بدترشدن، بهویژه راش، تنگی نفس، بیحسی یا تغییر دید، باید سریع گزارش شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
انفورتوماب ودوتین دارویی ضدسرطان از گروه ضدسرطان و ایمنی و از نوع ترکیب هدفمند آنتیبادی و داروی ضدسرطان است. این دارو به پروتئین نکتین-۴ روی سطح بسیاری از سلولهای سرطان اوروتلیالِ مثانه و مجاری ادراری متصل میشود؛ سپس جزء ضدسرطان وارد سلول شده و ساختارهای لازم برای تقسیم آن را مختل میکند. هدف اصلی، کندکردن رشد و گسترش سرطان اوروتلیال است. این فرآورده در ایران با نام تجاری پدسو، بهصورت ویال پودر برای تهیه محلول تزریق وریدی در قدرتهای ۲۰ و ۳۰ میلیگرم عرضه میشود.
موارد مصرف
- سرطان اوروتلیال موضعیپیشرفته یا متاستاتیک در بزرگسالانی که پیشتر شیمیدرمانی حاوی پلاتین و داروی ایمنیدرمانیِ مهارکنندهٔ گیرندهٔ مرگ برنامهریزیشده یا لیگاند آن دریافت کردهاند؛ بهصورت تکدارویی.
- درمان خط اول سرطان اوروتلیال غیرقابلجراحی یا متاستاتیک در بزرگسالان، همراه با پمبرولیزوماب.
- درمان پیش از جراحی و ادامهٔ درمان پس از برداشتن کامل مثانه، همراه با پمبرولیزوماب، برای سرطان عضلهتهاجمیِ قابل برداشت مثانه در بزرگسالانی که برای شیمیدرمانی حاوی سیسپلاتین مناسب نیستند.
روش مصرف
این دارو خوراکی نیست و فقط بهصورت تزریق وریدی آهسته، توسط پزشک و پرستار آموزشدیده در مرکز درمان سرطان آماده و دریافت میشود؛ تزریق سریع یا مستقیم آن مناسب نیست و بیمار نباید ویال را خودش حل یا تزریق کند. مقدار و زمانبندی هر نوبت به وزن، نوع کاربرد، تکدارویی یا همراهی با پمبرولیزوماب، آزمایشها و تحمل بدن بستگی دارد و مرکز درمانی آن را تعیین میکند. پیش از هر نوبت معمولاً وضعیت عمومی، شمارش سلولهای خون، قند خون و عملکرد کبد و کلیه بررسی میشود؛ اگر نوبتی از دست رفت، برای برنامهریزی مجدد با مرکز درمان تماس بگیرید و مقدار یا فاصلهٔ نوبتها را خودتان تغییر ندهید. چون دارو تزریقی است، غذا جذب آن را تغییر نمیدهد؛ بااینحال برای تهوع، کمآبی یا قند خون ممکن است توصیهٔ غذایی جداگانه لازم باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر در گذشته به انفورتوماب ودوتین یا مواد تشکیلدهندهٔ ویال حساسیت شدید داشتهاید، یا هنگام دریافت داروی دیگری واکنش شدید نشان دادهاید.
- دیابت، قند خون بالا، تشنگی و ادرار زیاد، یا سابقهٔ کتواسیدوز دیابتی؛ این دارو حتی در افراد بدون دیابت هم میتواند قند خون را بالا ببرد.
- بیماری ریه، سابقهٔ التهاب ریه، سرفه یا تنگی نفس مداوم، یا عفونت فعال.
- گزگز یا بیحسی دستوپا، ضعف عضلانی یا اختلال راهرفتن، خشکی شدید چشم، بیماری چشمی یا تغییر دید.
- بیماری کبد یا کلیه، بهویژه نارسایی شدید کبد یا دیالیز؛ همچنین سالمندی یا ضعف جسمی شدید. کاربرد روتین این دارو در کودکان مشخص نیست و در این گروهها پایش نزدیکتری لازم است.
- بارداری، قصد یا احتمال بارداری، شیردهی یا برنامهٔ فرزندآوری، و نیز فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی؛ بهویژه اگر پمبرولیزوماب یا درمان ضدسرطان دیگری دریافت میکنید.
