داسابوویر
داسابوویر یک داروی ضدویروسیِ مستقیماثر از ردهٔ داروهای اختصاصیِ درمانِ هپاتیتِ C است که با هدفِ متوقفکردنِ تکثیرِ ویروس در بدن به کار میرود.
این دارو همیشه در ترکیب با داروهای ضدویروسیِ دیگر، برای درمانِ عفونتِ مزمنِ هپاتیتِ C (ژنوتیپ ۱) در بزرگسالان تجویز میشود و هرگز بهتنهایی مصرف نمیشود.
مهمترین نکتهٔ ایمنیِ داسابوویر، خطرِ نادر اما جدیِ آسیبِ کبدی است، بهویژه در افرادی که از پیش سیروزِ کبدی دارند؛ به همین دلیل پایشِ منظمِ آزمایشهای کبدی طیِ درمان ضروری است.
اگر زردیِ پوست یا چشم، ادرارِ تیره، خستگیِ شدید یا بیاشتهاییِ ناگهانی را تجربه کردید، یا هر دارو یا مکملِ جدیدی مصرف میکنید، حتماً با پزشک یا داروسازتان مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
داسابوویر عضوی از خانوادهٔ داروهای ضدویروسیِ مستقیماثر (Direct-Acting Antiviral) است که بهطور اختصاصی برای درمانِ عفونتِ مزمنِ ویروسِ هپاتیتِ C ساخته شده است. این دارو با مهارِ آنزیمِ پلیمرازِ ویروسی (NS5B)، از فرآیندِ تکثیرِ ژنتیکیِ ویروس در سلولهای کبدی جلوگیری میکند و در نتیجه از گسترشِ عفونت در بدن میکاهد. داسابوویر هرگز بهتنهایی اثربخش نیست و همواره باید همراه با دیگر داروهای ضدِ هپاتیتِ C، مانندِ ترکیبِ اومبیتاسویر، پاریتاپرویر و ریتوناویر، و گاهی همراه با ریباویرین مصرف شود تا احتمالِ مقاومتِ ویروسی کاهش یابد. هدفِ نهاییِ درمان، پاکسازیِ کاملِ ویروس از خون و پیشگیری از پیشرفتِ آسیبِ کبدی است.
موارد مصرف
- درمانِ عفونتِ مزمنِ هپاتیتِ C ژنوتیپ ۱ در بزرگسالان، همیشه همراه با سایر داروهای ضدویروسی
- کاربرد در بیمارانی که پیشتر دورهٔ درمانیِ دیگری برای هپاتیتِ C را بدونِ موفقیتِ کامل گذراندهاند، طبقِ صلاحدیدِ پزشکِ متخصص
- کمک به پاکسازیِ کاملِ ویروس از خون و رسیدن به پاسخِ ویروسیِ پایدار
- کاهشِ خطرِ پیشرفتِ آسیبِ کبدیِ ناشی از هپاتیتِ C مزمن، مانندِ فیبروز و سیروز
روش مصرف
داسابوویر را باید همراه با غذا مصرف کرد، زیرا خوردنِ دارو همراه با غذا به جذبِ بهترِ آن در بدن کمک میکند؛ نوبتها و فاصلهٔ دقیقِ میانِ آنها را پزشک یا داروساز بر اساسِ نسخه مشخص میکند. این دارو باید تا پایانِ کاملِ دورهٔ درمان -که پزشک تعیین میکند- بدونِ هیچ وقفه یا قطعِ خودسرانه مصرف شود، چون فراموشکردنِ نوبتها یا قطعِ زودهنگام میتواند به مقاومتِ ویروس و شکستِ درمان بینجامد. اگر نوبتی از دارو فراموش شد یا پس از مصرف استفراغ رخ داد، دربارهٔ نحوهٔ جبرانِ آن حتماً از داروساز یا پزشکِ معالج بپرسید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت مزمن هپاتیت سی، ژنوتیپ ۱، در بزرگسالان
داسابوویر هرگز نباید بهتنهایی مصرف شود؛ قرص را کامل ببلعید. در صورت شکست درمان قبلی، داروهای همراه و مدت درمان بر پایهٔ سابقهٔ درمان و نظر متخصص تعیین میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به داسابوویر یا هر یک از اجزای این دارو حساسیت داشتهاید، حتماً پزشک را مطلع کنید.
