دینوژست
دینوژست پروژستینی مصنوعی و مشتقی از نورتستوسترون است که با اثرِ ضدِ استروژنیِ قوی بر بافتِ اندومتر عمل میکند.
کاربردِ اصلیِ آن درمانِ اندومتریوز و کاهشِ دردِ لگنی و قاعدگیِ دردناکِ ناشی از آن است.
این دارو در بارداری ممنوع است و باید طبقِ تشخیص و پیگیریِ پزشک مصرف شود، بهویژه در صورتِ سابقهٔ لختهشدنِ خون یا بیماریِ کبدی.
در صورتِ خونریزیِ شدید و غیرمعمول، دردِ شدیدِ یکطرفهٔ پا، تنگیِ نفس یا افتِ شدیدِ خلقوخو، حتماً با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
دینوژست پروژستینی مصنوعی و مشتقی از نورتستوسترون (Nortestosterone) است که در ایران بیشتر با نامِ تجاریِ ویزان شناخته میشود و در ردهٔ داروهای هورمونیِ زنانه قرار میگیرد. این دارو با اثرِ ضدِ استروژنیِ نسبتاً قوی بر بافتِ اندومتر، از رشد و فعالیتِ ضایعاتِ اندومتریوزی میکاهد و در بسیاری از زنان، تخمکگذاری را نیز مهار میکند. هدفِ اصلیِ درمان، کنترلِ درد و التهابِ ناشی از اندومتریوز است، نه پیشگیریِ قطعی از بارداری. برخلافِ بسیاری از قرصهای ضدبارداریِ رایج، مصرفِ آن معمولاً پیوسته و بدونِ وقفهٔ هفتگی است.
موارد مصرف
- درمانِ اندومتریوز و کنترلِ ضایعاتِ فعالِ آن
- کاهشِ دردِ لگنیِ مزمنِ مرتبط با اندومتریوز
- کاهشِ دیسمنوره (قاعدگیِ دردناک) ناشی از اندومتریوز
- پیشگیری از عودِ علائمِ اندومتریوز پس از جراحی، بهعنوانِ درمانِ نگهدارنده
روش مصرف
دینوژست معمولاً بهصورتِ یک قرص در روز و پیوسته مصرف میشود؛ یعنی برخلافِ بسیاری از قرصهای ضدبارداریِ رایج، بینِ بستهها وقفهای در کار نیست و مصرف باید هر روز، ترجیحاً در ساعتی ثابت، ادامه یابد. میتوان آن را همراه یا بدونِ غذا میل کرد، هرچند مصرف در زمانی مشخص به یادآوری و پایبندی کمک میکند. در ماههای نخستِ درمان، لکهبینی یا خونریزیِ نامنظم شایع است و بهخودیِخود جای نگرانی نیست، اما اگر ادامهدار یا شدید بود باید به پزشک اطلاع داد. مدتِ درمان و زمانِ قطعِ آن را پزشک بر اساسِ پاسخِ بالینی تعیین میکند؛ بدونِ هماهنگی با پزشک یا داروساز، مصرف را ناگهان قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اندومتریوز و کنترل ضایعات فعال آن
با یا بدون غذا و ترجیحاً هر روز در ساعت ثابت مصرف شود؛ با وجود خونریزی واژینال نیز مصرف ادامه یابد. در نوجوانان، خطر کاهش تراکم استخوان باید ارزیابی شود.
درد لگنی مزمن مرتبط با اندومتریوز
با یا بدون غذا مصرف شود و بین بستهها وقفه نیفتد؛ مصرف همزمان داروهای هورمونی دیگر باید با نظر پزشک باشد.
دیسمنورهٔ ناشی از اندومتریوز
درمان پیوسته است و نباید فقط در روزهای دردناک یا هنگام قاعدگی مصرف شود؛ با یا بدون غذا قابل مصرف است.
پیشگیری از عود علائم اندومتریوز پس از جراحی، بهعنوان درمان نگهدارنده
درمان نگهدارنده باید طبق برنامهٔ متخصص ادامه یابد؛ این دارو جایگزین روش پیشگیری از بارداری نیست.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به دینوژست یا سایرِ اجزای دارو
- سابقهٔ لختهشدنِ خون در وریدها یا شریانها (ترومبوز، سکته)
- بیماریِ کبدیِ فعال یا سابقهٔ تومورِ کبدی
- خونریزیِ واژینالِ ناشناخته یا سابقهٔ سرطانهای وابسته به هورمون
- بارداریِ قطعی یا احتمالی
- مصرفِ همزمانِ سایر داروها، مکملها یا گیاهانِ دارویی
عوارض احتمالی
- سردرد
- خونریزی یا لکهبینیِ نامنظمِ واژینال
- دردِ یا حساسیتِ پستان
- آکنه
- تغییرِ خلقوخو یا افسردگیِ خفیف
- افزایشِ خفیفِ وزن یا تهوع
- نشانههای ترومبوزِ وریدی مانندِ تورم، درد یا قرمزیِ یکطرفهٔ پا؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ ناگهانیِ قفسهٔ سینه، تنگیِ نفس یا سرفهٔ خونی؛ این نشانهها را جدی بگیرید و با اورژانس تماس بگیرید.
- افتِ شدیدِ خلقوخو یا افسردگیِ قابلِتوجه؛ اگر افکارِ آسیبرساندن به خود پیدا کردید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره یا دردِ شدیدِ شکم که میتواند نشانهٔ مشکلِ کبدی باشد؛ در این صورت در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو یا تنگیِ نفسِ ناگهانی؛ در این صورت با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهایی که آنزیمهای کبدی را فعال میکنند، مانندِ ریفامپین، برخی داروهای ضدِتشنج (فنیتوئین، کاربامازپین، فنوباربیتال) و گیاهِ سنتجانزورت، میتوانند اثرِ دینوژست را کاهش دهند و بر نظمِ خونریزی و کارآییِ درمان تأثیر بگذارند. در مقابل، برخی داروهای ضدِقارچ یا ضدِویروسیِ خاص ممکن است غلظتِ دینوژست را در خون افزایش دهند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دینوژست در بارداری مصرف نمیشود و اگر در حینِ درمان بارداری رخ دهد، باید بلافاصله با پزشک هماهنگ و دارو قطع شود. دربارهٔ دورانِ شیردهی دادههای کافی و قطعی وجود ندارد و ترشحِ اندکی از دارو به شیر گزارش شده است؛ بنابراین تصمیم برای مصرف در این دوران باید تنها با نظرِ پزشک و با سنجشِ فایده و خطر گرفته شود.
نگهداری
قرصهای دینوژست را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگه دارید. بستهبندی را تا زمانِ مصرف باز نکنید و دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 2 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۶ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا دینوژست بهتنهایی ضدبارداری محسوب میشود؟
۰۲چرا در ماههای اولِ مصرف خونریزیِ نامنظم دارم؟
۰۳مصرفِ دینوژست معمولاً چه مدت طول میکشد؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا دینوژست باعثِ افزایشِ وزن میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۶ برند از ۸ سازنده، در گروه G03DB08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.