عوارض احتمالی
- خستگی و ضعف
- ریزش مو
- کاهش اشتها و کاهش وزن
- تهوع، اسهال و گاهی استفراغ
- راش پوستی، خارش و خشکی پوست
- گزگز یا بیحسی دستوپا، تغییر مزه و خشکی چشم
- تاول، پوستریزی، درد یا سوزش پوست، تب همراه راش، یا زخم دهان، چشم و ناحیهٔ تناسلی: میتواند واکنش پوستی شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید و نوبت بعدی را تا ارزیابی پزشک دریافت نکنید.
- تشنگی شدید، ادرار زیاد، تهوع یا استفراغ، درد شکم، تنفس تند یا عمیق، گیجی و ضعف شدید: ممکن است نشانهٔ افزایش خطرناک قند خون یا کتواسیدوز باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سرفهٔ جدید یا رو به بدترشدن، تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، تب یا افت اکسیژن: همان روز به تیم درمان اطلاع دهید؛ اگر تنفس دشوار، لبها کبود یا گیجی ایجاد شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بیحسی، سوزش یا درد پیشروندهٔ دستوپا، ضعف عضلانی، افتادن یا اختلال راهرفتن: سریع به پزشک اطلاع دهید، چون ممکن است نیاز به تأخیر، کاهش مقدار یا توقف درمان باشد.
- درد یا قرمزی چشم، حساسیت به نور، تاری یا کاهش دید و ترشح چشمی: همان روز ارزیابی چشمپزشکی لازم است؛ کاهش ناگهانی دید نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
- حین تزریق یا پس از آن، کهیر، خارش منتشر، لرز، سرگیجه، تنگی نفس، یا درد، سوزش و تورم محل تزریق: فوراً به پرستار اطلاع دهید؛ در تنگی نفس شدید، غش، تب بالا یا بیحالی شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ قوی مانند ایتراکونازول و وریکونازول، بعضی آنتیبیوتیکها مانند کلاریترومایسین و برخی داروهای ضدویروس قوی ممکن است مقدار بخش فعال این دارو را بالا برده و خطر سمیت را بیشتر کنند. ریفامپین، کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال و علف چای میتوانند مقدار آن را پایین آورده و اثر درمانی را تغییر دهند. تداخل غذایی اختصاصی مهمی برای شکل وریدی شناخته نشده است؛ بااینحال الکل میتواند خستگی، تهوع، کمآبی و نوسان قند خون را بدتر کند، بنابراین مصرفش را با تیم درمان در میان بگذارید. اگر دارو همراه پمبرولیزوماب یا درمان ضدسرطان دیگری است، پایش عوارض هر دو درمان لازم است. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
انفورتوماب ودوتین میتواند به جنین آسیب بزند و در بارداری توصیه نمیشود. اگر احتمال بارداری وجود دارد، پیش از شروع درمان اطلاع دهید؛ زنان در سن باروری باید در طول درمان و حداقل ۶ ماه پس از آخرین نوبت از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند و مردان در طول درمان و حداقل ۴ ماه پس از آخرین نوبت نباید برای فرزندآوری اقدام کنند. شیردهی در طول درمان و حداقل ۶ ماه پس از آخرین نوبت باید متوقف شود، زیرا انتقال دارو به شیر و خطر آن برای شیرخوار مشخص نیست. دربارهٔ حفظ باروری مردان پیش از شروع درمان نیز با تیم درمان صحبت شود.
نگهداری
ویال بازنشده را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و در جعبهٔ اصلی نگه دارید؛ آن را یخ نزنید و در معرض گرما یا نور مستقیم نگذارید. آمادهسازی و نگهداری محلول حلشده یا رقیقشده باید در مرکز درمانی انجام شود و باقیمانده برای مصرف بعدی نگهداری نمیشود. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضای روی ویال و جعبه را پیش از مصرف بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 30 mg |
| تزریقی برای محلول | 20 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا انفورتوماب ودوتین همان شیمیدرمانی معمولی است؟
۰۲چرا قند خونم را با این دارو بررسی میکنند، حتی اگر دیابت ندارم؟
۰۳اگر هنگام درمان راش یا خارش پیدا کردم، چه زمانی خطرناک است؟
۰۴آیا انفورتوماب ودوتین همراه پمبرولیزوماب هم تجویز میشود؟
۰۵اگر یک نوبت تزریق وریدی را از دست بدهم، آیا باید مقدار بعدی را بیشتر کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه L01FX13. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.