الاسسترنت
الاسسترنت یک قرص خوراکی ضدسرطان هورمونی است که بهطور انتخابی گیرندهٔ استروژن را مهار و کاهش میدهد. اورسدو نام تجاری آن است.
برای برخی زنان پس از یائسگی و مردان بالغ مبتلا به سرطان پستان پیشرفته یا منتشرشده با گیرندهٔ استروژن مثبت، گیرندهٔ عامل رشد اپیدرمی انسانی نوع دوم منفی و جهش مشخص ژن گیرندهٔ استروژن استفاده میشود. معمولاً پس از پیشرفت بیماری با دستکم یک خط درمان هورمونی تجویز میشود.
الاسسترنت میتواند کلسترول و تریگلیسرید را بالا ببرد؛ آزمایش چربی خون پیش از شروع و در طول درمان لازم است. در بارداری خطر آسیب به جنین دارد و گریپفروت میتواند سطح دارو را افزایش دهد.
اگر بیماری کبدی، چربی خون بالا، احتمال بارداری یا شیردهی دارید، یا دارو و مکمل دیگری مصرف میکنید، پیش از شروع اطلاع دهید. تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، تورم یکطرفهٔ پا، زردی یا علائم حساسیت شدید نیازمند اقدام فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
الاسسترنت یک داروی خوراکی ضدسرطان هورمونی از گروه مهارکنندهها و تخریبکنندههای انتخابی گیرندهٔ استروژن است. با اتصال به گیرندهٔ استروژن آلفا، اثر استروژن را مهار و مقدار این گیرنده را در سلولهای سرطانی کاهش میدهد؛ در نتیجه رشد تومورهای وابسته به استروژن کند میشود. این دارو برای برخی سرطانهای پستان موضعاً پیشرفته یا منتشرشده، با گیرندهٔ استروژن مثبت، گیرندهٔ عامل رشد اپیدرمی انسانی نوع دوم منفی و جهش فعالکنندهٔ ژن گیرندهٔ استروژن به کار میرود. انتخاب بیمار بر پایهٔ بررسی آسیبشناسی و آزمایش اختصاصی جهش، معمولاً روی نمونهٔ خون، انجام میشود.
موارد مصرف
- سرطان پستان موضعاً پیشرفته با گیرندهٔ استروژن مثبت، گیرندهٔ عامل رشد اپیدرمی انسانی نوع دوم منفی و جهش فعالکنندهٔ ژن گیرندهٔ استروژن.
- سرطان پستان منتشرشده به اندامهای دیگر با همین ویژگیهای زیستی، در زنان پس از یائسگی.
- همین سرطان در مردان بالغ، پس از پیشرفت بیماری با دستکم یک خط درمان هورمونی و تأیید جهش مناسب در آزمایش.
روش مصرف
الاسسترنت را دقیقاً طبق نسخه، همراه یک وعدهٔ غذایی سبک و تقریباً در زمان ثابت هر روز مصرف کنید؛ مصرف همراه غذا میتواند تهوع و استفراغ را کمتر کند. قرص را کامل با آب ببلعید و آن را نجوید، خرد نکنید یا نصف نکنید؛ قرص شکسته یا آسیبدیده را مصرف نکنید. درمان معمولاً تا زمانی ادامه مییابد که پزشک سود درمانی ببیند و عوارض قابلتحمل باشد؛ مقدار دارو ممکن است بهدلیل عوارض تغییر کند، بنابراین خودسرانه آن را قطع یا تنظیم نکنید. اگر بیش از ۶ ساعت از زمان معمول گذشته یا پس از مصرف استفراغ کردید، آن نوبت را تکرار نکنید و نوبت بعدی را در زمان معمول روز بعد مصرف کنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به الاسسترنت یا مواد تشکیلدهندهٔ قرص را اطلاع دهید.
- اگر بیماری کبدی، بهویژه اختلال متوسط یا شدید کبد، دارید بگویید؛ در اختلال شدید کبدی این دارو معمولاً توصیه نمیشود و در اختلال متوسط ممکن است به تنظیم درمان نیاز باشد.
- اگر کلسترول یا تریگلیسرید بالا دارید، پیش از شروع و در طول درمان آزمایش چربی خون را پیگیری کنید.
- بارداری، احتمال بارداری، قصد بچهدارشدن، شیردهی یا نگرانی دربارهٔ باروری را مطرح کنید؛ دارو میتواند به جنین آسیب بزند و ممکن است باروری را کاهش دهد.
