سیانوکوبالامین/فروس فومارات
این کپسول یک فرآوردهٔ خونسازِ حاوی فروس فومارات، اسید فولیک، ویتامین ب۱۲ و ویتامین ث است. آهن به ساخت هموگلوبین کمک میکند و ویتامینهای همراه در خونسازی و جذب آهن نقش دارند.
بیشتر برای درمان یا پیشگیری از کمبود آهن و کمخونی فقر آهن، بهویژه در صورت نیاز همزمان به فولات یا ویتامین ب۱۲، به کار میرود. برای کمخونیهایی که ناشی از کمبود آهن نیستند مناسب نیست.
آهن برای همهٔ انواع کمخونی مناسب نیست و مصرف بیدلیل یا بیشازحد میتواند زیانآور باشد. کپسول را دور از دسترس کودکان نگه دارید؛ بلع مقدار زیاد آهن در کودک یک وضعیت اورژانسی است.
اگر علت کمخونی مشخص نیست، سابقهٔ تجمع آهن، تالاسمی، بیماری کبدی یا ناراحتی مهم گوارشی دارید، پیش از مصرف سؤال کنید. همچنین در صورت مصرف لووتیروکسین، برخی آنتیبیوتیکها، داروهای ضداسید یا مکملهای معدنی، زمانبندی مصرف باید بررسی شود.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این کپسول در گروه داروهای خونساز و ترکیبات آهن قرار دارد و برای مصرف خوراکی ساخته شده است. فروس فومارات آهن لازم برای ساخت هموگلوبین را فراهم میکند؛ اسید فولیک و ویتامین ب۱۲ به ساختهشدن و بلوغ طبیعی گلبولهای قرمز کمک میکنند. ویتامین ث موجود در آن نیز جذب آهن را در دستگاه گوارش بهتر میکند. هدف اصلی، جبران کمبودهای تغذیهای و درمان کمخونیهایی است که به آهن خوراکی پاسخ میدهند.
موارد مصرف
- درمان کمخونی فقر آهن پس از تأیید کمبود آهن
- جبران یا پیشگیری از کمبود آهن در دورههای افزایش نیاز، مانند بارداری، طبق نظر پزشک
- کمخونی پس از خونریزی حاد یا مزمن، اگر آهن خوراکی برای بیمار مناسب باشد
- کمخونیهای تغذیهای همراه با کمبود فولات یا ویتامین ب۱۲
روش مصرف
کپسول را دقیقاً طبق نسخه و راهنمای داخل بسته، کامل و با آب ببلعید؛ آن را نجویید یا باز نکنید مگر اینکه دستور دیگری داده شده باشد. آهن معمولاً با معدهٔ نسبتاً خالی بهتر جذب میشود، اما اگر تهوع یا دلدرد ایجاد کرد، مصرف همراه غذای سبک میتواند تحمل آن را بهتر کند. چای، قهوه، شیر و لبنیات، تخممرغ و مکملهای کلسیم را همزمان با آن مصرف نکنید و دربارهٔ فاصلهٔ مناسب با داروهای دیگر از داروساز بپرسید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، مقدار نوبت بعدی را دو برابر نکنید. مدت درمان را خودسرانه کوتاه نکنید، چون جبران ذخایر آهن ممکن است از بهبود اولیهٔ علائم طولانیتر باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به آهن، سیانوکوبالامین، اسید فولیک، ویتامین ث یا مواد تشکیلدهندهٔ کپسول حساسیت داشتهاید، اطلاع دهید.
- اگر علت کمخونی روشن نیست یا کمخونی شما ناشی از کمبود آهن نیست؛ بهویژه در تالاسمی، برخی کمخونیهای ناشی از تخریب گلبولهای قرمز، بیماریهای مزمن یا دریافت خون مکرر.
- اگر سابقهٔ تجمع آهن، هموکروماتوز، بیماری کبدی یا کلیوی، یا آزمایشهای غیرطبیعی آهن دارید.
- اگر زخم معده، بیماری التهابی روده، یبوست شدید، جراحی معده یا اختلال جذب دارید.
- فهرست همهٔ داروها، ویتامینها، مکملهای معدنی و فرآوردههای گیاهی را ارائه دهید؛ بهخصوص داروهای تیروئید، ضداسید و آنتیبیوتیکها.
- در بارداری، قصد بارداری یا شیردهی و نیز برای مصرف در کودک یا سالمند، شرایط فردی و سایر مکملها را مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- تهوع یا دلبههمخوردگی
- درد، سوزش یا احساس پری در معده
- یبوست
- اسهال یا نفخ
- تیره یا سیاهشدن مدفوع
- کهیر، خارش منتشر، تورم لب، صورت یا زبان، یا تنگی نفس: مصرف را متوقف کرده و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- استفراغ شدید یا مکرر، درد شدید شکم، خون در استفراغ یا مدفوع، بیحالی شدید، گیجی یا تشنج، بهویژه پس از مصرف بیشازحد یا بلع کودک: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- مدفوع کاملاً قیری و چسبنده همراه با سرگیجه، ضعف یا درد شکم، یا مشاهدهٔ خون روشن در مدفوع: برای بررسی خونریزی فوراً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
آهن جذب لووتیروکسین، لوودوپا و برخی آنتیبیوتیکها مانند داکسیسایکلین و سیپروفلوکساسین را مختل میکند؛ داروهای ضداسید و فرآوردههای حاوی کلسیم، منیزیم یا روی نیز جذب آهن را کم میکنند. داروهای کاهشدهندهٔ اسید معده مانند امپرازول ممکن است جذب آهن را کاهش دهند. چای، قهوه، شیر و لبنیات و تخممرغ نیز بهتر است همزمان مصرف نشوند. الکل تداخل مستقیم مهمی با این ترکیب ندارد، اما میتواند ناراحتی معده را بیشتر کند و در بیماری کبدی یا سابقهٔ تجمع آهن اهمیت بیشتری پیدا کند. فهرست کامل داروها، ویتامینها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا فاصلهٔ مناسب و احتمال تداخل بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
آهن و اسید فولیک در بارداری گاهی لازماند و سیانوکوبالامین معمولاً قابل استفاده است، اما نیاز به این ترکیب باید بر اساس آزمایش و نظر پزشک تعیین شود. در بارداری خودسرانه مکملهای حاوی آهن یا فولات را روی هم نگذارید. اجزای این فرآورده در شیردهی، در صورت مصرف تجویزشده، معمولاً مشکل مهمی برای شیرخوار ایجاد نمیکنند؛ بااینحال بیماریهای زمینهای مادر یا هر نگرانی دربارهٔ نوزاد باید مطرح شود.
نگهداری
کپسول را در بستهبندی اصلی، در دمای اتاق و جای خشک، دور از گرما، نور و رطوبت نگه دارید؛ آن را در حمام یا داخل خودرو نگذارید. دارو باید دور از دسترس و دید کودکان باشد و پس از تاریخ انقضا یا آسیبدیدگی بسته مصرف نشود. اگر روی بسته شرایط متفاوتی درج شده است، همان شرایط اولویت دارد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 350 mg / 150 mg / 1 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا سیاهشدن مدفوع با این کپسول طبیعی است؟
۰۲آیا میتوانم کپسول را با چای یا شیر بخورم؟
۰۳آیا این دارو برای هر نوع کمخونی مناسب است؟
۰۴اگر لووتیروکسین مصرف کنم، چه کنم؟
۰۵آیا میتوانم همزمان مکمل آهن یا مکمل چندویتامینی بارداری دیگری مصرف کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۴ سازنده، در گروه B03AE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.