- سابقهٔ بیماریِ کبدی، بهویژه سیروزِ جبراننشده یا نارساییِ کبدی، باید پیش از شروعِ درمان به پزشک گفته شود.
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفی -بهویژه استاتینها و قرصهای ضدبارداریِ هورمونی- را به پزشک اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ درمان حتماً با پزشک مشورت کنید.
- اگر هماکنون یا در گذشته به ویروسِ هپاتیتِ B نیز آلوده بودهاید، پزشک باید از آن آگاه باشد.
- پزشک معمولاً پیش و در طولِ درمان، عملکردِ کبد را با آزمایشِ خون بررسی میکند؛ در جلساتِ پیگیری همکاری کنید.
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوع
- خارشِ پوست
- بیخوابی
- احساسِ خستگی یا ضعفِ عمومی
- سردرد
- زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرارِ تیره یا مدفوعِ کمرنگ که میتواند نشانِ آسیبِ کبدی باشد؛ در صورتِ بروز، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- خستگیِ شدید و ناگهانی، بیاشتهایی یا حالتِ تهوعِ پایدار که ممکن است نشانِ مشکلِ کبدی باشد؛ نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشکی است.
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ غیرعادی در قسمتِ بالا و راستِ شکم، که باید هرچه زودتر به پزشک اطلاع داده شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
داسابوویر همیشه همراه با ریتوناویر مصرف میشود؛ ریتوناویر بر آنزیمهای کبدیِ متابولیزهکنندهٔ بسیاری از داروهای دیگر اثر میگذارد و به همین دلیل این ترکیب تداخلهای دارویی متعددی دارد. قرصهای ضدبارداریِ هورمونیِ حاویِ اتینیلاسترادیول را نباید همزمان با داسابوویر مصرف کرد، چون خطرِ افزایشِ آنزیمهای کبدی را بالا میبرد. برخی داروهای کاهشدهندهٔ چربیِ خون (استاتینها)، برخی داروهای ضدتشنج مانندِ کاربامازپین و فنیتوئین، آنتیبیوتیکِ ریفامپین، و گیاهِ داروییِ گلِ راعی نیز میتوانند اثربخشیِ داسابوویر را کاهش دهند یا خطرِ عوارض را بالا ببرند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا همهٔ تداخلهای احتمالی پیش از شروعِ درمان بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ داسابوویر در بارداری اطلاعاتِ محدودی وجود دارد، اما این دارو معمولاً همراه با ریباویرین تجویز میشود که مصرفِ آن در بارداری بهشدت ممنوع است؛ به همین دلیل تصمیم دربارهٔ درمانِ هپاتیتِ C در دورانِ بارداری باید کاملاً با نظرِ پزشکِ متخصص و با سنجشِ دقیقِ فایده و خطر انجام شود. اینکه این دارو وارد شیرِ مادر میشود یا نه و چه اثری بر نوزادِ شیرخوار دارد بهروشنی مشخص نیست، پس مادرانِ شیرده پیش از مصرف حتماً باید با پزشک مشورت کنند.
نگهداری
داسابوویر را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. بستهٔ دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید و طبقِ راهنماییِ داروخانه آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 250 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوانم داسابوویر را بهتنهایی مصرف کنم؟
۰۲دورهٔ درمان با داسابوویر معمولاً چقدر طول میکشد؟
۰۳اگر یک نوبت از داسابوویر را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۴آیا مصرفِ الکل در طولِ درمان با داسابوویر مشکلساز است؟
۰۵چرا در طولِ درمان با داسابوویر باید آزمایشِ کبد بدهم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه J05A. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.