کوبیمتینیب
کوبیمتینیب یک داروی ضدسرطان هدفمند از گروه مهارکنندههای مسیر امایکی است. با مهار پیامهای رشد در برخی سلولهای سرطانی، به کندشدن رشد تومور کمک میکند.
کاربرد اصلی آن همراه با وِمورافنیب برای ملانوم غیرقابلجراحی یا منتشرشده با جهش تأییدشدهٔ براف وی۶۰۰ است. در برخی بزرگسالان مبتلا به تومورهای هیستیوسیتی نیز در درمان تخصصی بهصورت تکدارویی بهکار میرود.
کوبیمتینیب میتواند به قلب، چشم، کبد و عضله آسیب بزند و باعث خونریزی یا واکنش شدید پوستی شود. پایش قلب و چشم و آزمایشهای کبد و عضله را طبق برنامهٔ تیم درمان انجام دهید.
سابقهٔ بیماری قلبی یا چشمی، بیماری کبد یا کلیه، خونریزی غیرعادی، بارداری یا شیردهی را پیش از شروع درمان مطرح کنید. تغییر دید، تنگی نفس، زردی، ادرار تیره، ضعف شدید عضله یا اسهال مداوم نیازمند تماس سریع با تیم درمان است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کوبیمتینیب، که با نام تجاری کوتلیک هم عرضه میشود، یک قرص ضدسرطان هدفمند از گروه مهارکنندههای مسیر امایکی است. در بعضی تومورها، جهش براف این مسیر را بیشفعال میکند؛ کوبیمتینیب این پیام رشد را مهار میکند و تکثیر سلولهای سرطانی را کاهش میدهد. کاربرد اصلی آن در بزرگسالان، همراه با وِمورافنیب برای ملانوم غیرقابلجراحی یا منتشرشده با جهش براف وی۶۰۰ است. برای برخی تومورهای هیستیوسیتی نیز ممکن است در مراکز تخصصی بهصورت تکدارویی استفاده شود.
موارد مصرف
- ملانوم غیرقابلجراحیِ بزرگسالان با جهش براف وی۶۰۰ئی یا وی۶۰۰کی، همراه با وِمورافنیب
- ملانوم منتشرشدهٔ بزرگسالان با جهش براف وی۶۰۰ئی یا وی۶۰۰کی، همراه با وِمورافنیب
- برخی تومورهای نادرِ هیستیوسیتی در بزرگسالان، بهصورت تکدارویی و تحت نظر فوقتخصص خون و سرطان
روش مصرف
مقدار، زمانبندی چرخههای درمان و طول مصرف کوبیمتینیب را پزشک متخصص سرطان تعیین میکند. قرص را کامل با آب ببلعید؛ مصرف آن معمولاً با غذا یا بدون غذا ممکن است، اما زمان مصرف را تا حد امکان ثابت نگه دارید. در برنامههای درمانی این دارو ممکن است وقفهٔ ازپیشتعیینشده وجود داشته باشد؛ آن را جابهجا نکنید و اگر همراه وِمورافنیب تجویز شده، برنامهٔ هیچکدام را خودسرانه تغییر ندهید. در صورت فراموشی یک نوبت یا استفراغ پس از مصرف، مقدار اضافی نخورید و دربارهٔ نوبت بعدی از تیم درمان راهنمایی بگیرید. حتی در صورت بهترشدن حال، قطع یا کموزیادکردن دارو باید با نظر پزشک انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به کوبیمتینیب یا مواد تشکیلدهندهٔ قرص حساسیت داشتهاید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
- سابقهٔ نارسایی قلبی، کاهش قدرت پمپاژ قلب، فشار خون بالا، بیماری عروق قلب یا اختلال ضربان را مطرح کنید؛ عملکرد قلب پیش و در طول درمان پایش میشود.
- هرگونه بیماری شبکیه، جداشدگی شبکیه، تورم مرکز شبکیه، تاری دید یا مشکل چشمی قبلی را گزارش دهید.
- بیماری کبدی، افزایش آنزیمهای کبد، نارسایی شدید کلیه، بیماری عضلانی یا سابقهٔ درد و ضعف غیرمعمول عضلات را به پزشک بگویید.
- سابقهٔ خونریزی، وجود تومور در مغز، مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون یا ضدپلاکت، و همچنین فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی را اعلام کنید.
