دوتاستراید/تامسولوسین
دوتاستراید/تامسولوسین کپسولی ترکیبی از مهارکنندهٔ ۵-آلفا ردوکتاز و مسدودکنندهٔ گیرندهٔ آلفا-۱ است. یکی به کوچکشدن تدریجی پروستات کمک میکند و دیگری عضلات پروستات و گردن مثانه را شل میکند تا عبور ادرار آسانتر شود.
بیشتر برای درمان علائم متوسط تا شدید بزرگی خوشخیم پروستات در مردانی با پروستات بزرگشده بهکار میرود. همچنین خطر احتباس حاد ادرار و نیاز به جراحی مرتبط با این بیماری را کاهش میدهد.
تامسولوسین میتواند هنگام برخاستن افت فشار، سرگیجه یا غش ایجاد کند؛ در چنین حالتی بنشینید یا دراز بکشید و تا مشخصشدن اثر دارو رانندگی نکنید. دوتاستراید نیز نتیجهٔ آزمایش نشانگر اختصاصی پروستات را پایین میآورد و این موضوع باید هنگام تفسیر آزمایش در نظر گرفته شود.
اگر سابقهٔ افت فشار یا غش، بیماری کبد یا نارسایی شدید کلیه دارید، یا قرار است جراحی آبمروارید یا آبسیاه انجام دهید، پیش از شروع دارو اطلاع دهید. قطع کامل ادرار، خون واضح در ادرار، سرگیجهٔ شدید یا واکنش حساسیتی نیز نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
دوتاستراید/تامسولوسین ترکیبی از دو دارو برای مردان مبتلا به بزرگی خوشخیم پروستات است و در گروه داروهای ادراریتناسلی و هورمونهای جنسی قرار میگیرد. دوتاستراید با مهار دو نوع آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز، تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون را کم میکند؛ این هورمون در رشد پروستات نقش دارد. تامسولوسین گیرندههای آلفا-۱ در عضلات پروستات و گردن مثانه را مهار میکند و به بهبود جریان ادرار کمک میرساند. ترکیب این دو اثر، هم علائم را بهتر میکند و هم خطر احتباس حاد ادرار و جراحی مرتبط با بزرگی پروستات را کاهش میدهد.
موارد مصرف
- بهبود علائم متوسط تا شدید بزرگی خوشخیم پروستات در مردان دارای پروستات بزرگشده
- آسانتر شدن شروع و ادامهٔ ادرار و بهتر شدن جریان ادرار
- کاهش تکرر، فوریت و احساس تخلیهٔ ناکامل ادرار ناشی از بزرگی پروستات
- کاهش خطر احتباس حاد ادرار
- کاهش احتمال نیاز به جراحی مرتبط با بزرگی خوشخیم پروستات
روش مصرف
کپسول را طبق نسخه، هر روز در زمان ثابت و حدود ۳۰ دقیقه پس از همان وعدهٔ غذایی مصرف کنید. آن را کامل ببلعید؛ نجوید، خرد نکنید و باز نکنید، زیرا محتویات آن میتواند دهان و گلو را تحریک کند. بهبود جریان ادرار ممکن است زودتر احساس شود، اما اثر دوتاستراید بر حجم پروستات تدریجی است؛ درمان را خودسرانه قطع یا دو برابر نکنید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، نوبت بعدی را دوبرابر نکنید و اگر مصرف دارو چند روز قطع شد، پیش از شروع دوباره راهنمایی بگیرید. در طول درمان و تا ۶ ماه پس از آخرین مصرف، خون اهدا نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بزرگی خوشخیم پروستات همراه با علائم متوسط تا شدید
کپسول را کامل ببلعید و آن را باز نکنید، نجوید یا خرد نکنید. در یک شبانهروز بیش از یک کپسول مصرف نکنید. مدت درمان ثابت نیست و معمولاً طولانیمدت است؛ پزشک آن را تعیین میکند.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به دوتاستراید، تامسولوسین، فیناستراید، سایر داروهای مشابه یا مواد جانبی کپسول را بگویید؛ سابقهٔ واکنش شدید به داروهای سولفا یا حساسیت به سویا و بادامزمینی نیز مهم است.
- سابقهٔ فشارخون پایین، افت فشار هنگام ایستادن، سرگیجه یا غش و نیز مصرف داروهای فشارخون را مطرح کنید.
- وجود بیماری کبدی، بهویژه اختلال شدید کبد، یا نارسایی شدید کلیه باید پیش از شروع درمان بررسی شود.
- اگر جراحی آبمروارید یا آبسیاه در پیش دارید یا قبلاً داشتهاید، چشمپزشک را از مصرف فعلی یا قبلی تامسولوسین مطلع کنید.