- ایمنی و اثربخشی دارو در افراد زیر ۱۸ سال ثابت نشده است؛ در سالمندان، بهویژه بالای ۷۵ سال، احتمال عوارض گوارشی بیشتر و دادههای درمانی محدودتر است.
- فهرست همهٔ داروها، داروهای بدون نسخه، مکملها، فرآوردههای گیاهی و درمانهای ضدسرطان دیگر را پیش از شروع ارائه دهید.
عوارض احتمالی
- تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، درد شکم یا سوءهاضمه.
- درد مفصل، کمردرد، درد عضلانی یا درد استخوانی.
- خستگی، بیحالی، کاهش اشتها، سردرد یا گرگرفتگی.
- سرگیجه، بیخوابی یا بثورات پوستی.
- کمخونی؛ ممکن است با رنگپریدگی، ضعف یا خستگی بیشتر همراه باشد.
- افزایش کلسترول و تریگلیسرید یا تغییر آنزیمهای کبد، کراتینین و املاح در آزمایش خون؛ این تغییرات ممکن است بدون علامت باشند.
- نشانههای لختهٔ خون مانند تورم، گرمی یا درد ناگهانی یک پا، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا سرفهٔ خونی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای آسیب شدید کبدی مانند زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای راست شکم، تهوع شدید یا گیجی؛ فوراً با پزشک تماس بگیرید و در صورت گیجی شدید یا خونریزی به اورژانس مراجعه کنید.
- واکنش حساسیتی شدید مانند تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس یا دشواری تنفس؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- استفراغ یا اسهال شدید و مداوم، ناتوانی در نوشیدن مایعات، سرگیجه شدید یا کاهش ادرار؛ همان روز برای ارزیابی کمآبی مراجعه کنید.
- درد عضلانی، مفصلی، استخوانی یا کمردرد شدید و ناتوانکننده؛ همان روز به تیم درمان اطلاع دهید، چون ممکن است تغییر درمان لازم شود.
- افزایش چشمگیر چربی خون یا تغییر قابلتوجه آزمایشهای خون، کبد و املاح؛ نتیجه را سریع به پزشک برسانید، حتی اگر علامتی ندارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
الاسسترنت عمدتاً در کبد تجزیه میشود. برخی داروهای ضدقارچ و آنتیبیوتیکها مانند ایتراکونازول، فلوکونازول و کلاریترومایسین میتوانند سطح آن را بالا ببرند؛ داروهایی مانند ریفامپین، کاربامازپین، فنیتوئین و علف چای میتوانند سطح و اثرش را کم کنند، بنابراین این ترکیبها معمولاً باید پرهیز یا با نظارت دقیق مدیریت شوند. الاسسترنت ممکن است سطح برخی داروهای حساس مانند دیگوکسین و روزوواستاتین را بالا ببرد. گریپفروت، آب گریپفروت و مکملهای حاوی آن را مصرف نکنید. تداخل اختصاصی قطعی با الکل مشخص نشده است، اما در صورت تهوع، استفراغ یا خستگی میتواند تحمل درمان را بدتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان، حتی داروهای بدون نسخه و فرآوردههای گیاهی، را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
الاسسترنت در بارداری میتواند به جنین آسیب بزند و دربارهٔ مصرف آن در زنان باردار دادهٔ کافی وجود ندارد؛ در صورت بارداری یا شک به آن، پزشک را فوراً مطلع کنید. افراد دارای امکان بارداری باید در طول درمان و تا ۱ هفته پس از آخرین نوبت از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند؛ مردان نیز اگر شریکشان امکان بارداری دارد همین احتیاط را رعایت کنند. در دوران شیردهی و تا ۱ هفته پس از آخرین نوبت نباید شیردهی انجام شود، زیرا خطر عوارض جدی برای شیرخوار مطرح است. دارو ممکن است باروری زنان و مردان را کاهش دهد.
نگهداری
قرص را در دمای اتاق، ترجیحاً حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، در بستهبندی اصلی و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید؛ از نگهداری در حمام یا خودرو خودداری کنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و سالمبودن قرص را بررسی کنید؛ قرص شکسته یا آسیبدیده را نخورید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 345 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا الاسسترنت برای هر نوع سرطان پستان مناسب است و چرا آزمایش جهش لازم است؟
۰۲آیا باید الاسسترنت را با غذا مصرف کرد؟
۰۳اگر نوبت را فراموش کردم یا بعد از خوردن قرص استفراغ کردم چه کنم؟
۰۴آیا میتوانم گریپفروت یا آب آن مصرف کنم؟
۰۵اگر هنگام مصرف الاسسترنت کلسترولم بالا رفت چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L02BA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.