- اگر باردارید، احتمال بارداری وجود دارد یا شیردهی میکنید، پیش از مصرف اطلاع دهید. ایمنی و اثربخشی کوبیمتینیب در کودکان کمتر از هجده سال بهخوبی تثبیت نشده و سالمندان ممکن است به پایش نزدیکتری نیاز داشته باشند.
عوارض احتمالی
- اسهال
- تهوع یا استفراغ
- بثورات پوستی، قرمزی یا خشکی پوست
- حساسیت بیشتر به نور و آفتابسوختگی
- تب
- خستگی، تورم اندامها یا درد عضله و مفصل
- خونریزی شدید یا غیرعادی، مانند استفراغ خونی، مدفوع سیاه، خون در ادرار، خوندماغ بندنیامدنی یا سردرد ناگهانی شدید: فوراً با پزشک تماس بگیرید و در خونریزی شدید، ضعف یا غش فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس تازه یا شدید، تورم سریع پاها، درد قفسهٔ سینه، تپش قلب، سرگیجه یا غش: میتواند نشانهٔ اختلال عملکرد قلب باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تاری یا کاهش ناگهانی دید، دیدن جرقه یا لکههای شناور، سایه یا پرده در میدان دید، یا درد و قرمزی چشم: فوراً برای ارزیابی چشمپزشکی اقدام کنید؛ در کاهش ناگهانی دید به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، تهوع مداوم، بیاشتهایی شدید یا درد قسمت بالای راست شکم: میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید.
- درد یا ضعف شدید عضلات، گرفتگی غیرمعمول، ادرار بهرنگ چای یا کاهش ادرار: احتمال آسیب عضله وجود دارد؛ مصرف نوبت بعدی را خودسرانه تکرار نکنید و فوراً با تیم درمان تماس بگیرید.
- تاول یا کندهشدن پوست، زخمهای دهان یا چشم، بثورات گسترده همراه با تب، اسهال شدید و مداوم، یا ضایعهٔ پوستی تازه و در حال تغییر: فوراً به پزشک اطلاع دهید؛ در تنگی نفس یا تورم صورت و گلو فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برخی داروهای ضدقارچ و بعضی آنتیبیوتیکها میتوانند مقدار کوبیمتینیب را در خون بالا ببرند؛ داروهای ضدتشنج مانند کاربامازپین و فنیتوئین، ریفامپین و علف چای ممکن است اثر آن را کم کنند. داروهای رقیقکنندهٔ خون و ضدپلاکت میتوانند خطر خونریزی را بیشتر کنند و در صورت مصرف همزمان وِمورافنیب، سابقهٔ اختلال ضربان و داروهای مؤثر بر ریتم قلب باید بررسی شود. گریپفروت و آب آن ممکن است سطح دارو را افزایش دهد؛ از مصرفشان در طول درمان پرهیز کنید مگر پزشک اجازه دهد. الکل تداخل مستقیم مشخصی ندارد، اما در بیماری کبدی یا افزایش آنزیمهای کبدی میتواند نگرانی را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
کوبیمتینیب میتواند به جنین آسیب برساند و در بارداری معمولاً نباید مصرف شود، مگر در شرایطی که متخصص پس از سنجش دقیق خطر و فایده آن را ضروری بداند. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از شروع درمان اطلاع دهید و دربارهٔ پیشگیری مؤثر در طول درمان و مدتی پس از آخرین نوبت برنامهریزی کنید. دربارهٔ شیردهی نیز بهدلیل احتمال آسیب به شیرخوار، در طول درمان و تا زمانی که پزشک تعیین کند شیردهی نکنید؛ بارداری ناخواسته را سریع گزارش دهید.
نگهداری
دارو را در بستهٔ اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید؛ آن را در حمام یا فریزر نگذارید. دور از دسترس کودکان باشد، تاریخ انقضا و سلامت بسته را پیش از مصرف بررسی کنید و داروی باقیمانده یا تاریخگذشته را برای روش دفع مناسب به داروساز تحویل دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کوبیمتینیب را میتوانم بهتنهایی مصرف کنم؟
۰۲آیا در زمان مصرف کوبیمتینیب میتوانم آفتاب بگیرم؟
۰۳اگر با کوبیمتینیب دچار اسهال شدم چه کار کنم؟
۰۴چرا هنگام درمان با کوبیمتینیب بررسی قلب و چشم انجام میشود؟
۰۵آیا میتوانم هنگام مصرف کوبیمتینیب گریپفروت بخورم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L01E. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.