- اگر داروی دیگری برای بزرگی پروستات، داروی درمان اختلال نعوظ، داروی ضدقارچ، ضدویروس، ضدافسردگی، وارفارین، سایمتیدین، وراپامیل یا دیلتیازم مصرف میکنید، فهرست کامل آنها را ارائه دهید.
- خون در ادرار، تب، درد شدید، عفونتهای مکرر ادراری یا ناتوانی در ادرار کردن را فقط به بزرگی پروستات نسبت ندهید و برای بررسی علت اقدام کنید.
عوارض احتمالی
- سرگیجه، بهویژه هنگام برخاستن
- اختلال در انزال یا کاهش حجم منی
- کاهش میل جنسی
- دشواری در ایجاد یا حفظ نعوظ
- بزرگشدن یا حساس و دردناک شدن پستانها
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- تورم ناگهانی صورت، لب، زبان یا گلو، تنگی نفس، کهیر گسترده، تاول یا کندهشدن پوست: فوراً با اورژانس تماس بگیرید و تا ارزیابی پزشکی داروی دیگری مصرف نکنید.
- غش، سرگیجهٔ شدید یا افت فشار واضح، بهویژه همراه با زمینخوردن: دراز بکشید و برای ارزیابی فوری پزشکی اقدام کنید؛ در صورت بیهوشی یا تداوم علائم با اورژانس تماس بگیرید.
- نعوظ دردناک یا نعوظی که بیش از ۴ ساعت برطرف نمیشود: فوراً به اورژانس مراجعه کنید، زیرا تأخیر ممکن است آسیب ماندگار ایجاد کند.
- تنگی نفس جدید یا بدترشونده، تورم پاها، خستگی غیرعادی یا افزایش سریع وزن: همان روز به پزشک اطلاع دهید؛ تنگی نفس شدید یا درد قفسهٔ سینه نیازمند مراقبت اورژانسی است.
- تغییر خلقوخو، افسردگی یا افکار آسیب به خود: در اولین فرصت با پزشک تماس بگیرید؛ اگر خطر فوری وجود دارد، با اورژانس تماس بگیرید.
- توده یا فرورفتگی در پستان، ترشح از نوک پستان، یا درد و تورم بیضه: برای بررسی سریع پزشکی مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف تامسولوسین همراه با داروی دیگری از گروه مسدودکنندههای آلفا، داروهای درمان اختلال نعوظ مانند سیلدنافیل، تادالافیل و واردنافیل، برخی داروهای فشارخون یا داروهای بیهوشی میتواند افت فشار و غش را بیشتر کند. داروهای ضدقارچ خوراکی مانند کتوکونازول و ایتراکونازول، برخی داروهای ضدویروس و بعضی داروهای ضدافسردگی مانند پاروکستین ممکن است سطح تامسولوسین یا دوتاستراید را بالا ببرند؛ سایمتیدین، وراپامیل، دیلتیازم و وارفارین نیز باید بررسی شوند. الکل میتواند سرگیجه و افت فشار را تشدید کند. فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این ترکیب برای زنان، بارداری و شیردهی نیست. دوتاستراید در صورت ورود به بدن زن باردار میتواند به جنین پسر آسیب بزند؛ زن باردار یا احتمالاً باردار نباید کپسول نشتکرده را لمس کند و در صورت تماس، پوست را فوراً با آب و صابون بشوید. مقدار کمی دوتاستراید ممکن است در منی وجود داشته باشد؛ در دوران بارداری همسر، استفاده از کاندوم برای کاهش تماس توصیه میشود. دربارهٔ عبور این داروها به شیر انسان اطلاعات کافی وجود ندارد. دوتاستراید ممکن است تعداد، حجم و حرکت اسپرم را کاهش دهد، اما اثر آن بر باروری مردان قطعی نیست.
نگهداری
دارو را طبق بروشور همان برند، معمولاً در دمای اتاق و جای خشک، دور از گرما، نور مستقیم و رطوبت و در بستهبندی اصلی نگهداری کنید. آن را دور از دسترس کودکان و زنان باردار قرار دهید. کپسول نشتکرده، تغییرشکلیافته یا تغییررنگداده را لمس نکنید؛ در صورت تماس، پوست را با آب و صابون بشویید. تاریخ انقضا و سلامت بسته را پیش از مصرف بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 0.5 mg / 0.4 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو برای درمان یا پیشگیری از سرطان پروستات است؟
۰۲چرا باید کپسول را پس از یک غذای ثابت مصرف کنم و آن را باز نکنم؟
۰۳آیا اختلال انزال یا کاهش میل جنسی طبیعی است؟
۰۴اگر هنگام بلند شدن سرگیجه گرفتم چه کار کنم؟
۰۵برای جراحی آبمروارید چه نکتهای مهم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه G04CA52. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.