دینوجست/اتینیل استرادیول
دینوجست/اتینیل استرادیول یک قرص خوراکی ترکیبی از یک پروژستین و یک استروژن است که در گروه هورمونهای جنسی قرار میگیرد. با مهار تخمکگذاری و تغییر مخاط دهانه رحم، از بارداری پیشگیری میکند.
کاربرد اصلی آن پیشگیری از بارداری است. در زنانِ متقاضی پیشگیری خوراکی، برای درمان آکنه متوسط پس از کافی نبودن درمانهای موضعی یا آنتیبیوتیک خوراکی مناسب نیز ممکن است تجویز شود.
قرصهای هورمونی ترکیبی خطر لخته خون را اندکی افزایش میدهند. تورم یا درد یکطرفه پا، تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه یا ضعف ناگهانی یکطرفه نیازمند تماس فوری با اورژانس است.
اگر سابقه لخته، میگرن با اورا، سیگارکشیدن، فشارخون بالا، بیماری کبد، جراحی یا بیحرکتی طولانی دارید، پیش از شروع دارو ارزیابی پزشکی لازم است. بارداری، شیردهی، تغییرات خلقی یا شروع هر داروی جدید نیز باید مطرح شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
دینوجست/اتینیل استرادیول یک قرص ضدبارداری خوراکی ترکیبی در رده هورمونهای جنسی است. اتینیل استرادیول بخش استروژنی و دینوجست بخش پروژستینی آن است؛ دینوجست اثر ضدآندروژنی هم دارد. این ترکیب با مهار پیامهای هورمونی تخمدان، تخمکگذاری را متوقف میکند و با غلیظ کردن مخاط دهانه رحم و تغییر پوشش رحم احتمال بارداری را کاهش میدهد. اثر ضدآندروژنی دینوجست میتواند به بهبود آکنه متوسط مرتبط با هورمونها کمک کند، اما این کاربرد برای زنانی است که همزمان قرص ضدبارداری میخواهند.
موارد مصرف
- پیشگیری از بارداری
- درمان آکنه متوسط در زنان متقاضی پیشگیری خوراکی، پس از کافی نبودن درمانهای موضعی یا آنتیبیوتیک خوراکی مناسب
- کمک به منظمتر شدن چرخه و کاهش خونریزی یا درد قاعدگی در برخی مصرفکنندگان، بهعنوان اثر همراه
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق نسخه، ترتیب بلیستر و بروشور همان برند، هر روز تقریباً در زمان ثابتی با آب ببلعید. معمولاً میتوان آن را با یا بدون غذا مصرف کرد؛ اگر معدهتان حساس است، مصرف همراه غذا کمک میکند. برای حفظ اثر ضدبارداری، قرصهای فعال را منظم مصرف کنید و فاصله بدون قرص را طولانی نکنید؛ بسته بعدی را طبق برنامه روی بلیستر شروع کنید و منتظر پایان کامل خونریزی نمانید، مگر بروشور برند دستور دیگری داده باشد. در صورت فراموشی، استفراغ یا اسهال شدید نزدیک زمان مصرف، طبق بخش مربوط به قرص فراموششده در بروشور عمل کنید و تا روشن شدن وضعیت از روش کمکی مانند کاندوم استفاده کنید. مقدار، زمان شروع، فاصله بین بستهها و تغییر روش پیشگیری را خودسرانه تغییر ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از بارداری
در شروع نخستین مصرف و بدون مصرف هورمونی قبلی، آغاز در روز اول قاعدگی ترجیح دارد. اگر شروع در روزهای ۲ تا ۵ قاعدگی باشد، در ۷ روز نخست استفاده از روش سدّی اضافی لازم است. با یا بدون غذا قابل مصرف است.
درمان آکنهٔ متوسط
فقط در زنان متقاضی پیشگیری خوراکی و پس از ناکافی بودن درمان موضعی مناسب یا آنتیبیوتیک خوراکی. بهبود معمولاً دستکم ۳ ماه زمان میبرد؛ نیاز به ادامهٔ درمان باید ۳ تا ۶ ماه پس از شروع و سپس بهطور دورهای ارزیابی شود.
کمک به منظمتر شدن چرخه و کاهش خونریزی یا درد قاعدگی
این آثار با مصرف منظم رخ میدهند؛ در صورت تداوم، شدت غیرعادی یا شروع جدید خونریزی، درد یا بینظمی قاعدگی، بررسی پزشکی لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به دینوجست، اتینیل استرادیول یا هر یک از اجزای قرص حساسیت دارید، آن را پیش از شروع مطرح کنید.
- سابقه لخته خون در پا یا ریه، سکته قلبی یا مغزی، اختلال انعقادی ارثی یا سابقه خانوادگی لخته در سن پایین را به پزشک بگویید.
- میگرن، بهویژه میگرن همراه با اورا، سیگارکشیدن، فشارخون کنترلنشده، چاقی، دیابت همراه با عوارض عروقی یا چربی خون بالا نیازمند بررسی دقیق است.
- بیماری کبد یا کیسه صفرا، زردی، التهاب پانکراس، سرطان پستان یا سرطان وابسته به هورمون و خونریزی واژینال با علت نامشخص را پیش از مصرف اطلاع دهید.
- اگر جراحی در پیش دارید، مدتی بیحرکت خواهید بود، اخیراً زایمان کردهاید یا سابقه التهاب ورید دارید، زمان مناسب شروع یا ادامه دارو باید بررسی شود.
- بارداری یا احتمال آن، شیردهی، افسردگی یا تغییرات خلقی و نیز همه داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی مصرفی را اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- درد یا حساسیت پستان
- تهوع، دلدرد یا نفخ
- لکهبینی یا تغییر مقدار و زمان خونریزی، بهویژه در ماههای اول
- سرگیجه یا خستگی
- تغییرات خلق، تحریکپذیری یا افت خلق
- تورم، درد، گرمی یا تغییر رنگ یک پا، بهویژه بهصورت یکطرفه: احتمال لخته وجود دارد؛ قرص بعدی را تا ارزیابی پزشکی مصرف نکنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تنگی نفس ناگهانی، درد تیز قفسه سینه، سرفه خونی یا تپش قلب شدید: احتمال لخته در ریه مطرح است؛ منتظر نمانید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- درد یا فشار قفسه سینه، ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار یا دید، سردرد شدید ناگهانی یا غش: ممکن است نشانه سکته قلبی یا مغزی باشد؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر همراه با مشکل تنفسی یا بلع: احتمال حساسیت شدید است؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره یا درد شدید و مداوم شکم: میتواند نشانه آسیب کبدی یا پانکراس باشد؛ همان روز برای ارزیابی فوری مراجعه کنید.
- افسردگی شدید، تغییر خلق نگرانکننده یا فکر آسیب به خود: سریعاً با پزشک تماس بگیرید؛ اگر خطر فوری وجود دارد با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید. برخی داروهای ضدصرع مانند کاربامازپین، فنیتوئین، فنوباربیتال، اکسکاربازپین، فلبامات و توپیرامات، همچنین ریفامپیسین، گریزئوفولوین، بعضی داروهای ضدویروس برای اچآیوی یا هپاتیت ث و علف چای میتوانند اثر ضدبارداری را کم یا لکهبینی ایجاد کنند؛ در این شرایط ممکن است روش غیرهورمونی کمکی لازم شود. بعضی درمانهای هپاتیت ث با این قرص قابل مصرف همزمان نیستند. این دارو میتواند بر اثر داروهایی مانند لاموتریژین نیز اثر بگذارد. غذای معمولی و الکل تداخل مستقیم مهمی با آن ندارند، اما الکل میتواند احتمال فراموشی یا استفراغ را بیشتر کند و در بیماری کبدی باید با احتیاط بیشتری مصرف شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری نباید از این دارو استفاده شود؛ اگر احتمال بارداری وجود دارد یا آزمایش بارداری مثبت شده است، مصرف را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید. در شیردهی ممکن است مقدار شیر را کم کند و مقدار کمی از هورمونها وارد شیر شود؛ معمولاً انتخاب اول نیست و زمان شروع پس از زایمان نیز به خطر لخته بستگی دارد. روش مناسب باید با پزشک تعیین شود.
نگهداری
دارو را معمولاً در دمای کمتر از ۲۵ درجه، در بستهبندی اصلی و دور از نور و رطوبت نگه دارید؛ آن را در حمام یا داخل خودرو نگذارید. دارو باید دور از دسترس کودکان باشد و پس از تاریخ انقضا مصرف نشود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 2 mg / 0.03 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا دینوجست/اتینیل استرادیول برای درمان آکنه هم تجویز میشود؟
۰۲آیا لکهبینی یا نامنظم شدن خونریزی طبیعی است؟
۰۳اگر یک قرص را فراموش کنم یا بعد از مصرف استفراغ کنم چه؟
۰۴آیا این قرص از بیماریهای مقاربتی هم جلوگیری میکند؟
۰۵چه کسانی نباید این قرص را مصرف کنند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۴ سازنده، در گروه G03AA16. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.